Ναυτικό Μουσείο Ελλάδος και Σαντορίνη

 

Στο πλαίσιο των "Ημερών Θάλασσας" που διοργανώνει ο Δήμος Πειραιά κάθε  χρόνο, βρεθήκαμε στο Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδος που βρίσκεται στη πλατεία της Φρεαττύδας, στη μαρίνα Ζέας του Πειραιά.

(σ.σ. Οι "Ημέρες Θάλασσας" αποτελούν ένα δεκαπενθήμερο δωρεάν εκδηλώσεων, κάθε Ιούνιο, με επίκεντρο τη θάλασσα, το λιμάνι και την πόλη του Πειραιά. Με τη συμμετοχή συλλόγων, φορέων, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, σωματείων, μουσείων, επιστημόνων και επιχειρήσεων της πόλης).

Το Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδος, όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος συμμετείχε στις "Ημέρες Θάλασσας" με δωρεάν είσοδο και ξενάγηση, το Σάββατο 31/5 & 7/6. 

Το Ναυτικό Μουσείο αποτελεί την κοιτίδα περισυλλογής, διαφύλαξης, έκθεσης και ανάδειξης της ελληνικής ναυτικής ιστορίας, εμπορικής και πολεμικής, από τα αρχαία χρόνια μέχρι τις ημέρες μας. Τη διάσωση και προβολή της ναυτικής κληρονομιάς και την καλλιέργεια της αγάπης για την θάλασσα. 

Φυσικά η Σαντορίνη δεν θα μπορούσε να λείπει από το Ναυτικό Μουσείο αφού το νησί αποτέλεσε έναν από τους μεγαλύτερους ναυτότοπους.

Πίνακες ζωγραφικής με θέμα τη Σαντορίνη και κυρίως σήματα εταιριών, παλαιών και νυν Σαντορινιών πλοιοκτητών, που έγραψαν τη δική τους ιστορία στην ελληνική ναυτιλία όπως:  "Θηραική Ατμοπλοία" (Πέτρος Νομικός), "Nomicos Lines" (Υιοί Λουκά Νομικού), Sigalas (Καδιώ Σιγάλα) κλπ.

Λουκάς Ν. Νομικός (1886-1969) … ο Πειραιώτης!

Λουκάς Ν. Νομικός (1886-1969)

… ο Πειραιώτης!

Μέρος Β…

Μετά το Α μέρος (http://kallistorwntas.blogspot.gr/2017/09/1886-1969.html)  συνεχίζουμε το μικρό ταξίδι μας στο πρώτο λιμάνι της χώρας για να γνωρίσουμε τις άγνωστες  -για εμάς εδώ στην Σαντορίνη- πτυχές της ζωής του Λουκά Νομικού: την ζωή και την δράση του στον Πειραιά. Όχι όμως σαν εφοπλιστής, αλλά σαν δημότης, πολίτης και μόνιμος κάτοικος αυτής της πόλης.

Η σχέση του με την «Ιωνίδειο Σχολή Πειραιά»

Η «Ιωνίδειος» Σχολή Πειραιά είναι ένα από τα πιο ιστορικά δημόσια σχολεία (Γυμνάσιο-Λύκειο) του Δήμου Πειραιά. Ιδρύθηκε το 1847 με χρήματα του Κωνσταντίνου Ιωνίδη, ο οποίος το 1844 με επιστολή του προς τον τότε Δήμαρχο Πειραιά Πέτρο Ομηρίδη-Σκυλίτση  δήλωνε ότι διαθέτει το ποσό των 30.000 δρχ. για την ανέγερση σχολείου σε οικόπεδο που θα διατεθεί από τον Δήμο. Το οικόπεδο βρέθηκε στο κέντρο της πόλης, στην πλατεία Κοραή απέναντι από το Δημοτικό Θέατρο και τα εγκαίνια έγιναν στις 21 Μάιου 1847. Το 1932  κατεδαφίζεται το αρχικό μικρό παλαιό κτίριο και στη θέση του ανεγείρεται το πολυόροφο κτίσμα που υπάρχει μέχρι σήμερα με δαπάνη η οποία καλύφθηκε με δάνειο που σύναψε η Σχολική Εφορία.

Στο site των αποφοίτων της «Ιωνιδείου Σχολής Πειραιά» (www.saisp.gr/ionideios/?q=article/το-σχολείο-/49) διαβάζουμε για την θέση του Λουκά Νομικού στην Σχολική Εφορία:

 «….30 Οκτωβρίου 1933.   Θεμελιώνεται το νέο κτήριο. Η απόφαση της Σχολικής Εφορίας:  Γ. Ματσόπουλος (ιατρός, πρόεδρος), Ηλίας Βλασσόπουλος, Ματθαίος Χαμογεωργάκης, Αλκιβιάδης Μαντάς, Δημήτριος Γιαννουκάκος (υποδιευθυντής), Λουκάς Παπαγεωργίου, Σωτήριος Γιαννακάκης (γυμνασιάρχης), Δ. Πετρόχειλος, Α. Κυριακάκος, Λουκάς Νομικός, Σβορώνος και Μητσόπουλος και Γ. Εμμανουήλ (Διευθυντές).  Η ανέγερση του νέου κτιρίου, ειδικότερα όμως η απόφαση της τότε Σχολικής Εφορείας και του Διευθυντή της Σχολής να κατασκευασθούν στο ισόγειο του κτιρίου καταστήματα, εξασφάλισαν στη Σχολή τα απαραίτητα οικονομικά μέσα για την κανονική και ομαλή λειτουργία της, ως προτύπου. Η τότε Σχολική Εφορεία μπορεί να θεωρηθεί μετά τον Κ. Ιωνίδη και τον Δήμο Πειραιά, τρίτος ευεργέτης της Σχολής…»

Από την «Ιωνίδειο» πέρασαν μαθητές: ο «άγιος των γραμμάτων» Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο ακαδημαϊκός & σκηνοθέτης Σπύρος Μελάς, ο ποιητής Λάμπρος Πορφύρας, ο λογοτέχνης Αλέξανδρος Πάλλης, ο συγγραφέας Παντελής Χορν, ο ηθοποιός Αιμίλιος Βεάκης. Στα θρανία της έμαθαν γράμματα πολλοί μετέπειτα πανεπιστημιακοί, βουλευτές, εφοπλιστές, εκδότες, γιατροί, δικηγόροι και πλήθος προσωπικοτήτων καταξιωμένων στον κοινωνικό και επαγγελματικό στίβο του Πειραιά αλλά και ολόκληρης της Ελλάδας. Μαθητές της Ιωνιδείου υπήρξαν και οι γιοι του Λουκά Νομικού, Νίκος και Δημήτρης.
170 χρόνια μετά την ίδρυση της, η Ιωνίδειος Σχολή εξακολουθεί να προσφέρει με την πνευματική και κοινωνική  της παρουσία στην εκπαίδευση του Πειραιά.

Το όνομα του Λουκά Νομικού αναφέρεται στις μαρμάρινες πλάκες των ευεργετών του σχολείου που κοσμούν το εξωτερικό του σχολείου.

Ο  «Ελληνας Ποντοπόρος» στον Τινάνειο Κήπο

Ο Λουκάς Νομικός υπήρξε ιδρυτικό μέλος και πρώτος πρόεδρος της Ένωσης Εφοπλιστών Μικρών Αποστάσεων η οποία δημιουργήθηκε το 1940 στον Πειραιά. Διατέλεσε την πρώτη θητεία στα δύσκολα χρόνια του Ελληνο-Ιταλικού πολέμου και της Γερμανικής Κατοχής 1940-1945, τον διαδέχτηκε ο Ανδρέας Συνοδινός 1945-1949  και εν συνέχεια έγινε ξανά πρόεδρος από το 1949 ως το 1964 με μια διετία διακοπής κατά τα έτη 1950-1952 όπου πρόεδρος είχε αναλάβει ο ανιψιός του Αλέξανδρος Σιγάλας, (γιος της εξαδέλφης του Καδιώς Σιγάλα).  Επί προεδρίας του λοιπόν, η Ένωση  δώρισε στον Τινάνειο Κήπο του  Πειραιά το άγαλμα του «Έλληνα Ποντοπόρου», έργο του γλύπτη Κώστα Βαλσάμη. Ο «Τινάνειος Κήπος» είναι ένα από τα μεγαλύτερα πάρκα του Δήμου Πειραιά δίπλα στον Άγιο Σπυρίδωνα και δημιουργήθηκε το 1854 από τον Γάλλο ναύαρχο Τινάν από τον οποίο πήρε και το όνομα. Έχει ιδιαίτερη ιστορική σημασία καθώς σε δέντρο του είναι «καρφωμένο» τμήμα του πλοίου Clan-Fraiser που εξερράγη κατά την διάρκεια του βομβαρδισμού του Πειραιά τον Απρίλιο του 1941 από τους Γερμανούς και διαθέτει μεγάλη ποικιλία χλωρίδας με συκιές, πλατάνια, λεύκες, πεύκα, ακακίες Κων/πόλεως, ελιές, φοίνικες, βραχυχίτωνες, δάφνες, εσπεριδοειδή, αγγελικές, κουτσουπιές, θάμνους, μουριές, κυπαρίσσια και έλατα.  Στην κέντρο λοιπόν του Τινάνειου Κήπου βρίσκεται το άγαλμα να «ατενίζει» την θάλασσα, με την επιγραφή:

 Εις τον συντελεστή της νίκης Έλληνα Ποντοπόρον 

Η Ένωσις Ελλήνων Εφοπλιστών -  1949

Θηραϊκή Ναυτιλία –Πίνακας Πλοίων Θηραϊκής Ναυτιλίας έτους 1856

του  Νίκου Ψύχα

Απόσπασμα από το άρθρο  του στο περιοδικό Ζήνων , Έκθεσις Σαντορίνης Νοέμβριος – Δεκέμβριος 1961.

Στο θρυλικό αφιέρωμα του περιοδικού Ζήνων για την Σαντορίνη, ο Νίκος Ψύχας  αναφέρεται σε μέρος της ιστορίας της Θηραϊκής Ναυτιλίας. Προσωπικά θα σταθώ σε δύο μεγάλα αποσπάσματα τα οποία ουσιαστικά είναι οι κατάλογοι με τα Θηραϊκά Πλοία από το 1856 μέχρι και τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο.  Για καθαρά πρακτικούς αλλά και εκπαιδευτικούς λόγοι οι κατάλογοι θα αναρτηθούν σε δύο φάσεις. Αρχικά, ο κατάλογος του 1856 και στη συνέχεια σε επόμενη ανάρτηση ο νεότερος κατάλογος.

« ....Παραθέτω ήδη πίνακα δυνάμεως των εμπορικών Θηραϊκών Σκαφών, άνω των 30 τόννων του έτους 1856 συνταχθέντος επί υπουργού των Ναυτικών Ανδρέου Μιαούλη, υπό του Ιωάννη Δραγούμη.

Πίνακας συνταχθέν υπό υπουργού Ναυτικών Ανδρέα Μιαούλη ( 1856)
Όνομα πλοίου	είδος	τόνοι	Ιδιοκτήτης
Παναγία Κύκκου	βρίκιον	187	Χριστόδουλος Δ. Νομικός
Αγαμέμνων	βρίκιον	158	Αντωνίου Αρβανιτοπούλου
Όμηρος	βρίκιον	185	Μιχαήλ. Ν. Μαλανδρή
Αριστείδης	βρίκιον	187	Ηλ. Ιωάννου
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	242	Δημ. Στεφ. Μακρή
Άγιος Σπυρίδων	γολέττα	55	Αντ. Καρρά
Παναγία Πλατσανή	βρίκιον	222	Εμμανουήλ. Κ. Λαγκαδά
Ρούμπεν	βρίκιον	395	Ιακ. Π. Ρουμπέν
Κοίμησης Παναγίας	βρίκιον	246	Ανδρέου Θ. Νομικού
Ναπολέων	βρίκιον	234	Γεωργίου Μ. Μαλιαράκη
Λεμισσός	βρίκιον	233	Ιωάν. Α. Θεοδωσίου
Υπαπαντή	βρίκιον	213	Σπυρ. Π. Βαρβαρρήγου
Παναγία Μαλτέζα	βρίκιον	160	Πέτρου Μ. Πλατή
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	251	Ματθαίου Ν. Συρίγου
Ηρακλής	βρίκιον	167	Μιχ. Κωνστη
Παναγία Πλατσανή	βρίκιον	186	Μαρ. Α. Σορώτου
Άγιος Ελευθέριος	γολέττα	71	Εμμαν. Μ. Ζάννου
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	59	Μιχ. Γ. Μανωλακάκη
Ποσειδών	βρίκιον	184	Βαρθολ. Χ. Σταυριανού
Άγιος Γεώργιος	βρίκιον	219	Νικ. Μ. Λαγκαδά
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	231	Μάρκου Ι. Γαβρίλη
Άγιος Αντώνιος	βρίκιον	211	Αντώνη Σ. Αλαφούζου
Μαρίδι	βρίκιον	329	Ιωαν. Ν. Ελευθερίου
Άγιος Γεώργιος	βρίκιον	250	Γεωργίου Ι. Ζάννου
Είσοδεια της Παναγίας	γολέττα	46	Ιωάν. Χ. Μιχαήλ
Παναγία Ακαθίστου	βρίκιον	239	Γεωργίου Αλαφούζου
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	306	Νικ. Ν. Συρίγου
Μιχαήλ Αρχάγγελος	βρίκιον	428	Αντ. Π. Ρουμπέν
Θεία Ελπίς	βρίκιον	325	Νικ. Σ. Αλαφούζου
Ευαγγελίστριια	γολέττα	49	εμμ. Α. Δενδρινου
Ηρακλής	βρίκιον	69	Μιχαήλ. Χ. Νικολάου
Άγιος Κωνσταντίνος	βρίκιον	272	Μιχαήλ Μαλανδράκη
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	67	Φρατζέσκου Π. Ανδρέου
Αγία Τριάς	βρίκιον	44	Φρατζέσκου Α. Πλατή
Παναγία Ελεούσα	βρίκιον	223	Ιωάννου Μανωλέσσου
Παναγία	βρίκιον	180	Νικολάου Μπελλώνια
Πελοπίδας	βρίκιον	166	Μιχαήλ Διάκαρη
Παναγία Υπαπαντή	βρίκιον	172	Νικ. Π. Βαρβαρρήγου
Παναγία Υπαπαντή	γολέττα	39	Γεωργίου Ρούσσου
Ευαγγελίστριια	βρίκιον	240	Αντώνη Ν. Δειμέζη
Αγία Ματρώνα	βρίκιον	230	Νικ. Εμμ. Βαρβαρρήγου
Αγία Φιλομένη	βρίκιον	294	Λουίγης Ρουμπέν
Μαργαρώ	βρίκιον	126	Αλεξίου Κυπριώτη
Οργέττα	βρίκιον	150	Λουίζου Δειμέζη
Αγελαίδα	βρίκιον	250	Ιωάννου Καρρά
Ιάκωβος Δελένδας	βρίκιον	255	Κωνσταντίνου Κοζάου
Μιμίκα	βρίκιον	160	Νικολάου Εμμ. Βαρβαρρήγου
Παναγία Πλατσανή	βρίκιον	179	Μάρκου Γ. Ζάννου
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	255	Διον. Γ. Ζάννου
Παναγία η Κοίμησις	βρίκιον	226	Δημ. Ν. Συρίγου
Παναγία Μαλτέζα	βρίκιον	201	Εμμανουήλ Ιάκωβου Αβάζου
Άγιος Σπυρίδων	βρίκιον	115	Αντώνη Αρβανιτοπούλου
Άγιος Κυριακός	βομβάρδα	73	Γεωργ. Δ. Σκορδίλη
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	293	Ιωαννου Μ. Μαλιαράκη
Δύναμις	βρίκιον	96	Γεωργίου Καρρά
Άγιος Γεώργιος	βρίκιον	98	Εμμ Μηνά
Αφροδίτη	γολέττα	47	Νικόλαου Μηνά
Δύο αδερφοί	βρίκιον	267	Ιωάννη Φουμέλη
Καλλιόπη	βρίκιον	220	Ιωάννου Μισερλή
Παναγία	γολέττα	45	Νικολάου Α. Καραβίτη
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	183	Γεωργίου Ν. Ζάννου
Άγιος Γεώργιος	βρίκιον	219	Ιωάννου Α. Δαρζέντα
Ευαγγελίστριια	βρίκιον	82	Γεωργίου Κωνσταντίνου
Άγιος Παντελεήμων	βρίκιον	131	Κώστα Εμίρη
Αγία Τριάς	γολέττα	77	Γεωργίου Ηλία
Άγιος Γεώργιος	γολέττα	43	Σπυρ. Καραβίτη
Ευαγγελίστριια	βρίκιον	84	Κανάκης Μαγκασιανού
Μαριγώ	βρίκιον	300	Μηνά Μαυρικάκη
Αριστείδης	βρίκιον	177	Κανάκης Νερατζούλης

Πηγή φωτογραφίας:CHOISEUL-GOUFFIER, Gabriel Florent Auguste de. Voyage pittoresque de la Grèce, Paris, J.-J. Blaise M.DCC.LXXXII [=1782].