“ Οι οικογένειες Μαυρομμάτη – Αλαφούζοβ, στη Ρωσία ”

“ Οι οικογένειες Μαυρομμάτη – Αλαφούζοβ, στη Ρωσία  ”

του Κωνσταντίνου Θώδη, εκπαιδευτικού - ερευνητή του Πανεπιστημίου Σταυρούπολης - Ρωσία

Στις  11  Ιουλίου  1864  γεννιέται  στην Οία Σαντορίνης ο  Πέτρος  Μαυρομάτης  του  Νικολάου . Γύρω  στο  1870 , ένας  από  τους  εξαδέλφους  του  στην  οικογένεια  των  εμπόρων  Αλαφούζων ,  τον  φέρνουν  από  τη  Σαντορίνη  στη  Ρωσία , όπου  τον  αναθρέφουν  και  του  προσφέρουν  τη  δυνατότητα  να  σπουδάσει . Ο  μεγαλέμπορος  Ιβάν  Αντόνοβιτς  Αλαφούζοβ , γεννηθείς  στη  Σαντορίνη  και  τα  παιδιά  του , που  ζούσαν  στη  Ρωσία,   του  παρείχαν  βοήθεια  και  υποστήριξη .

 Το  1883  οι  Αλαφούζοβ  αγόρασαν  από  τον  Α.Α. Μπέκεντορφ  εργοστάσιο  κλωστοϋφαντουργίας  στο  χωριό  Νίζνε  Τρόιτσκυ , σήμερα  ομώνυμος  συνοικισμός  της  περιοχής  Τουμαζίνσκυ  της  Ρωσικής  Δημοκρατίας  Μπασκορτοστάν . Ο  Μπέκεντορφ   το  1866 είχε αγοράσει  το  εργοστάσιο  αυτό  από  τον  Έλληνα  επιχειρηματία  Δ.Ε. Μπεναρδάκη , ο  οποίος  ήταν  ιδιοκτήτης  του  από  το  1837  ως  το  1866 . Στον  Πέτρο Νικολάου Μαυρομμάτη      ( Πιότρ  Νικολάγιεβιτς ) ,   πρότειναν  να  εργαστεί  στο  εργοστάσιο , το  οποίο  σήμερα  αποτελεί  μεγάλη  βιομηχανική  επιχείρηση  τσόχας  της  Μπασκιρίας . Γρήγορα  αναρριχήθηκε  στην  ομάδα  διαχείρησης  του  εργοστασίου , θέση  την  οποία  κράτησε  σε  όλη  του  τη  ζωή . Ήταν  διευθυντής  του  τμήματος  βαφής  μαλλιού,   με  σύγχρονη  τεχνολογία  της  εποχής . 

Στο  μουσείο  του  εργοστασίου , ανάμεσα  στα  υπόλοιπα  εκθέματα , υπάρχουν  και  φωτογραφίες  μελών  της  διοίκησής  του  από  το  1905  ως  σήμερα . Σε  αυτές  βρίσκεται  και  η  φωτογραφία  του  Πιότρ  Νικολάγιεβιτς  Μαυρομάτη. Το  1893  ο  Πιότρ  Νικολάγιεβιτς  παντρεύτηκε  με  την  Αλεξάντρα  Εφίμοβνα , το  γένος  Κασεβάροβα  (1870 – 1941 ) . Από  το  γάμο  αυτό  υπήρξαν  6  παιδιά , 3  γιοι  και  3  κόρες . Ο  Μπόρις , ο  Νικολάι , ο  Ιβάν , η  Βέρα , η  Άννα  και  η  Λύδια . Όταν  τον  Ιανουάριο  του  1897  γεννήθηκε  ο  πρώτος  γιος , ο  Μπόρις , η  Ναντέζντα  Νικολάγιεβνα  Αλαφούζοβα , επίτιμη  δημότης  της  πόλης  Ταγκανρόγκ  στο  Αζόφ,   τον  βάφτισε . Το  Νοέμβριο  του  1898,   ο  Κονσταντίν  Νικολάγιεβιτς  Αλαφούζοβ  , κορνετίστας  του  στρατιωτικού  ιππικού  της  Αγίας  Πετρούπολης , βάφτισε  το  δεύτερο  γιο  της  οικογένειας , Νικολάι . Στο  Νίζνε  Τρόιτσκυ  ο  Πιότρ  Νικολάγιεβιτς  έχτισε  μεγάλο  σπίτι , όπου  συγκεντρωνόταν  συχνά  η  τοπική  διανόηση . Ήταν  ανοιχτός , κεφάτος  και  φιλόξενος  άνθρωπος . Στο  σπίτι  υπήρχε  πιάνο  στο  οποίο  έπαιζε  ο  ίδιος  και  τα  παιδιά  του . Ιδιαίτερο  μουσικό  ταλέντο  είχε  ο  μεγάλος  γιος  Μπόρις , τυφλός  από  την  παιδική  του  ηλικία . Ήταν  γενναιόδωρος  από  τη  φύση  του , κατείχε  απόλυτο  μουσικό  άκουσμα , τραγουδούσε  θαυμάσια  και  έπαιζε  φόρτε  πιάνο , κιθάρα  και  αρμόνιο . Ο  Μπόρις  Πέτροβιτς  Μαυρομάτη  ( 1897 – 1938 )  αποφοίτησε  το  1914  με  άριστα  από  τη  Σχολή  Τυφλών . Όμως , η  τότε  Σχολή  Τυφλών  δεν  παρείχε  ουσιαστική  εκπαίδευση , απαραίτητη  για  να  εισαχθεί  κάποιος  και  να  σπουδάσει  σε  ανώτερο  εκπαιδευτικό  ίδρυμα . Ο  Μπόρις  δίνει  εξετάσεις  στο  κλασσικό  γυμνάσιο  και  εισάγεται  για  σπουδές  στη  Μουσική  Ακαδημία  της  Αγίας  Πετρούπολης . Δεν  τελειώνει  την  Ακαδημία , μιας  και  το  παιδικό  του  όνειρο  ήταν  να  γίνει  νομικός . Εισάγεται  μετά  από  εξετάσεις  στη  Νομική  Σχολή  του  Πανεπιστημίου  Τόμσκ , όπου  σπούδασε  δίκαιο  και  έγινε  τελικά  δικηγόρος . Λένε , ότι  είχε  εξαιρετικές  νομικές  ικανότητες  και  το  1917  ήταν  μεταξύ  των  9  συνολικά  τυφλών  σε  όλη  τη  Ρωσία  που  κατόρθωσαν  να  πάρουν  ανώτατη  μόρφωση .

Μετά  την  Οκτωβριανή  Επανάσταση  του  1917  τον  ανακήρυξαν  υπεύθυνο  του  τομέα  επαγγελματικής  κατάρτισης  και  εκπαίδευσης  του  κινήματος  των  τυφλών , ενώ  το  1923  έγινε  οργανωτικός  γραμματέας  και  Πρώτος  πρόεδρος  της  Πανρωσικής  Κοινότητας  Τυφλών . Ο  Νικολάι  Πέτροβιτς  Μαυρομάτη , όπως  και  ο  πατέρας  του  εργάστηκε  σε  όλη  του  τη  ζωή  στο  εργοστάσιο  βαφής  μαλλιών  στο  Νίζνε  Τρόιτσκυ. Ο  Ιβάν  Μαυρομάτη  έγινε  μηχανικός  δομικών  έργων . Η  Λύδια  Μαυρομάτη  δίδαξε  ρωσική  γλώσσα  στο  σχολείο . Η  Βέρα  Μαυρομάτη  παντρεύτηκε  με  αξιωματούχο  του  ρωσικού  στρατού  και  φρόντισε  την  οικογένεια  στο  σπίτι . Τέλος  η  Άννα  Μαυρομάτη σπούδασε  στο  Πανεπιστήμιο  Καζάν  και  δίδαξε  Χημεία . 

Κωνσταντίνος  Ν.  Θώδης, εκπαιδευτικός – συγγραφέας ( Πανεπιστήμιο Σταυρούπολης, Ρωσία). 

Εφημερίδα : Θηραϊκά Νέα φύλλο  608- Νοέμβριος 2011 

 υ.γ.: Ο κ. Θώδης μας εντόπισε σαν "Καλλιστορώντας" και μας παραχώρησε και σ έμας την άδεια αναδημοσίευσης και τις φωτογραφίες που εντοπίζονται στο τρέχον φύλλο των Θηραϊκών Νέων, γι αυτό και τον ευχαριστούμε θερμά.
υ.γ.2: όποιος ερευνητής το επιθυμεί για οποιοδήποτε ερευνητικό θέμα που άπτεται της Σαντορίνης ( και της Θηρασιάς), το "καλλιστορώντας" είναι στη διάθεση σας και επιζητεί τέτοιου είδους άρθρα.

Α Ρώσος Πρόξενος στη Σαντορίνη

Από την ημερίδα του Κέντρου ΕλληνοΡωσικών Σπουδών ( Κ.ε.ρ.ι.ε.) http://www.hecucenter.ru/word-files/KERIE%20BOP.pdf η οποία έγινε στη Σαντορίνη το Σεπτέμβριο του 2006 με θέμα Ρώσοι Διπλωμάτες στο Αρχιπέλαγος

μπορούμε να διαβάσουμε κάποιες Ιστορικές Πληροφορίες για τη Σαντορίνη
Ενδεικτικά σας έχω παραθέσει απόσπασμα από την ομιλία του Grigori Arsh στο οποίο αναφέρεται στο α Ρώσο Πρόξενο στο νησί! Επισκεφτείτε τη Σελίδα και δεν θα χάσετε




Grigori Arsh Τα νησιά του Αρχιπελάγους, μεταξύ των οποίων και η Σαντορίνη, σύμφωνα με τις εκθέσεις των Ρώσων προξένων την περίοδο της Μεγάλης Αικατερίνης


Grigori Arsh Τα νησιά του Αρχιπελάγους, μεταξύ των οποίων και η Σαντορίνη, σύμφωνα με τις εκθέσεις των Ρώσων προξένων την περίοδο της Μεγάλης Αικατερίνης
Οι επαφές του νησιού με τη Ρωσία δημιουργήθηκαν κατά την περίοδο του ρωσο – τουρκικού πολέμου των ετών 1768 – 1774. Κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών η Σαντορίνη συγκαταλέχθηκε Κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών που έγιναν στο Αιγαίο η Σαντορίνη συγκαταλέχθηκε στην ομάδα νησιών, που αναγνώρισαν την εξουσία της Ρωσίας στην περιοχή. Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων αυτών μία φρεγάτα, που κατέλαβαν οι ρωσικές δυνάμεις από τον εχθρό και την ενέταξαν στο ρωσικό στόλο, ονομάστηκε “Σαντορίνη”. Η ιστορία, ωστόσο, παραμονής στη Σαντορίνη του πρώτου Ρώσου Προξένου μέχρι τώρα ουσιαστικά είναι άγνωστη. Ο Έλληνας ιστορικός Ματθαίος Μηνδρινός γράφει στην ενδιαφέρουσα μελέτη του ‘Θηραικά Ανάλεκτα’: «… η ίδρυση και λειτουργία του (Ρωσικού προξενείου) τοποθετείται μετά την κατάκτηση των Κυκλάδων από τους Ρώσους. Η έρευνα δεν έχει εντοπίσει ακόμη το Αρχείο του εν λόγω προξενείου….». Αλλά, οι ανιχνεύσεις μας στα Ρωσικά Αρχεία μας επιτρέπουν, σε σημαντικό βαθμό, να αναπληρώσομε αυτό το κενό. Βρήκα τις εκθέσεις του πρώτου Ρώσου προξένου στη Σαντορίνη και κάποια βιογραφικά στοιχεία για τον ίδιο. Πρώτος Ρώσος πρόξενος στη Σαντορίνη χρημάτισε ο Νικολάι Αναστάσιεφ. Ο Αναστάσιεφ υπήρξε Έλληνας, με ιδιαίτερη πατρίδα την Κορώνη (Πελοπόννησος). Ο πατέρας του είχε χρηματίσει Γενικός Πρόξενος της Μεγάλης Βρετανίας στην Κορώνη. Το 1770, όταν ο ρωσικός στόλος δραστηριοποιήθηκε στα παράλια της χερσονήσου (Σ.τ.Μ. – δηλ. της Πελοποννήσου, κατά τη διάρκεια των Ορλωφικών), αυτός τροφοδοτούσε τις ρωσικές δυνάμεις με τρόφιμα και λοιπά απαραίτητα αγαθά, αρνούμενος να λάβει οποιαδήποτε αποζημίωση. Οι Τούρκοι, όταν το αντελήφθησαν, ως εκδίκηση πυρπόλησαν κατοικίες της Κορώνης, που ανήκαν στην οικογένεια “Αναστάσιεφ” Ο ίδιος ο Νικολάι Αναστάσιεφ, μαζί με χιλιάδες άλλους Έλληνες εθελοντές, συμμετείχε στις επιχειρήσεις του ρωσικού ναυτικού στο Αρχιπέλαγος. Μαζί με το ναυτικό αφίχθη στη Ρωσία και εδώ συνέχισετη στρατιωτική του υπηρεσία. Το 1786 ο αξιωματικός Αναστάσιεφ διορίσθηκε Ρώσος πρόξενος στη Σαντορίνη και στις 25 Αυγούστου (5 Σεπτεμβρίου) του ίδιου έτους έφθασε στο νησί. Μετά από αυτό διεξήχθηκε η επίσημη διαδικασία ανάληψης υπηρεσίας από τον Πρόξενο, που περιγράφεται από τον ίδιο στην πρώτη του αναφορά με ημερομηνία 18 (29) Σεπτεμβρίου 1786.
Η παραμονή του στονησί διήρκησε 8 περίπου μήνες. Εγκατέλειψε το νησί τον Απρίλιο του 1787 τέσσερις μήνες πριν την έναρξη του νέου ρωσοτουρκικούπολέμου.
Μετά το Ρώσο-Τουρκικό πόλεμο της περιόδου 1787-1791 ορισμένα ρωσικά προξενεία στο Αρχιπέλαγος σταμάτησαν τη λειτουργία τους. Σε αυτά συγκαταλέγεται και το προξενείο της Σαντορίνης. Σε άλλα νησιά του Αιγαίου, ωστόσο, ρωσικά προξενεία εξακολουθούσαν να λειτουργούν μέχρι την έναρξη της Επανάστασης. Οι αναφορές των Ρώσων Προξένων στα εν λόγω νησιά, αναξιοποίητες σχεδόν από τους ερευνητές, αποτελούν αξιόλογη πηγή για τη μελέτη του βίου των κατοίκων του Αρχιπελάγους τις παραμονές της Εθνικοπελευθερωτικής Επανάστασης.