με καμάρες και πορτιά
Να γυρνάς σαν το λυθρίνι
μες στη δροσερή φωτιά"
Ο Παντολέων Αυγερινός, γεννημένος στη Μικρά Ασία, ήταν έμπορος με σημαντική περιουσία και είχε τεθεί στην υπηρεσία του ρωσικού προξενείου στα Ψαρά. Κατά τη μαρτυρία του ίδιου είχε προεπαναστατικά μυηθεί στη Φιλική Εταιρεία. Με την έκρηξη της Επανάστασης μετέβη στα Ψαρά, όπου συμμετείχε στην τοπική διοίκηση και έλαβε μέρος σε ναυτικές επιχειρήσεις με το πλοίο του Ιωάννη Μ. Μηλαΐτη. Τον Νοέμβριο του 1824 εξελέγη παραστάτης Σαντορίνης στο Γ΄ Βουλευτικό καλύπτοντας τη θέση του αποθανόντος Ευαγγέλη Μαντζαράκη, τον οποίο προηγουμένως είχε υπηρετήσει ως γραμματέας (1823). Η βουλευτική του θητεία ήταν σύντομη, καθώς από τον Μάιο του 1825, οπότε έλαβε άδεια για λόγους υγείας, δεν φαίνεται να συμμετείχε ξανά στις εργασίες του Σώματος, με αποτέλεσμα τον Φεβρουάριο του 1826 να αποφασιστεί η μη καταβολή βουλευτικού μισθού. Τον Μάρτιο του 1827 συμμετείχε στη Γ΄ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας, ενώ προηγουμένως είχε λάβει μέρος στη Συνέλευση της Αίγινας. Μετά την άφιξη του Ιωάννη Καποδίστρια διορίστηκε γραμματέας του Έκτακτου Επίτροπου Νοτίων Κυκλάδων (1828) και τρία χρόνια αργότερα διορίστηκε ειρηνοδίκης Θήρας (1831). Στη συνέχεια, μετά την άφιξη του Όθωνα, δεν ανέλαβε εκ νέου δημόσια έμμισθη υπηρεσία
Γκίκας Νικόλαος
του Κλέαρχου Καπούτση
Η όχεντρα
Θέση: https://www.google.com/.../@36.3394013,25.../data=!3m1!1e3
Πηγή: Ψηφιακό Διαδικτυακό Μουσείο Σελίδα για το 2ο Δημοτικό Σχολείου Μακροπούλου στο facebook
του Κλέαρχου Καπούτση
εγώ δε και
συν εμοί οι φιλογενείς άπαντες, κεκρυμμένοι ένεκα του φόβου των στασιαστών,
μαθών την έλευσιν των αρμοστών, ούσαν κατά την 25 Οκτωβρίου, την επιούσαν επήγα
προς αντάμωσιν αυτών, ίνα αυτοίς αναγγείλω τα τρέξαντα, έτι δε να ζητήσω το
ελεύθερον, ομού δε και τα χρυσά και αργυρά, διά να τα μετακομίσω ευθύς εις την
Διοίκησιν˙ αλλ’ ενώ προς αυτούς ήγγιζον είδον πληθύν ανθρώπων ωπλισμένων,
μεμισθωμένων εκ της ασεβούς καγκελλαρίας, κατά των ιδίων αρμοστών, εξ ων εις
κολτζής, Μάρκος Δακορόνης λεγόμενος και ανεψιός του κυρίου Λογοθέτου Λαγκαδά,
άφνω επιπεσών εις εμέ με την μάχαιραν έφερέ μοι κατά της κεφαλής, σκοπών να με
θανατώση. Και εις μεν την πρώτην βολήν ετραυματίσθην εις την κεφαλή, ως μαρρτυρεί
η επί ταύτης ουλή, εις δε την δευτέραν εμποδίσθη παρά του γυναικαδελφού μου˙ εν
ταυτώ δε πολλοί μεθ’ όπλων έκαμαν αναρίθμητα άτοπα εις όσους ήθελον να
εισέβωσιν εις την συνέλευσιν των κυρίων αρμοστών, καθώς η προκήρυξις αυτών
διατάττει. [...]
1823, 26 Μαρτίου, εν Αγιοννίτικα
Ο ταπεινός δούλος σας
Αντώνιος Μπαρμπαρήγος Χ.
Αναφορά του Αντωνίου Μπαρμπαρήγου προς τη Διοίκηση
ΑΕΠ τ. 9, 4
http://representatives1821.gr/%ce%bc%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%bc%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%ae%ce%b3%ce%bf%cf%82-%ce%b1%ce%bd%cf%84%cf%8e%ce%bd%ce%b9%ce%bf%cf%82/
Άλλο ένα από τα πιο άγνωστα σημεία της ιστορίας του νησιού είναι και οι εκκλησιαστικές παραμέτροι αυτής. Συγκεκριμένα ένα από τα θέματα στο κομμάτι της εκκλησιαστικής ιστορίας που δεν έχει τόση μεγάλη φήμη, είναι οι μορφές μοναχισμού στο νησί.
Σήμερα
θα σταθούμε στα ασκηταριά και τους Κολλυβάδες[1]. Οι
Κολλυβάδες ήταν μέλη ενός κινήματος εντός της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας
που ξεκίνησε το δεύτερο μισό του δέκατου όγδοου αιώνα στην μοναστική κοινότητα
του Αγίου Όρους και το οποίο αγωνίστηκε για την αποκατάσταση των παραδοσιακών
πρακτικών σε αντίθεση με αδικαιολόγητες καινοτομίες[α] και το οποίο μετατράπηκε
απροσδόκητα σε κίνημα πνευματικής αναγέννησης. Οι Κολλυβάδες υπήρξαν ο
αντίποδας των ευρωπαϊστών, δηλαδή των επηρεασμένων από τις αρχές του
Διαφωτισμού και του Εγκυκλοπαιδισμού.
Κόλλυβα
Το όνομα
του κινήματος προέρχεται από τα κόλλυβα (βρασμένο σιτάρι) που χρησιμοποιούνται
για την τέλεση των μνημοσύνων. Οι υποστηρικτές του κινήματος ήταν Αθωνίτες
μοναχοί που ήταν αυστηρά προσκολλημένοι στην Ιερή Παράδοση και επέμεναν ότι τα
μνημόσυνα δεν πρέπει να τελούνται τις Κυριακές, γιατί αυτή είναι η ημέρα της
Αναστάσεως του Κυρίου, αλλά το Σάββατο, που είναι η συνηθισμένη ημέρα για να
τιμάται η μνήμη των νεκρών. Ήταν επίσης υπέρ της συχνής λήψης της Θείας
Κοινωνίας και εξασκούσαν την αδιάκοπη προσευχή της καρδιάς.
«Το 1822
έφτασε στη Θήρα, ένας περίεργος μοναχός. Φόραγε φθαρμένα ράσα[2] τα
οποία έδενε με σκοινί στη μέση του, είχε καλυμμένο το κεφάλι μέχρι τα μάτια του
με το «επιριπτάριον», έφερε στον ώμο του δισάκι, μετέβαινε από χωριό είς χωριό
και από σπίτι σε σπίτι, διακόνευε, πρόσφερε ευλογίες και ευχές, μιλώντας για το
Άγιο Όρος, και διηγούμενος τα θαύματα των Αγίων του Θεού.τις νύχτες, «κόνευε»
όπου ευρίσκετο, στα εξωκκλήσια, στα και στις σπηλιές. Το όνομα του μοναχού
αυτού ήταν Αγάπιος Μεταξάς από την Κωνσταντινούπολη. Έμενε σε ένα σπήλαιο στον
Μονόλιθο από κάποια περίοδο και ύστερα. Το ασκηταριό του όμως σύντομα μετεβλήθη
σε τόπο προσκυνήματος των κατοίκων του νησιού.
Την εποχή
εκείνη εμόναζε εις την Μονή του Προφήτου Ηλία ο ιερομόναχος Πορφύριος Μηνδρινός
από την Γωνιά. Ο αγαθός αυτός μοναχός ήταν πολύ ευσεβής, επόθει να ζήσει
μακριάν των εγκοσμίων είς μία σκήτη και εκεί, ακολουθών τους «ησυχαστές» να
αναπέμπει αίνον και δόξα στο Θεό. Κατάλληλο τόπο ενόμιζε ένα μέρος, πέραν της Αρχαίας
Θήρας, απόμερο και απόκρημνο, ώστε να μην δύναται άνθρωπος να φθάσει έως εκεί.
Αυτό ζήτησε από τον τότε ηγούμενο του Μοναστηριού Γεράσιμο Μαυρομμάτη, αλλά
εκείνος δεν του έδωσε την άδεια γιατί οι μοναχοί στη Μονή ήταν λίγοι.
Εν τω
μεταξύ φτάνει η φήμη του Αγάπιου στην Μονή. Όταν επληροφορήθη ο Πορφύριος
Μηνδρινός τη δράση του τον προσέλκυσε, έγινε οπαδός των «Κολλυβάδων» και
αυτάδελφος του Αγαπίου. Και οι δύο αναχωρούν από τη Θήρα για την Ύδρα ώστε ο
Πορφύριος να διδαχθεί κοντά στους άλλους αδελφούς τις αρχές των Κολλυβάδων.
Με την
επιστροφή τους στο νησί, δημιουργείται γύρω από αυτούς τους μοναχούς ένας όμιλος
πιστών, ανδρών και γυναικών πράγμα που θορύβησε σημαντικά την επίσημη
εκκλησιαστική αρχή. Ο Πορφύριος είχε πάψει να έχει επαφή με την Μονή του
Προφήτη. Μεταφέρθησαν στη Γωνιά και λειτουργούσαν στον ναό της Μεταμόρφωσης,
επιθυμώντας να ιδρύσουν δική τους Μονή. Εκείνη
την εποχή οικοδομεί και το Ασκηταριό πάνω από τον ορμίσκο «Κίονι» στο Καμάρι.
Μια εντυπωσιακή οικοδομή περιτοιχισμένη με τείχη ψηλά σαν φρούρια ολίγιστα
δωμάτια χωρητικότητας ενός μόνο ανθρώπου,
η οποία έκλεινε από σιδηρά θύρα. Μέσα στην οικοδομή αυτή υπήρχαν και
εικόνες αγίων Μόλις τελείωσε το ασκηταριό στο Καμάρι, ίδρυσαν και άλλο ένα στη
Γωνιά μόνο για γυναίκες
Το 1844
ο Αγάπιος εξεδήμησε εις Κύριον και ετάφη στο Ασκηταριό . οι πιστοί έδωσαν
εντολή στον αγιογράφο Μερκούριο Σιγάλα να κατασκευάσει δύο εικόνες του Αγαπίου.
Λίγο
καιρό αργότερα βρίσκεται σε χωράφι του
αδελφού του Αγάπιου, Γεράσιμου Μενδρινού η εικόνα του Σταυρού στην Περίσσα,
όπου χτίζεται και ο μεγαλοπρεπής ναός. Ζητάνε από τον έτερο των πρωτοστατών τον
Πορφύριο να λειτουργεί εκεί, όπερ και εγένετο.
Το 1845 όμως
ο Αρχιεπίσκοπος Κυκλάδων Δανιήλ μεταβαίνει στη Θήρα και πληροφορούμενος τις κινήσεις
των Κολλυβάδων ζητάει από τον Πορφύριο να αποκηρύξει τις κακές δοξασίες. Αυτός αρνήθηκε
οπότε υπέβλήθη αίτημα στην Ιερά Σύνοδο ώστε να εξοριστεί ο Πορφύριος στη Σκιάθο όπου και απέθανε.
[1] https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%BF%CE%BB%CE%BB%CF%85%CE%B2%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82
[2] Εκλαικευμένο απόσπασμα από το άρθρο του Α.Νομικού στον τόμο του Δανέζη (1971)
Του π. Ευαγγέλου Φεγγούλη
Συμπληρώθηκαν στις 15 Ιανουαρίου 2021, δυο χρόνια από την κοίμηση του μακαριστού Μητροπολίτου Καρπενησίου κυρού Νικολάου.
Ο σπουδαίος αυτός Ιεράρχης της Ελλαδικής Εκκλησίας μας γεννήθηκε στο Εμπορείο Θήρας το 1929 και ήταν το πρώτο τέκνο πολυμελούς οικογενείας, η οποία έδωκε στην διακονία της Εκκλησίας και άλλα μέλη της εκ των οποίων και τον μακαριστό Ηγούμενο της Ιεράς Μονής Προυσσού κυρό Χρυσόστομο.
Κατεχόμενος από τον πόθο να υπηρετήσει ως κληρικός τον λαό χειροτονήθηκε Διάκονος το 1958 και Πρεσβύτερος το επόμενο έτος 1959. Από το έτος εκείνο και επί μία εικοσαετία υπηρέτησε στα Σέρβια της Κοζάνης ως Αρχιερατικός Επίτροπος πλησίον του Μητροπολίτου Σερβίων και Κοζάνης Διονυσίου (Ψαριανού), εγκρίτου Ιεράρχου, διακρινομένου για την λογιότητα και τα έξοχα διοικητικά του προσόντα.
Την 28η Ιανουαρίου 1979 χειροτονήθηκε πρώτος Μητροπολίτης της νεοσυσταθείσης Ιεράς Μητροπόλεως Καρπενησίου. Η άφιξη και ενθρόνιση του Μητροπολίτου Νικολάου στο Καρπενήσι χαιρετίσθηκε από τους κατοίκους της περιοχής με συγκίνηση και ενθουσιασμό. Οι Ευρυτάνες απέκτησαν ήδη επιχώριο Ποιμενάρχη, διότι έως τότε η διαποίμανσή των από την Ναύπακτο, που ήταν η μόνιμη έδρα της Μητροπόλεως, ήταν δυσχερής.
Η σύμπτωση μάλιστα ότι ο Μητροπολίτης έφερε το όνομα του πολιούχου του Καρπενησίου Νεομάρτυρος Αγίου Νικολάου θεωρήθηκε ως ευλογημένη ένδειξη προοιωνίζουσα γόνιμη ποιμαντορία.
Ο μακαριστός διακρίθηκε για την άρτια θεολογική του κατάρτιση και τη γενικότερη πνευματική του συγκρότηση. Υπήρξε σπουδαία Εκκλησιαστική προσωπικότητα και εκ των λογίων Ιεραρχών της Ελλαδικής Εκκλησίας με συμμετοχή σε σημαντικές Επιτροπές της Ιεράς Συνόδου.
Ο μακαριστός ήταν Πατρικός προς τους Ιερείς της Μητροπόλεως, στοργικός προς τους πιστούς, παραδοσιακός στη θεία Λειτουργία, με ενεργό παρουσία σε πνευματικές εκδηλώσεις και πολιτιστικές δραστηριότητες του τόπου, λαμβάνοντας ακέραιο το σεβασμό και την αγάπη των απανταχού Ευρυτάνων.
Για 37 ολόκληρα χρόνια, διαποίμανε επ΄ αγαθώ την αγιοτόκο Μητρόπολη Καρπενησίου, ξεκινώντας κυριολεκτικά από το μηδέν. Με πολύ κόπο ανήγειρε ένα Μεγαλοπρεπές Μητροπολιτικό Μέγαρο, συνήργησε στην δημιουργία της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής, της Ιεράς Μητροπόλεως, ενώ σημαντικό υπήρξε και το τεράστιο φιλανθρωπικό του έργο.
Υπήρξε ένας αγνός και ταπεινός ιεράρχης ζώντας λιτή εκκλησιαστική του ζωή, ως ένας απλός μοναχός. Του αοιδίμου Μητροπολίτου πρώην Καρπενησίου κυρού Νικολάου είη αιωνία η μνήμη.
https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/41703-eis-mnimin-kurou-nikolaou-proin-mitropoliti-karpenisiou
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ ΚAI ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ Τὸ Μεγαλοχῶρι τῆς Ἀθήνας Σὲ μιὰ ἀπὸ τὶς πιὸ παλιὲς συνοικίες τῆς Ἀθήνας, τὸ Μεταξουργεῖο, ἦλθαν οἱ Μεγαλοχωριανοὶ...