To " Nάξος" στον ΑΘηνιό

Με μια ιδιαίτερη φωτογραφία  καλωσορίζουμε στην παρέα μας έναν Μερακλή Καπετάνιο των Θαλασσών ... Τον καπτα- Γιάννη Ζαζάνη. Μας παραχώρησε την άδεια για τη συγκεκριμένη φωτογραφία  και έπονται και άλλα πολλά......

Μουσείο Προϊστορικής Θήρας

Santorin (3/5) le musée préhistorique de Théra
Ανέβηκε από Autour_du_Monde. - Ανακαλύψτε νέους προορισμούς και ταξιδιωτικά βίντεο.

ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ Η ζωή με το Ηφαίστειο.

ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ
Η ζωή με το Ηφαίστειο...

ΚΕΙΜΕΝΟ/ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΝΙΚΟΣ ΖΕΡΒΟΝΙΚΟΛΑΚΗΣ

Το ηφαίστειο καθόριζε πάντοτε τη ζωή στη Σαντορίνη.

Πριν από δυο εκατομμύρια χρόνια αυτό το ηφαίστειο τίναξε για πρώτη φορά τις λάβες του στον ουρανό!
Είναι, το πιο το πιο εντυπωσιακό, αλλά και το πιο διάσημο ηφαίστειο του κόσμου. Πρωτίστως όμως είναι ένα ηφαίστειο, που μπορεί και «διηγείται» την ιστορία και τα «κατορθώματά» του με ένα μυθιστορηματικό τρόπο. Όπως βεβαιώνουν οι αρχαιολογικές ανασκαφές, κατά τρόπο αδιάψευστο, μέχρι σήμερα το ηφαίστειο της Σαντορίνης έχει σπείρει πολλές φορές τον όλεθρο και τη συμφορά στους ανθρώπους που κατοίκησαν τόσο το νησί της Θήρας των προϊστορικών χρόνων, όσο και στους ανθρώπους που κατοίκησαν την Κρήτη των Ανακτορικών χρόνων. Οι εκρήξεις του, ωστόσο, εκτός από τις καταστροφές που σώρευαν, προσπόριζαν και «δώρα» στους τυχερούς που κατάφερναν να επιβιώσουν από τη μανία των εγκάτων.

Η τοιχογραφία με τον Ψαρά, από το Ακρωτήρι. Ενας από τους κατοίκους της προϊστορικής πόλης της Θήρας.

Αυτά τα δώρα, όπως και ο θυμός του ηφαιστείου έγιναν με το πέρασμα των αιώνων τα συστατικά ενός εξαίσιου πολιτισμού, που ένα κομμάτι του αποτυπώνεται σήμερα στις ανασκαφές του Ακρωτηριού της Σαντορίνης.
Σε μια διάλεξή του πριν από τρία χρόνια, στην Αρχαιολογική Εταιρεία, ο αρχαιολόγος Χρίστος Ντούμας, συνεχιστής των ανασκαφών που άρχισε ο Σπύρος Μαρινάτος τη δεκαετία του 1960 στη Θήρα αποκάλυψε εντυπωσιακά πράγματα:
«Το ηφαίστειο της Θήρας ανέκαθεν αποτελούσε μόνιμη πρόκληση για τους ανθρώπους που το κατοίκησαν. Στην πρόκληση αυτή οι άνθρωποι έδωσαν διάφορες αποκρίσεις. Το σύνολο αυτών των αποκρίσεων είναι αυτό που αποκαλούμε πολιτισμό», λέει σήμερα ο κ Ντούμας, διευθυντής της ανασκαφής.
«Μόνιμη πρόκληση», είναι προφανές, ότι ο αρχαιολόγος εννοεί τις συνεχείς εκρήξεις του ηφαιστείου. Μόνο στα τελευταία 400.000 χρόνια περισσότερες από 100 εκρήξεις σημάδεψαν το νησί της Θήρας, σκορπώντας την αγωνία και τον τρόμο τους ανθρώπους που το κατοίκησαν, δημιουργώντας νέες στεριές από σποδό και ψηγμένο μάγμα, μα πάνω απ' όλα, χτίζοντας τη φήμη του πιο βίαιου ηφαίστειου στον κόσμο.
Η τελευταία μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου έγινε πριν από 36 αιώνες, εκεί γύρω στο 1600 π.Χ. όταν ανθούσε ο πολιτισμός του Ακρωτηριού, που νεκρώθηκε οριστικά από αυτή την έκρηξη. 30 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα μάγματος τινάχτηκαν από τα σπλάχνα του. Ηφαιστειακή στάχτη και ελαφρόπετρα.

Μια πόλη, όπως εικονίζεται σε μια τοιχογραφία από την ανασκαφή στο Ακρωτήρι της Σαντορίνης,
μας δίνει ασφαλώς ένα μέτρο για τις πόλεις της εποχής της.

Ένα διάπυρο σάβανο τύλιξε τα πάντα, καταβυθίζοντάς τα σε μια μακρά σιωπή πολλών αιώνων, μέχρι να ξαναδούν τα ερείπιά τους το φως του ήλιου.
Αυτή η μεγάλη έκρηξη γκρέμισε το μεγαλύτερο μέρος του νησιού στη θάλασσα και απόμεινε μόνο ένα μισοφέγγαρο στεριάς, αυτό που υπάρχει σήμερα.
Ο σημερινός ανασκαφέας του αρχαιολογικού χώρου ο κ. Χρίστος Ντούμας, λέει ότι αυτή η προϊστορική πόλη στο Ακρωτήρι, δοκιμάστηκε πολλές φορές στα τρεις χιλιάδες χρόνια της ζωής της από το ηφαίστειο και τους σεισμούς που προκαλούσε: «πολλές από τις δονήσεις αυτές θα ήταν μετρίας εντάσεως, απλά ταρακουνήματα και δεν άφησαν απτές μαρτυρίες. Άλλες, πιο ισχυρές, προκάλεσαν καταστροφές τις οποίες ανιχνεύουμε σήμερα μέσα στα αλλεπάλληλα στρώματα των ερειπίων».

Ο αρχαιολόγος αναφέρεται στους πεσμένους τοίχους, τις σκάλες που έχουν σπάσει με τον χαρακτηριστικό τρόπο καταστροφής από σεισμό, αλλά και στα πεσμένα πατώματα των κατοικιών που είχαν και πάνω όροφο, εκτός από το ισόγειο.
Είπε ακόμη ο κ. Ντούμας στη διάλεξή του εκείνη, ότι οι άνθρωποι αυτής της προϊστορικής πόλης ήξεραν τι να κάνουν μετά από κάθε σεισμό και έκαναν πάνω κάτω, αυτό που κάνουν και σήμερα οι άνθρωποι που καλούνται να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες ενός σεισμού, που σωριάζει μια πόλη σε ερείπια: ξεμπάζωναν τους δρόμους και τα σπίτια τους για να τα ξαναφτιάξουν.
Αρκετές φορές στη διάρκεια της ανασκαφής, λέει ο ανασκαφέας, βρήκαν εκτεθειμένα πράγματα στο ύπαιθρο, έξω από την κατεστραμμένη πόλη και η εξήγηση που δίνει είναι ότι τα πήγαν εκεί οι κάτοικοι, βγάζοντάς τα από τα ερείπια των σπιτιών, για να τα ξαναχρησιμοποιήσουν μετά την επισκευή τους.
Όμως, λέει ο αρχαιολόγος: «φαίνεται ότι τους πρόλαβε η έκρηξη και αυτά (τα εκτεθειμένα αντικείμενα) σήμερα τα βρίσκουμε θαμμένα κάτω από την ελαφρόπετρα». Και απαριθμεί ορισμένα από αυτά τα ευρήματα, όπως είναι κρεβάτια, δίχτυα των ψαράδων, ένα πιθάρι με ψάρια και ένας σάκος με κριθάρι.
Σημασία έχει, όπως παρατηρεί ο ανασκαφέας ότι οι άνθρωποι αυτοί, παρά το φόβο του ηφαιστείου και τις καταστροφές δεν εγκατέλειψαν τον τόπο τους. Και απ' ό,τι φαίνεται διδάχτηκαν από το ηφαίστειο και προσπάθησαν να κάνουν αντισεισμικές κατασκευές, όπως παρατηρεί σήμερα ο αρχαιολόγος. Και αυτό έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον.

«Δεν διανοούνταν -λέει ο αρχαιολόγος- να εγκαταλείψουν το νησί τους, έστω και αν κατά καιρούς τους ισοπέδωνε (το ηφαίστειο) τα σπίτια. Αντίθετα, αμέσως μετά το σεισμό, καταπιάνονταν με την ανοικοδόμηση. Και σ' αυτό είναι εύγλωττη η αρχαιολογική μαρτυρία: σωροί από πέτρες ή από χώμα, υλικά που ξεχωρίστηκαν από τους γκρεμισμένους τοίχους, έχουν συχνά βρεθεί θαμμένα κάτω από την ελαφρόπετρα, όπως και τα αγαθά που ανασύρονταν από τα ερείπια».
Πολύ χαρακτηριστικά, ο κ. Ντούμας επισημαίνει ότι αυτό το γεγονός δεν έχει παρατηρηθεί μόνο μια φορά στον ανασκαφικό χώρο, αλλά πολλές και σε διαφορετικές χρονικές περιόδους.
«Το γεγονός ότι παρόμοιοι σωροί από πέτρες βρέθηκαν και σε βαθύτερα στρώματα της Μεσοκυκλαδικής περιόδου, δηλαδή του 18ου ή των αρχών του 17ου αιώνα π.Χ., υποδηλώνει ότι η τακτική αυτή εφαρμοζόταν από πολύ παλιά και είχε γίνει θεσμός».
Ο αρχαιολόγος επισημαίνει ότι οι κάτοικοι αυτής της πόλης των προϊστορικών χρόνων ξανάχτιζαν τα σπίτια τους που είχαν καταστραφεί από τις εκρήξεις του ηφαιστείου, προσπαθώντας να εξουδετερώσουν όσο γίνεται τους σεισμούς.

«Αναζητούσαν τρόπους και μέσα, αν όχι για την παντελή εξουδετέρωση των σεισμών, οπωσδήποτε για τη βελτίωση της αντοχής των οικοδομών» και βασίζει αυτές του τις επισημάνσεις στο γεγονός ότι «κάτω από τα θεμέλια του μεσοκυκλαδικού κτιρίου, επάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η γνωστή μας Δυτική Οικία, βρέθηκε μια στρώση από χαλαρά θραύσματα πορώδους λάβας, διατομής 4-6 εκατοστών. Τα θραύσματα αυτά, γνωστά στους σημερινούς Ακρωτηριανούς ως αδράλια, βρίσκονται άφθονα στον κοντινό λόφο Μαύρο Ραχίδι. Θα μπορούσε να θεωρηθεί τυχαίο το γεγονός, αν δεν το εντοπίζαμε κάτω από το θεμέλιο και ενός δεύτερου, εξ ίσου παλιού κτιρίου, της Ξεστής 3».
Ο αρχαιολόγος εξηγεί ότι αυτό το χαλαρό στρώμα από αδράλια στη θεμελίωση των σπιτιών λειτουργεί σαν ένα είδος μαξιλαριού, σαν αμορτισέρ, ώστε να απορροφάει τις σεισμικές δονήσεις και τους κραδασμούς.
Αναφέρθηκε ακόμη στα ξύλινα πλέγματα που παρατηρούνται ανάμεσα στους τοίχους των σπιτιών και θεωρεί ότι και αυτά ήταν ένα μέτρο αντισεισμικής προστασίας στην κατασκευή αυτών των προϊστορικών σπιτιών.
Ο αρχαιολόγος μίλησε επί μακρόν και για τα υλικά του ηφαιστείου, που χρησιμοποιήθηκαν από τους κατοίκους της Θήρας των προϊστορικών χρόνων, τόσο για την κατασκευή των σπιτιών τους, όσο και για την κατασκευή εργαλείων, αλλά και για πολλές ακόμη χρήσεις, μέχρι και για την Παρασκευή καλλυντικών.

Είναι τα δώρα του ηφαιστείου, το άλλο σκέλος μιας ζωής που κυλάει δίπλα στον κίνδυνο, με το φόβο των εγκάτων.
Ένα τεράστιο μισοφέγγαρο ταξιδεύει στα νερά του ηφαιστείου από τα προϊστορικά ακόμη χρόνια και μεθάει τους ανθρώπους με δέος και τόλμη.
Και ένας κόσμος ολόκληρος από λευκά σπίτια ισορροπεί σαν από θαύμα στο ρείθρο του φοβερού γκρεμού, και στεφανώνει την Καλντέρα από το Ακρωτήρι μέχρι την Οία: Φηρά, Φηρό Στεφάνι, Ημεροβίγλι, Σκάρος.
Εκπληκτικές ταράτσες και αυλές, με θέα στο ηφαίστειο και στην Καλντέρα. Ένα θαύμα αιώνων από την πόλη των προϊστορικών χρόνων μέχρι τη ζωή σήμερα πάνω στο νησί και τις πολύβουες νύχτες των καλοκαιριών στο ρείθρο της Καλντέρα.
Ανέσυρα αυτή την ομιλία του ανασκαφέα-αρχαιολόγου από το αρχείο μου τρία χρόνια μετά, γιατί πιστεύω ότι είναι η καλύτερη αντίστιξη σε μια καταστροφή, που δεν οφείλεται σε σεισμό, αλλά σε ανθρώπινες ολιγωρίες και εννοώ την κατάρρευση του στεγάστρου στον αρχαιολογικό χώρο της πόλης των προϊστορικών χρόνων, στο Ακρωτήρι της Θήρας, το 2005. Από τότε, η ζημιά δεν έχει αποκατασταθεί. Η ελληνική πολιτεία δηλαδή, δεν έκανε το αυτονόητο, που έκαναν οι κάτοικοι της Σαντορίνης των προϊστορικών χρόνων, να αποκαθιστούν κάθε φορά τις ζημιές που προκαλούσε το ηφαίστειο στην πόλη τους...

---

 Πηγή ως3

Τσαμπούνα Σαντορίνης Βαγγέλης Μαρκουλής

2 νέα βιντεάκια τα οποία  δημιουργησε ο Γιάννης Πανταζής με τον Βαγγέλη Μαρκουλή τον αξιαγάπητο τελευταίο τσαμπουνιέρη της Σαντορίνης

Eιδησεογραφικά και άλλα.......

1. Εδώ και λίγο καιρό παρουσιάστηκαν οι νέες αντικειμενικές αξίες για όλη την Ελλάδα. Το αρχείο αυτό  για τη Σαντορίνη μπορείτε να το βρείτε εδώ   και φυσικά θα πρέπει να εχετε κοντά σας η στο τηλέφωνό  τον λογιστή σας τον έφορά σας  και σίγουρα το φαρμακοποιό σας.  ΑΛήθεια τι σχόλια μπορεί να κάνει κανείς και τί να υποψιαστεί όταν από όλη την Ελλάδα στον " οικισμό ΑΘηνιός   η τιμή ζώνης φτάνει τα ι τα 3.200 ευρώ το τ.μ. και στα Φηρά που φτάνει τα 2.700 ευρώ το τ.μ.? τι να υποψιαστεί κανείς οτι στη Σαντορίνη και δη στο λιμάνι της βρήκαν να ανεβάσουν τις αντικειμενικές ?? και για πείτε μου που θα χτίστουν ???  πάνω ή πίσω από τηνπροβλήτα........ Δεν νομίζω οτι όλο αυτό μπορεί να ευσταθεί !! για να μην τονίσω ότι ακούγεται ΠΑΛΙ για το νέο νέο νέο λιμάνι της Σαντορίνης στη νότια πλευρά της.......Και φυσικά μπάχαλο θα δημιουργηθεί και στις περιοχές Φηρών και Οίας  όπου για π.χ. η μισή περιοχή της Οίας κατανέμεται στη μία κλίμακα.... ο διπλανός τοίχος που χωρίζει την περιοχή στην παράλλη κ.ο.κ.

2. Υστερα από ερώτηση του βουλευτή Κυκλάδων κ. Βρούτση για την Υγεία στις Κυκλάδες  , καθώς και την Ανακοίνωση του Συνδυασμοί " Πολίτες Κόντρα στο Καιρό " , αναρωτιέμαι Ποιός και Πότε θα μπορέσει από Πλευράς Σαντορίνης να ενεργοποιηθεί και να ενδιαφερθεί για το θέμα των Γιατρών του Κέντρου Υγείας  και της Επαρχίας Θήρας ωστε να μην συναντήσουμε αλλου είδους ζητήματα.... Αλήθεια τί γίνεται με το νοσοκομείο μας θα γίνει τελικά?? ή θα παγώσει και αυτό ...." λόγω κρίσης". 

..

Εορτή και Κάλαντα Θεοφανειων Σαντορίνης

Και για να το τονισω καλύτερα δείτε μερικές φωτογραφίες από τα κάλαντα της Κατηχητικής ομάδας Καμαρίου καθώς και τα κάλαντα σε κείμενο ( υπάρχουν και μικροπαραλλαγες)  που αλιεύσαμε από τον Αρμενιστή (http://armenisths.blogspot.com/2011/01/blog-post_4270.html)

 

Περικαλώ σας δώστε μου άδεια ν’ αρχινίσω
τα φωτοκάλαντα να πω να σας καλησπερίσω.

Χίλια καλησπερίσματα φέρνω στην αφεντιά σας
και του καιρού σας αύριο να ’χετε την υγειά σας.

Αν ίσως και ορίζετε κι είναι με θέλησή σας,
τα φωτοκάλαντα να πω στην πόρτα την δική σας.

Μηνύματα χαρμόσυνα ήρθαμε να σας πούμε,
πως ο Χριστός βαφτίζεται και πρέπει να χαρούμε.

Πως ήταν Θεοφάνεια ανθρώπου σωτηρία,
που καθαρίζουν τας ψυχάς από τας αμαρτίας.

Δεν είναι τούτη εορτή οσάν την περασμένη,
είναι μεγάλη και τρανή και δοξολογημένη.

Γιατί κατέβει ο Χριστός διά φιλανθρωπία,
ήρθες Χριστέ να βαπτιστείς χωρίς να έχεις χρεία.

Σπήλαιον πενιχρότατον και φάτνη των προβάτων,
ήρθες Χριστέ να γεννηθείς ως θαύμα των θαυμάτων.

Με σπάργανα σε τύλιξε η Δέσποινα η κυρία,
υμνούμεν, προσκυνούμεν σε υπέρμαχε Μαρία.

Στις 25 Δεκεμβρίου ήλθες και εγεννήθεις
και εις την πρώτην Γεναρίου σαρκός περιτομήθεις.

Ο μήνας έχει σήμερον έξι του Γεναρίου
και όλοι εορτάζουμε τα Φώτα του Κυρίου.

Γιατί κατέβει ο Χριστός τούτο να τελειώσει
την αμαρτία του Αδάμ να σβήσει και να λειώσει.

Σήμερα είναι των Φωτών π’ αγιάζουνε τον κόσμο
και οι παπάδες περπατούν με το σταυρό στο δρόμο.

Και μες στα σπίτια μπαίνουσι και λεν τον Ιορδάνη
βοήθεια να τον έχουμε τον Άγιο Ιωάννη.

Σαν μπήκε μες στον ποταμό ζητά τον Ιωάννη
να τον βαπτίσει γλήγορα στο Άγιο ποτάμι.

Έλα Προφήτα γλήγορα διά να με βαπτίσεις
και στην Αγία μου κορφή την χείρα σου ν’ αφήσεις.

Δεν είμαι άξιος Χριστέ εγώ να σε βαφτίσω,
και στην Αγία σου κορφή τη χείρα μου ν’ αφήσω.

Μάλιστα εγώ χρειάζομαι να βαφτιστώ από σένα
ευλόγησε με δέσποτα, συγχώρεσε και μένα.

Σαν μπήκε μες στον ποταμό διά να τον βαπτίσει
ο Ιορδάνης στράφηκε πίσω για να γυρίσει.

Άγγελοι και αρχάγγελοι εκεί περιπατούσαν
σκυμμένα τα κεφάλια τους και τον επροσκυνούσαν.

Και μέγα θαύμα έγινε όπου δεν έχει ταίρι
οι ουρανοί ανοίξανε και βγήκε περιστέρι.

Το Άγιο πνεύμα ήτονε διά να μαρτυρήσει
Υιός Θεού βαπτίζεται σ’ Ανατολή και Δύση.

Και τα νερά ευλόγησε, τις βρύσες, τα πηγάδια,
της οικουμένης τα δεντρά, κάμπους, βουνά, λαγκάδια.

Σήμερον ο αόρατος του ουρανού ο κτίστης
στον Ιορδάνη ποταμό ήρθε και εβαπτίσθει.

Σήμερα ο μέγας Πρόδρομος Υιός του Ζαχαρίου
τον Ιησού εβάπτισε τα Άγια του Αγίου.

Η θάλασσα ημέρωσε όπου ήταν αγριεμένη
σαν μπήκε εις τον ποταμό ευρέθει μερωμένη.

Για τούτο μέχρι σήμερα οι ναύτες το κρατούνε
σαν βαφτιστούνε τα νερά στο πέλαγος να μπούνε.

Αχ και να είμαστε κι εμείς στον Άγιο Ιορδάνη
να ελουζόμαστε και εμείς στο Άγιο ποτάμι.

Μας λέγει το Ευαγγέλιο και του Χριστού το στόμα
όποιος δεν λάβει βάπτισμα χάνει ψυχή και σώμα.

Του χρόνου να ’χουμε την γεια να ’ρθούμε να σας βρούμε
Χαρούμενους, καλόκαρδους να σας τα  ξ α ν α π ο ύ μ

 Η ευλογία του Αγιασμού στην Ιερά Μονή Προφήτη Ηλία

 

Καλδέρες........Σαντορίνης και όχι μόνο

Όταν, κατά την έκρηξη ενός ηφαιστείου, αδειάσει ο υποκείμενος μαγματικός θάλαμος, ο οποίος βρίσκεται σε μικρό βάθος, τότε το ηφαιστειακό οικοδόμημα μπορεί να καταρρεύσει μέσα στο κενό που δημιουργήθηκε. Έτσι, σχηματίζεται ένα βύθισμα με απότομα τοιχώματα που ονομάζεται καλδέρα (caldera). Η λέξη προέρχεται από τα ισπανικά και σημαίνει χύτρα. Η διάμετρος της καλδέρας μπορεί να κυμαίνεται από 1-100 km. Οι καλδέρες διαφέρουν από τους κρατήρες, οι οποίοι είναι μικρότεροι και δημιουργούνται από τη διάβρωση του κεντρικού ηφαιστειακού πόρου λόγω της έκρηξης. Οι καλδέρες που προκύπτουν από εκρήξεις όξινου ηφαιστειακού υλικού περιβάλλονται συνήθως από παχιά καλύμματα κίσσηρης, που είναι προϊόντα τεράστιων πυροκλαστικών ροών.

Οι καλδέρες μπορούν να διακριθούν σε τρεις ομάδες, ανάλογα με τη μορφή τους και τον τρόπο γένεσής τους:

• Καλδέρες τύπου Crater-Lake (Crater-Lake type calderas)
  που προέρχονται από την κατάρρευση στρωματοηφαιστείων
• Βασαλτικές καλδέρες (basaltic calderas)
  που προέρχονται από την κατάρρευση ασπιδόμορφων ηφαιστείων
• Ανυψωμένες καλδέρες (resurgent calderas)

Η ΚΑΛΔΕΡΑ ΤΗΣ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον από ελληνικής πλευράς έχει η καλδέρα της Σαντορίνης. Σχηματίστηκε από την Μινωική έκρηξη το 1630 π.Χ. που ήταν από τις μεγαλύτερες Πλινιακές εκρήξεις των ιστορικών χρόνων. Η έκρηξη παρήγαγε περίπου 30-40 km3 ρυοδακιτικής τέφρας. Ακολούθησε η κατάρρευση του μαγματικού θαλάμου δημιουργώντας έτσι την καλδέρα καθώς και ένα τεράστιο τσουνάμι. Η σημερινή καλδέρα σχηματίστηκε στη θέση μιας προϋπάρχουσας καλδέρας. Η καλδέρα έχει διαστάσεις 7x12 km και βάθος περίπου 350 m, ενώ τα τοιχώματά της υψώνονται από την επιφάνεια της θάλασσας άλλα 300 m περίπου. Μεταγενέστερες εκρήξεις, από το 197 π.Χ. έως το 1950, οι οποίες συνοδεύονταν από εκχύσεις δακιτικών λαβών, διαμόρφωσαν τα νησιά Παλαιά και Νέα Καμένη στο κέντρο της καλδέρας.

Πηγή: http://www.geo.auth.gr/765/2_landforms/25_caldera.htm