Τα χειμερινά κλαδέματα της Σαντορίνης

 πηγή : Στ. Κουράκου : Ο Σαντορίνη της Σαντορίνης, εκδ. Ίδρυμα Μπουτάρη  σ. 115

Πρίν από λίγες ημέρες,  πέτυχα σε ένα αμπέλι στην καλντέρα του Μεγαλοχωρίου μία σκηνή από τη δικιά μου Σαντορίνη. Τον Αργύρη Αρβανίτη να πλέκει τις παραδοσιακές κουλούρες. Δεν κρατήθηκα κατι το οτι με φώναζε και εκείνος κάτι το οτι ήθελα και εγώ πήγα πιο κοντά για φωτογράφιση .Το υλικό που ακολουθεί είναι από την εξαιρετική πηγή . 

« ... Πολλές από τις ετήσιες επεμβάσεις στα φυτά, που το σύνολό τους αποτελεί την αμπελοκοσμική τεχνική, έχουν πολύ βαθιές ρίζες, χάνονται στα βάθη του χρόνου. Στη Σαντορίνη εκτός από την υψηλή θερμοκρασία  και την περίοδο θερινής μεγάλης ξηρασίας όπου τα φυτά μορφώνονται σε χαμηλά σχήματα πολύ κοντά στο έδαφος ώστε να περιορίζονται οι ανάγκες τους σε νερό, αλλά και λόγω των ανέμων  ένας άλλος λόγος είναι και η λεπτή άμμος που καθώς σαρώνεται από τα εαρινά και θερινά μελτέμια χτυπάει τους νεκρούς οφθαλμούς « τα μάτια των αμπελιών. Στην παραδοσιακή αμπελουργία της Σαντορίνης δύο ήταν τα γενικευμένα συστήματα χειμερινού κλαδέματος»

Α) το γυριστό κυπελλλοειδές ή στεφανωτό αυτό το σύστημα ήταν γενικευμένο στη Σαντορίνη για όλες τις ποικιλίες. Αφού κλάδευαν το νέο κλήμα επί 3 – 4 χρόνια ώστε να του δώσουν κυπελλοειδές σχήμα με 3-4  δυνατούς βραχίωνες, αφαιρούσαν κατά το χειμερινό κλάδεμα όλες τις άλλες, και άφηναν μία ανα κάθε βραχίονα, την καλύτερη που την έκοβαν σε μήκος 60 – 80 εκ. Τις κληματίδες αυτές, τις «αμολυτές», τις πλάγιαζαν οριζόντια και σχημάτιζαν ένα στεφάνι γύρω από τους βραχίωνες περιτυλίγοντας ελικοειδώς την πρώτη γύρω από εκείνη του δεύτερου και αυτή γύρω από την Τρίτη κ.α. [...] επειτα από είκοσι περίπου χρόνια το καλάθι κοβόταν στη βάση του, εκεί απ όπου πρωτάρχιασε να σχηματίζεται.  [...] το σύστημα αυτό εφαρμόζεται σήμερα απλοποιημένο από μερακλήδες αμπελουργούς, πιστούς στην τέχνη των πατεράδων τους .  τα μυστικά της τέχνης τους δεν περιγράφονται, βιώνονται.    

Β) το κυπελλοειδές με κουλούρια ή πόστες:  σε ανεπτυγμένα φυτά διαμορφωμένα σε κυπελλοειδές σχήμα όταν ο αμπελουργός έκανε το καθάρισμα κατά τον Οκτώβριο – Νοέμβριο, άφηνε σε κάθε βραχίονα δύο μόνο κληματίδες. Τη μία αυτή που βρισκόταν χαμηλότερα την κλάδευε στα δύο μάτια και την άλλη στα 10- 15 μάτια. Τη μακριά κληματίδα « την αμόλυτη»  που είχε μήκος περί τα 60 – 80  εκ. Τη λύγιζε αργότερα ώστε να σχηματιστεί ένα κουλούρι, κάθετο προς την επιφάνεια του εδάφους και έδενε την άκρη της πάνω στο βραχίονα. Έτσι, σχηματίζονταν 3-5 «κουλούρια» που την άνοιξη βλάσταιναν και κάρπιζαν. [...] το σύστημα αυτό εφαρμοζόταν κυρίως στην ποικιλία ασύρτικο, της οποίας οι κληματίδες έχουν μεγάλη ελαστικότητα και το  «γύρισμά» τους μπορεί να γίνει με οποιοδήποτε καιρό νωρίς το χειμώνα, κατά το καθάρισμα των κληματίδων.  

Για να εφαρμοστούν όμως τα συστήματα κλαδέματος τα τόσο καλά προσαρμοσμένα στο οικολογικό περιβάλλον της Σαντορίνης χάρη στις παρατηρήσεις έμπειρων αμπελουργών, που η τέχνη τους περνούσε από γενιά σε γενιά. Χρειάζεται μεγάλη υπομονή και μεγάλη πείρα. Γι αυτό άργησαν να εγκαταλείπονται κατά το δεύτερο μισό του αιώνα μας ( 20^ου). Δεν εφαρμόζονται πια παρά μόνον από μερικούς έμπειρους κλαδευτάδες. Σήμερα κυρίως στις υπήνεμες τοποθεσίες εφαρμόζεται το κυπελλοειδές σύστημα με 3- 5 βραχίονες και τις κληματίδες ελεύθερες χωρίς να στηρίζονται. Απλώς τις κουλουριάζουν και τις τυλίγουν ελικοειδώς γύρω από τον εαυτό τους, ώστε οι βλαστοί του φυτού να παραμένουν χαμηλά. Αλλά την ποικιλία «ασύρτικο» οι αμπελουργοί εξακολουθούν να την κλαδεύουν και σήμερα με το γυριστό ή στεφανωτό σύστημα, σχηματίζοντας μικρά καλάθια.

Ξένοι Ταξιδιώτες στην Ελλάδα - Σαντορίνη

Περιγραφή της ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ από το βιβλίο του ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΥ ΞΕΝΟΙ ΤΑΞΙΔΙΩΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ και αναφορά στην έκρηξη του ηφαιστείου, τις γεωλογικές αλλαγές, τη ΝΕΑ ΚΑΜΕΝΗ, το σεισμό και την έκρηξη του 1650, την ετυμολογία του ονόματος της ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ, τις δεισιδαιμονίες του Μεσαίωνα για τους νεκρούς λόγω του σεισμού, τις πολιτείες στη ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ την εποχή των ΕΝΕΤΩΝ, την ΚΥΡΑ, την ΕΠΙΣΚΟΠΗ, το ΓΟΥΛΑ και το ΕΜΠΟΡΙΟ. Επίσης, γίνεται αναφορά στη γη της ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ, τις ιδιαιτερότητές της, τις καλλιέργειες, το κρασί και τη διατροφή των κατοίκων, εξαίροντας το θάρρος και τη δύναμη της θέλησής τους να παραμείνουν στον τόπο τους, παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν.


http://www.ert-archives.gr/V3/public/main/page-assetview.aspx?tid=6455&tsz=0&act=mMainView

Κρασολεξικό Σαντορίνης

από την http://www.wine-museum-koutsoyannopoulos.gr/gr/oinologiko-leksiko

Οινολογικό Λεξικό Κυρίως Σαντορινιάς Διαλέκτου

Αγλία

Είδος ξύλινης χειροποίητης κουτάλας για το μάζεμα του κρασιού από τις μεγάλες ξύλινες σκάφες. Γέμιζαν τα τα ασκιά.

Αθήρι

Ποικιλία πρώιμης ωρίμανσης και θεωρείται μία από τις καλύτερες λευκές ελληνικές ποικιλίες οινοποιίας. Η ημερομηνία του τρυγoυ πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα. Γιατί όταν ξεπεραστεί ο βαθμός ωριμότητας των σταφυλιών μειώνονται σημαντικά τα οξέα τους. Διαμορφώνεται σε κυπελλοειδή σχήματα και είναι αρκετά ανθεκτική στον περονόσπορο. Έχει έντονα αρώματα λευκών λουλουδιών ( γιασεμί ). Στη γεύση είναι στρογγυλό, μαλακό, με πολλή έντονη επίγευση, αφήνοντας στο στόμα τα φρέσκα αρώματά του. Καλλιεργείται κυρίως στις Κυκλάδες και την Κρήτη.

Αγλιστρίρι

Μικρή Σίγλα (αγλώ=αντλώ)

Αλισαρόνια

Σκούπα φτιαγμένη από λυγαριές (είδος θάμνου).

Αλιτάνα

Παρτέρι, Κήπος.

Αλκοολική Ζύμωση

Η διαδικασία όπου τα ζάχαρα του γλεύκους μετατρέπονται σε αλκοόλη.

Αμπασά

Πέρασμα από αμπέλι σε αμπέλι.

Ανεμόλοος

Το μικρό παράθυρο, σαν καμινάδα ,της κάναβας, της αποθήκης του κρασιού για να αερίζεται και να φεύγει η μυρωδιά του κρασιού.

Ανέσπω

Ξεριζώνω

Απλωτή

Οριζόντια καλλιέργεια των σταφυλιών.

Άλφα

Κουτούτο που έτρεχε ο μούστος στο λινό.

Αλφά

Το ξύλο που από εκεί κρέμονται το κεφάκι στο πατητήρι.

Αξίνη

Είδος γεωργικού εργαλείου.

Αφούρα

Τεράστιο βαρέλι για κρασί.

Βαρέλα

Βαρέλι περιεκτικότητας 50 οκάδων.

Βιολογικό Κρασί

H πρέπουσα έννοια είναι «κρασί προερχόμενο από σταφύλια βιολογικής καλλιέργειας». Δηλαδή τα προερχόμενα από αμπέλι, το οποίο έχει καλλιεργηθεί σύμφωνα με τις προδιαγραφές του Της Ε.Ε (2092/91). Δεν υπάρχει βιολογικό κρασί. Μόνο από βιολογικό αμπελώνα ή βιολογική αμπελοκαλλιέργεια.

Βούτα

Μεγάλο βαρέλι.

Βούτσι

Μεγάλο βαρέλι ,μονάδα μετρήσεως.

Βούτυρο

Η ύπαρξη αυτού του αρώματος, οφείλεται στο διακετύλιο, μια ουσία που βρίσκεται σε μεγάλη περιεκτικότητα σε ορισμένα κρασιά, όπως αυτά που προέρχονται από Chardonnay.

Γαϊλιά

Ελιά.

Γάνα

Μεγάλο πιθάρι ή μικρή δεξαμενή με κρύο νερό. Από δύο αντικριστές οπές περνούσε αυλός.

Γλεύκος

Ο χυμός του σταφυλιού.

Γλυκάδι

Το ξύδι, κατ' ευφημισμό.

Γουλάς

Πύργος, παρατηρητήριο.

Γράδα

Βαθμός οινοπνεύματος.

Δάκρυ

Οι σταγόνες που κυλούν από τα τοιχώματα ενός ποτηριού, όταν μετά την ανακίνηση το αφήσουμε σε ηρεμία. Είναι συνάρτηση της περιεκτικότητας σε αλκοόλη.

Δραγάτης

Ο φύλακας των σταφυλιών την νύχτα.

Δυσαάκι

Διπλό σακί που μετέφεραν το φαγητό.

Εκχύλιση

Η παραμονή του μούστου με τα φλούδια των σταφυλιών, προκειμένου αυτός να απορροφήσει αρώματα, χρώμα και τανίνες.

Εκχύλισμα

Όλα τα στερεά στοιχεία που περιλαμβάνονται σε ένα κρασί και είναι υπεύθυνα για τον πλούτο ,τη συμπύκνωση και το σώμα του.

Επίγευση

Η γευστική εντύπωση που μένει στο στόμα μετά την κατάποση του κρασιού. Αν η εντύπωση διαρκεί πολύ, η επίγευση χαρακτηρίζεται ως «μακριά». H αίσθηση που μένει στη μνήμη μας αφού καταπίνουμε μια γουλιά κρασί. Όσο περισσότερο διαρκεί τόσο καλύτερο θεωρείται ένα κρασί.

Επιθετικό

Χαρακτηρισμός που αποδίδετε όταν το κρασί είναι σκληρό στο στόμα. Συνήθως επειδή διαθέτει πολύ τονισμένη οξύτητα και στεγνές τανίνες.

Επίπεδο

Κρασί χωρίς εναλλαγές των γευστικών εντυπώσεων. Βαρετό και πλαδαρό.

Εστέρες

Ουσίες υπεύθυνες για τα αρώματα των κρασιών, που συνήθως δημιουργούνται από την αντίδραση των οξέων με την αλκοόλη.

Ζία

Κλαρίνο.

Ζυάζω

Ζυγίζω

Ζευγαριά

Μονάδα μετρήσεως επιφανειών.

1 ζευγαριά =3 στερέματα γης. ( όση έκταση μπορούσε να οργώσει ενα ζευγάρι ζώα σε μια μέρα)

Ζευγάρισμα

Όργωμα

Ζύμες

Μύκητες που είναι υπεύθυνοι για την μετατροπή των σακχαρων σε αλκοόλη. Μπορεί να είναι καλλιεργημένες (εργαστηριακές) η άγριες (ιθαγενείς),προερχόμενες από το ίδιο αμπέλι.

Ζωηρό

Αναφέρεται στο χρώμα με ιδιαίτερη λάμψη ή και σχετικά υψηλή οξύτητα που διεγείρει το στόμα.

Θηλυκό

Το λεπτό και ελαφρύ κρασί με ανθωδη χαρακτήρα. Περίεργος πως ,οι γυναίκες μάλλον προτιμούν τα στιβαρά "αντρικά" κρασιά.

Ίσκα

Αναπτήρας, εποχής , με φυτίλι.

Ισορροπημένο

Το κρασί στο οποίο υπάρχει αρμονική συνύπαρξη της αλκοόλης, των οξέων και των τανινών.

Καλλουργία

Η άνυδρη καλλιέργεια.

Κάμπανο (1)

Η κουδούνα.

Κάμπανο (2)

Τα ξεχασμένα στον τρύγο σταφύλια, πάνω στις αμπελιές.

Καμπανολόοι

Αυτοί που μάζευαν τα ξεχασμένα σταφύλια από τις αμπελιές.

Κάναβα

Ο χώρος που αποθήκευαν το κρασί , ο χώρος που πατούσαν το κρασί.

Κάνοβα

Τα οινοποιεία στη Σαντορίνη.

Καρκούνα

Στόμιο βαρελιού.

Καστέλι

Κάστρο.

Κοφάκι

Μικρό κοφίνι, καλάθι.

Κρασί

Η λέξη κρασί προέρχεται από το `κράμα`, την `κράση` (την ανάμιξή του δηλ. με νερό) που έκαναν οι αρχαίοι Έλληνες προκειμένου να το καταναλώσουν χωρίς τις συνέπειες της μέθης.

Κοπανός

Είδος ξύλινου σφυριού –χρησιμοποιείτο για το τάπωμα και το ξεταπωμα των βαρελιών.

Κοπελάς ( Μπαλής)

Ο έμπιστος του αφεντικού που ασχολείται με τα αμπέλια.

Κοντούτο

Υδρορροή

Κοφίνι

Είδος καλαθιού φτιαγμένο από λυγαριά για την μεταφορά σταφυλιών ή ντομάτας

Λαίνι

Πήλινο δοχείο αρχικά, αργότερα και το εμαγιέ ή αλουμίνιο, κανάτα στάμνα.

Λάκα

Το άνοιγμα λάκκου στην αμπελιά.

Λεπτό

Κρασί με ευγενή αρώματα φρούτων ή λουλουδιών, που δεν είναι έντονα.

Λήνο και Ληνός

Δεξαμενή όπου έρεε ο μούστος από το πατητήρι.

Λιάστρα

Μέρος εναπόθεσης των σταφυλιών για να στεγνώσουν στον ήλιο.

Μάιος

"Μάης άβρεχτος μούστος άβραστος" (αν δεν βρέξει το Μάιο δεν θα γίνει καλός ο μούστος).

Μαίστρα

Η κάτω τρύπα του βαρελιού.

Μαλακά

Είδος αποβουτυρωμένου ανθότυρου (Σαντορίνη).

Μαστραπάς

Κανάτα με κρασί.

Μουριά

Το σχοινί από το οποίο είναι δεμένο το πρόσωπο του ζώου ,για να το τραβάς,(χαλινάρι).

Μπαλής

Ο άνθρωπος που ασχολιών με την οργάνωση του τρύγου, ο αρχιεργάτης.

Μαστέλο

Ξύλινη σκάφη.

Μπαστουρομένο

Δεμένο.

Μπόμπα

Βαρέλι χωρητικότητας 400 οκάδων.

Μπουκέτο

Πολύπλοκο και σύνθετο άρωμα που αναπτύσσεται όταν το κρασί βρίσκεται στη φιάλη.

Μπρίλια

Χωνί ειδικό ξύλινο.

Μπούσκο

Κρασί με στυφή γεύση.

Μπουτσουνάρι

Το ρύγχος της κανάτας ή του κουντούτου, (υδρορροή) που τρέχει το νερό, το λάδι, κλπ.

Νειάζω

Οργώνω.

Νευρικό

Κρασί με επικράτηση της οξύτητας, χωρίς αυτή να είναι υπερβολική.

Νταμιτζάνα

Μεγάλη γυάλινη φιάλη, συχνά με προστατευτική εξωτερική επένδυση από ψάθα.

Ντούγα

Βαρελοσανίδα.

Ντραβετζάρω

Μεταφέρω τα κρασιά.

Ξαγλίζω

Αντλώ.

Ξαγλώ

Αντλώ.

Ξεμπαστούροτο

Λυμένο.

ΞΕΝΟΛΟΑ

Οι μη ντόπιες ποικιλίες σταφυλιών.

Ξετρυασμένα

Πλυμένα βαρέλια.

Ξεφετσάζω

Καθαρίζω το βαρέλι από τα υπολείμματα από το περσινό κρασί.

Ξηρό

Κρασί στο οποίο κατά την αλκοολική ζύμωση, έχουν ζυμωθεί όλα τα σάκχαρα.

Π.Ο.Π. - Προστατευμένη Ονομασία Προέλευσης

Είναι χαρακτηρισμός ποιότητας συγκεκριμένων κρασιών, κατοχυρωμένος από σχετική νομοθεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Χαρακτηριστικό γνώρισμα ενός οίνου Π.Ο.Π. είναι το τοπωνύμιο της περιοχής από την οποία προέρχεται, το οποίο αναγράφεται ξεκάθαρα στην ετικέτα (π.χ. Νεμέα Π.Ο.Π.). Για να έχει, ωστόσο, το δικαίωμα αυτό -το οποίο ανάγει το κρασί σε ανώτερα επίπεδα ποιότητας, αλλά και τιμολόγησης, από κρασιά που δεν ανήκουν στην κατηγορία αυτή- ο παραγωγός πρέπει να τηρήσει κάποιες προϋποθέσεις που προβλέπει ο νόμος. Ετσι το κρασί αυτό προέρχεται από αμπέλια που καλλιεργήθηκαν εντός των ορίων μιας συγκεκριμένης ζώνης, προκύπτει από μία ή περισσότερες καθορισμένες ποικιλίες σταφυλιού, βάσει των αμπελουργικών και οινοποιητικών τεχνικών που προβλέπει ο νόμος. Επίσης, η νομοθεσία προβλέπει και τον ελάχιστο (αλλά όχι τον μέγιστο, γιατί αυτό θα ήταν δύσκολο και ιδιαίτερα περιοριστικό) αλκοολικό τίτλο του κρασιού.

Οίνος

Οίνος, το προϊόν που προκύπτει από την αλκοολική ζύμωση των σακχάρων του χυμού του σταφυλιού.

Ελληνικοί Οίνοι Π.Ο.Π.

Αγχίαλος, Αμύνταιο, Αρχάνες, Γουμένισσα, Δάφνες, Ζίτσα, Λήμνος, Μαντινεία, Μεσσενικόλα, Νάουσα, Νεμέα, Πάρος (Ερυθρός/Λευκός), Πάτρα, Πεζά (Ερυθρός/Λευκός), Πλαγιές Μελίτωνα (Ερυθρός/Λευκός), Ραψάνη, Ρόδος (Ερυθρός/Λευκός), Ρομπόλα Κεφαλληνίας, Σαντορίνη, Σητεία (Ερυθρός/Λευκός).

Οξείδωση

Οφείλεται στην επίδραση του οξυγόνου και μυρίζει μήλο από ώρα κομμένο.

Οξύτητα

Είναι η αίσθηση της ξεδιψαστικής φρεσκάδας που δίνει στο στόμα μας ένα κρασί, χάρη στην ισορροπία των φυσικών οξέων του χυμού του σταφυλιού (μούστου) από τον οποίο προκύπτει. Την διακρίνουμε από το ανεπαίσθητο «τσίμπημα» στη γλώσσα και τα ούλα μας, που ερεθίζει τους σιελογόνους αδένες μας αμέσως μόλις καταπιούμε το κρασί. Η οξύτητα είναι συνήθως πιο αισθητή στα φρέσκα λευκά κρασιά και βοηθάει στο να διατηρεί το στόμα μας δροσερό και καθαρό όταν το κρασί μας συνοδεύει βαριά, λιπαρά φαγητά. Οσο μεγαλύτερη είναι η οξύτητα ενός κρασιού, τόσο πιο πολύ θα διατηρηθεί φρέσκο στο χρόνο, άρα θα έχει μακρύτερη και καλύτερη παλαίωση.

Παλαίωση

Η παραμονή του κρασιού στο βαρέλι.

Πατητήρι

Το σημείο ,ο χώρος που πατιόταν τα σταφύλια ,για την εκχύμωση του.

Πιριά

Ξύλινο χωνί (χειροποίητο),για το γέμισμα του ασκού από το βαρέλι.

Ποχάρης

Κυνηγός.

Προβάς

Τουαλέτα εξωτερική (από το προβαίνω)

Ρυμίδι

Στενό δρομάκι.

Σιφούνι

Σιφόνι για την άντληση κρασιού.

Σάκχαρα

Περιέρχονται στο χυμό της ρόγας και μετατρέπονται σε αλκοόλη κατά την αλκοολική ζύμωση .Μέρος αυτών μπορεί να μείνει αζύμωτο δίνοντας στο κρασί γλυκιά γεύση.

Σέκι

Είδος ξύλινης κανάτας ογκομετρημενη στα 10 lit (χειροποίητη).

Σκαφίδι

Ξύλινη λεκάνη.

Σκιάδι

Καπέλο ψάθινο.

Σκουτέλα

Πήλινη λεκάνη.

Σκουτέλι

Ξύλινο βαθύ πιάτο.

Σοτοκάμαρη

Υπνοδωμάτιο.

Σουρλί

Παντελόνι.

Σουφερτί

Σκεύος για το φαγητό.

Στομόχι

Φίμωτρο για γαϊδούρια και μουλάρια πλεγμένο από λυγαριά (είδος θάμνου).

Στροφιλία

Οινοπνευματώδες ποτό από την απόσταξη των σταφυλιών μετά την αφαίρεση του μούστου, το τσίπουρο / η ρακή / το ρακί.

Σώμα

Οφείλεται κυρίως στις τανίνες και χαρακτηρίζει τα ερυθρά κρασιά, καθιστώντας τα μη υδαρή.

Τάκος

Τάπα, πώμα βαρελιού.

Τανίνες

Ουσίες του σταφυλιού που δίνουν στυφή γεύση στο κρασί και στρογγυλεύουν με την παλαίωση.

Τουλούμι

Ασκός από δέρμα κατσίκας.

Τσάμπουρα

Κοτσάνια.

Τσίκουδα

Τα υπολείμματα του σταφυλιού μετά την πίεση ( κουκούτσι – φλοιός ).

Υδαρότητα

Η έλλειψη των γευστικών συστατικών σε σημείο που το κρασί να είναι σαν ελαφρά αρωματισμένο νερό (νερουλό).

Υψόμετρο

Είναι η διαφορά ύψους του αμπελιού από την επιφάνεια της θάλασσας. Οσο μεγαλύτερο είναι το υψόμετρο τόσο χαμηλότερη είναι η μέση θερμοκρασία και κυρίως η διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ μέρας και νύχτας. Αυτό συμβάλλει στην καλύτερη ωρίμαση του σταφυλιού, κάνοντάς την πιο ομαλή και παρατεταμένη.

Υψόμετρο ( Μεγάλο )

Μπορεί να συντελέσει στην παραγωγή ποιοτικών κρασιών, καθώς, εκτός των άλλων, συνήθως συνεπάγεται φτωχά, πετρώδη εδάφη και χαμηλό υδάτινο ορίζοντα - παράγοντες που είναι συνυφασμένοι με την παραγωγή «μεγάλων» κρασιών ανά τον κόσμο. Γι' αυτό άλλωστε και συχνά ένας παραγωγός αποφασίζει να αξιοποιήσει επικοινωνιακά το υψόμετρο των αμπελιών του, είτε αναγράφοντας την αριθμητική του ένδειξη στην ετικέτα είτε συμπεριλαμβάνοντας σε αυτήν κάποιον συναφή χαρακτηρισμό (π.χ. «Ορεινά Κτήματα»).

Φανάρα

Μεταλλικό σκεύος με πολυεδρικές γυάλινες επιφάνειες που χρησιμοποιείτο ως φωτιστικό μέσο για τις βραδινές ώρες ,στο πατητήρι.

Φελλός

Κλείνει το μπουκάλι, αλλά μπορεί να είναι και το λεγόμενο «σφάλμα», που δίνει μια μυρωδιά μουχλιασμένου ξύλου

Φερεντήνι

Σαντορινιό μαχαίρι χειροποίητο. Η λαβή του ήταν από ξύλο συκιάς ,και η λαμα του γαμψή για το κόψιμο των σταφυλιών από τα αμπέλια κατά των τρύγο.

Φέτσα

Το κατακάθι του κρασιού.

Φλασκί

Μικρό δοχείο (ή και μικρός ασκός) από αποξηραμένη φλασκιά ου δίνει μια μυρωδιά μουχλιασμένου ξύλου.

Χορτώδες

΄Αρωμα σε κρασιά που προέρχονται από πράσινα σταφύλια και μυρίζει πρόσφατα κομμένο χόρτο.

Κοκορομαχίες......για το κρασί !

Με έκπληξη διάβασα τη συνέχεια του σίριαλ μεταξύ οινοποιών της Σαντορίνης. Σας παραθέτω το άρθρο παρακάτω αλλά θα ήθελα να τονίσω το εξής: Ας αφήσουν τις ΚΟΚΟΡΟΜΑΧΙΕΣ και ας καθήσουν να τα βρουν. Το υλικό , για το οποίο τσακώνονται: Ο Θηραϊκός Αμπελώνας και όχι τα Οικονομικά Οφέλη που απορρέουν από αυτό .. είναι αυτό που πρέπει να προστατεύσουν  και να το αναπτύξουν.....Ας καθήσουν σ ένα τραπέζι και οι 2 πλευρές και να μην σηκωθούν αν δεν τα βρουν.... Με την κόντρα τους γίνεται ρεζίλι το νησί μας όχι αυτοί .....

Της Τανιας Γεωργιοπουλου

Οι αναγκαστικοί αγροτικοί συνεταιρισμοί εξαιρούνται του νόμου για τους αγροτικούς συνεταιρισμούς, που ψηφίστηκε πρόσφατα, σύμφωνα με τον κ. Βασίλειο Γκίκα, νομικό σύμβουλο του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για τη σύνταξη του συγκεκριμένου νόμου (4015/2011). Σύμφωνα με τον συγκεκριμένο νόμο, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός είναι αυτόνομη ένωση προσώπων που συγκροτείται εθελοντικά. Ωστόσο οι 4 υφιστάμενοι στη χώρα μας (με νομοθεσία της δεκαετίας του 1930) Αναγκαστικοί Αγροτικοί Συνεταιρισμοί (κρόκου Κοζάνης, οινοπαραγωγών Σάμου, μαστίχας Χίου και προϊόντων Θήρας) υποχρεώνουν όλους τους παραγωγούς των συγκεκριμένων προϊόντων να εγγραφούν μέλη τους και να διαθέτουν τμήμα ή ολόκληρη την παραγωγή τους μέσω του Συνεταιρισμού.

Aπόφαση του ΣτΕ

Οπως τονίζει ο κ. Γκίκας, απόφαση του ΣτΕ (3581/2010) που εκδόθηκε μετά προσφυγή ιδιώτη που ήθελε να οινοποιήσει ιδιωτικά το περίφημο σαμιώτικο κρασί, ξεκαθαρίζει ότι η δυνατότητα σύστασης Αναγκαστικών Συνεταιρισμών με νόμο προβλέπεται ρητά στο άρθρο 12 παράγραφος 5 του Συντάγματος. Οπως σημειώνεται στη σχετική απόφαση, «η δυνατότητα συστάσεως αναγκαστικών συνεταιρισμών προβλέπεται κατ’ εξαίρεση από την εξυπακουόμενη αρχή της ελεύθερης συστάσεως». Παράλληλα, η απόφαση του ΣτΕ τονίζει ότι η σύσταση Αναγκαστικών Συνεταιρισμών δεν αντιβαίνει ούτε στο ευρωπαϊκό δίκαιο, όπως είχε προβάλει ο αιτών όσον αφορά την καταπάτηση του άρθρου 11 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Η λειτουργία, ωστόσο, των αναγκαστικών συνεταιρισμών δημιουργεί προβλήματα και στη Σαντορίνη, σύμφωνα με επιστολή που απέστειλε ο οινοποιός Πάρις Σιγάλας στον υπουργό κ. Κώστα Σκανδαλίδη, εκπροσωπώντας και τα άλλα ιδιωτικά οινοποιεία του νησιού. Οπως σημειώνει, η Ενωση Συνεταιρισμών Θηραϊκών Προϊόντων (ΕΣΘΠ), που δραστηριοποιείται κυρίως στην παραγωγή οίνου, είναι υποχρεωμένη να αγοράσει όλη την ποσότητα σταφυλιού που περισσεύει στο νησί λόγω της αναγκαστικής της μορφής. «Ετσι δημιουργούνται μεγάλα αποθέματα, τα οποία με τη σειρά τους για να πουληθούν δημιουργούν στρεβλώσεις στην αγορά, υποθηκεύοντας την εικόνα της Σαντορίνης ως αμπελοτόπι υψηλών προδιαγραφών και με υψηλές τιμές του οίνου της».

Στην πραγματικότητα, το κρασί Ονομασίας Προέλευσης (ΟΠΑΠ) της ποικιλίας Ασύρτικο της Σαντορίνης, ιδιωτικής ετικέτας, πωλείται στο εξωτερικό ως κρασί εξαιρετικής ποιότητας και έχει κατακτήσει περίοπτη θέση σε εστιατόρια των ΗΠΑ κερδίζοντας διεθνή βραβεία. Ωστόσο, την ίδια στιγμή το κρασί «Σαντορίνη», επίσης ΟΠΑΠ, σε συσκευασία των πέντε λίτρων, πωλείται σε σούπερ μάρκετ στην τιμή των δώδεκα ευρώ από την ΕΣΘΠ. Ασφαλώς η εικόνα αυτή υποσκάπτει την υψηλή προστιθέμενη αξία που έχει καταφέρει να κατακτήσει το σαντορινιό κρασί. Ακόμα περισσότερο που και ο ίδιος ο συνεταιρισμός διαθέτει εμφιαλωμένο κρασί, υψηλής ποιότητας και σαφώς υψηλότερης τιμής (περίπου στα 9 ευρώ η φιάλη), το οποίο μάλιστα, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών, Ματθαίο Δημόπουλο, παράγεται από την ίδια πρώτη ύλη με αυτό που πωλείται κάτω των 2,5 ευρώ το λίτρο. Ο κ. Δημόπουλος παραδέχεται ότι μόνο το εμφιαλωμένο κρασί μπορεί να φέρει προστιθέμενη αξία, αλλά ταυτόχρονα τονίζει ότι πουλώντας σε συσκευασίες των 5, 10, ακόμα και 20 λίτρων κατορθώνει να διαθέτει μεγαλύτερες ποσότητες και έτσι προστατεύει τους παραγωγούς του νησιού που δεν μπορούν να πουλήσουν το προϊόν τους στα ιδιωτικά οινοποιεία.

Εφημερίδα Καθημερίνη 3 Δεκεμβρίου 2011

Όσιος Αβέρκιος ο Ισαπόστολος και θαυματουργός επίσκοπος Ιεράπολης (22 Οκτωβρίου)

Ο Όσιος Αβέρκιος έζησε στα τέλη του 2ου αιώνα μ.Χ. Η άμεπτη ζωή του και η καρποφορία της διδασκαλίας του, παρακίνησαν το ποίμνιο να τον αναγκάσει να γίνει επίσκοπος Ιεραπόλεως στη Φρυγία. Το αξίωμα δε μείωσε το ζήλο του Αβερκίου. Έλεγε, μάλιστα, ότι δεν αρκεί κάποιος να φαίνεται άρχων, αλλά και να είναι πραγματικά.Δηλαδή να αυξάνει τη διακονία και τους κόπους του. Διότι κατά το Ευαγγέλιο, «εἰ τις θέλει πρῶτος εἶναι, ἔσται πάντων ἔσχατος καὶ πάντων διάκονος» (Ευαγγέλιο Μάρκου, θ’ 35), που σημαίνει, αν κανείς θέλει να είναι πρώτος κατά την τιμή, οφείλει με την ταπείνωση του απέναντι στους άλλους, να γίνει τελευταίος από όλους και υπηρέτης όλων με την άσκηση της αγάπης. Και ο Αβέρκιος την εντολή αυτή έκανε πράξη στη ζωή του. Γι’ αυτό και ο Θεός του έδωσε το χάρισμα να κάνει πολλά θαύματα. Θεράπευσε την κόρη του βασιλιά της Ρώμης, από πονηρό δαιμόνιο. Θερμά νερά από τη γη εξέβαλε και άλλα πολλά θαύματα έκανε. Επίσης, ο Αβέρκιος κήρυξε σε όλες τις πόλεις της Συρίας και Μεσοποταμίας. Έπειτα πήγε στη Λυκαονία, την Πισιδία και στην επαρχία των Φρυγών. Ονομάστηκε ισαπόστολος, διότι περιόδευσε και κήρυξε όπως οι κορυφαίοι Απόστολοι του Χριστού. Πέθανε ειρηνικά, 72 χρονών.

Ἀπολυτίκιον

Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.

Ἀποστόλων τὸν ζῆλον ἐκμιμησάμενος, τὴ Ἐκκλησία ἐκλάμπεις ὡς ἑωσφόρος ἀστήρ, τὴν θεόσδοτον ἰσχὺν φαίνων τοὶς ἔργοις σοί, σὺ γὰρ θαυμάτων ἱερῶν, τᾶς δυνάμεις ἐνεργῶν, Ἀβέρκιε Ἱεράρχα, πρὸς εὐσέβειας εἰσόδους, τοὺς πλανωμένους καθωδήγησας.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον

Ἦχος δ’.

Κανόνα πίστεως, καὶ εἰκόνα πραότητος, ἐγκρατείας διδάσκαλον, ἀνέδειξε σε τῇ ποίμνῃ σου, ἡ τῶν πραγμάτων ἀλήθεια· διὰ τοῦτο ἐκτήσω τῇ ταπεινώσει τὰ ὑψηλά, τῇ πτωχείᾳ τὰ πλούσια. Πάτερ Ἱεράρχα Ἀβέρκιε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Κοντάκιον

Ἦχος δ’. Ὡς ἀπαρχὰς.

Ὡς Ἱερέα μέγιστον, καὶ Ἀποστόλωv σύσκηvοv, ἡ Ἐκκλησία γεραίρει σε ἅπασα, ἡ τῶν πιστὼv Ἀβέρκιε, ἢv ταῖς σαῖς ἰκεσίαις περιφύλαττε μάκαρ, ἀκαταγώvιστον, ἐξ αἱρέσεως πάσης, καὶ ἄσειστοv πολυθαύμαστε.

Ὁ Οἶκος

Ὡς πολύς σου ὁ πλοῦτος τῆς χάριτος! ἀριθμὸς δὲ οὐκ ἔστι τῆς δόξης σου· ἐκ μὴ ὄντων γὰρ πάντα παρήγαγες,ὁρατὰ καὶ ἀόρατα Κύριε. Αὐτὸς οὖν φιλάνθρωπε, δώρησαι τῇ βεβήλῳ καρδίᾳ μου αἴνεσιν θείαν, ὁ ὑπ’ Ἀγγέλων ἀπαύστως ὑμνούμενος, ἵνα τὸν Ἱεράρχην τιμήσω, τὸν ὡς ἀληθῶς πολυθαύμαστον.

Κάθισμα

Ἦχος πλ. δ’. Τὴν Σοφίαν καὶ Λόγον.

Ἱεράρχης ἐδείχθης χρῖσμα σεπτόν, περικείμενος Πάτερ θεουργικῶς, καὶ πάντας ἐν χάριτι, τελειῶν ἱερώτατε, δωρεαῖς δὲ θείων, θαυμάτων κοσμούμενος, ἐνεργεῖς σημεῖα, καὶ θαύματα ἄπειρα, νόσους θεραπεύων, καὶ τοὺς δαίμονας φλέγων, καὶ πλήθη πλανώμενα, ἐπιστρέφων Ἀβέρκιε· διὰ τοῦτο βοῶμέν σοι· Πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, τῶν πταισμάτων ἄφεσιν δωρήσασθαι, τοῖς ἑορτάζουσι πόθῳ, τὴν Ἁγίαν μνήμην σου.

από το βιβλίο του Μάρκου Αβέρκιου Ρούσσου: Σαντορίνη - Ήθη Έθιμα και Παραδόσεις.....:

" [...] Στις 22 Οκτωβρίου, εορτή του Αγίου Αβερκίου, τα αφεντικά πήγαιναν στις κάναβες και σταύρωναν με βασιλικό που έπαιρναν από την εκκλησία, τα βουτσά και τις άφουρες και ψάλλοντας το απολυτίκιο του Αγίου, άνοιγαν τη σφήνα και δοκίμαζαν τα νέα κρασιά. Κατόπιν έστρωναν τραπέζι με κάθε λογής μεζέδες και ιδιαιτέρως ορτύκια και με τις παρέες των έτρωγαν, χόρευαν, και τραγουδούσαν όλη την ημέρα με λύρες και βιολιά και τσαμπούνες. Ήταν μια μέρα γεμάτη κέφι, πιοτό και τραγούδι. Όλοι ΕΠΡΕΠΕ να γλεντύσουν, να μεθύσουν με τα νέα κρασιά, να τραγουδήσουν, να χορέψουν, να ξεχάσουν τους καημούς και τα βάσανα για να ξαναρχίσουν πάλι τη δουλειά στο αμπέλι, το κλάδεμα το τύλιγμα το λάκισμα και το θειάφισμα μέχρι να ρθει πάλι η νέα βεντέμα..... η μεγάλη αυτή γιορτή της Σαντορίνης"

Πηγή