Οφθαλμιατρείο Θήρας- Αντιτραχωματικό σχολείο

 .Μία από τις πιο σημαντικές δομές- ευεργεσίες του 20^ου αι., για την οποία ο Θηραϊκός λαός πρέπει να είναι ιδιαίτερα υπερήφανος- και να την αναδεικνύει σε κάθε περίπτωση, είναι και αυτή της δράσης του Οφθαλμιατρείου [1]Θήρας, και πολύ δε περισσότερο για την μαθητιώσα νεολαία, του αντιτραχωματικού σχολείου, ενός σχολείου που δεν εντάχθηκε στην τυπική εκπαίδευση λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών του, αλλά δεν παύει να θεωρείται πρότυπο δράσης- αλλά κυρίως αποτελεσμάτων στον ελλαδικό χώρο.  Βασικός πρωτεργάτης δεν είναι άλλος αρχικά από τον Μιχάλη Δανέζη, Ευεργέτη της Σαντορίνης, υπάλληλο της Ε.Η.Ε. (Ελληνική Ηλεκτρική Ενέργεια)  Μιχάλη Δανέζη, συνεπικουρούμενου από άλλους τοπικούς ευεργέτες. Το Οφθαλμιατρείο Θήρας ιδρύθηκε με το από 23-10-1928 νομοθετικό διάταγμα και ένα χρόνο αργότερα ξεκίνησε η λειτουργία του στη Μεσσαριά.  [2]. Η λειτουργία του έγινε πλήρως αποδεκτή από τη Θηραϊκή κοινωνία.  

Το τράχωμα, είναι μια μεταδοτική ασθένεια των βλεφάρων των ματιών. Έως τις αρχές του 20ού αι.[3], θεωρήθηκε μία από τις «κοινωνικές μάστιγές».  Προκαλείται κατά βάση σε περιοχές με χαμηλό ποσοστό υγιεινής, τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Αρκετοί ήταν οι λόγοι παρουσίας της πάθησης αυτής: Έλλειψη γιατρών,   ελλιπής φροντίδα, προστασία και πρόληψη,  μη πόσιμο το νερό της Σαντορίνης, απουσία  καθημερινής υγιεινής.  Η ασθένεια αυτή εξαπλώθηκε  και στο νησί της Σαντορίνης[4] . Η πρώτη επίσημη αναφορά για την περιοχή της Σαντορίνης για την αναγκαία και επιτακτική ίδρυση του Οφθαλμιατρείου[5], προήλθε από άρθρο του Διευθυντή  της εφημερίδας «Σαντορίνη» Ι. Βαρβαρήγου.[6] Ο Βαρβαρρήγος τόνιζε ότι στο νησί υπήρχε  έλλειψη ενημέρωσης για το τράχωμα., έλλειψη ιατρών ειδικών,  άρνηση των κατοίκων να υποβληθούν σε θεραπεία λόγω φόβου. Για το λόγο αυτό,  το 60% περίπου του πληθυσμού είχε προσβληθεί από αυτό. [7].

Η αντιτραχωματική πολιτική του κράτους, όμως, είχε ήδη ξεκινήσει πριν από την υιοθέτηση του αντίστοιχου φορέα στη Σαντορίνη. Ήδη από το 1923, το Τμήμα Σχολικής Υγιεινής αποφάσιζε τρία    μέτρα για την καταπολέμηση του τραχώματος: «α)αποκλεισμό φοίτησης όλων όσων βρίσκονται στο τελικό στάδιο τραχώματος, β) τοποθέτηση σε ξεχωριστά θρανία στα κοινά σχολεία, γ) τοποθέτηση σε χωριστά σχολεία όπου είναι εφικτό».  Στον «Οδηγό του Υπουργείου Παιδείας», μπορούμε να εντοπίσουμε και τον τρόπο  προσέγγισης του τραχώματος καθώς και  τις μετέπειτα συνέπειες του[8]. Από το 1940 ξεκινάει και η νομοθετική κάλυψη – προστασία του Αντιτραχωματικού Αγώνα[9]. Από πλευράς  Κοινωνικής  Πολιτικής είναι πολύ ενδιαφέρον ιστορικά ο σκοπός των σχολείων των αντιτραχωματικών: «…μέχρι της κλινικής ιάσεως της νόσου των προς τον σκοπόν της μη μολύνσεως των υγιών και, αφετέρου, η συστηματική υποβολή εις την ενδεικνυομένην θεραπείαν».[10]

Μέσα σε μία σύντομη περίοδο, ιδρύθηκαν πολλά παραρτήματα στα χωριά του νησιού (Μεσαριά, Εμπορείο, Οία- Φοινικιά, Φηρά, Μέσα Γωνιά), ώστε να εξυπηρετούνται  κατά τόπους ανάγκες. Η θετική αποτίμηση του έργου φάνηκε ήδη μέσα στον πρώτο χρόνο λειτουργίας του Οφθαλμιατρείου,  όχι μόνον από το ειδικό βραβείο από την Ακαδημία Αθηνών  αλλά και από διάφορες μελέτες,  σύμφωνα με τις οποίες, το ποσοστό των ασθενούντων κατοίκων είτε από το τράχωμα είτε από άλλες παθήσεις , είχε μειωθεί κατά πολύ .

Μία από τις πολιτικές του Οφθαλμιατρείου ήταν και η εκμάθηση υγιεινής, στους κατοίκους από τους αντίστοιχους γιατρούς στα σχολεία της Σαντορίνης[11]. Η γενικότερη εκμάθηση υγιεινής αναδεικνύεται και από σχετικό δημοσίευμα τοπικής εφημερίδας:  «…ενάντια του τόσο μολυσματικού και μακροχρονίου νοσήματος το οποίο αχρήστευσε τόσα εργατικά χέρια και τύφλωσε κιόλας πολλούς, αφ ετέτερου μας διδάσκει ότι η σημαντική ελάττωσις των τραχωματικών μαθητών του σχολείου οφείλεται στη μεγαλύτερη προσοχή που δίδουν οι μαθητές στην καθαριότητα….».[12]

Η δράση του Οφθαλμιατρείου σταμάτησε το 1954,  όταν παραχώρησε τη θέση του, σε Δημόσιο Οργανισμό καταπολέμησης του τραχώματος.   

Ο Σταθμός – Σχολείο,  ιδρύθηκε με το Ν.Δ. 2669/1953 με βασικό σκοπό την «.. εν αυτώ νοσηλευτική και χειρουργική θεραπεία των απόρων τραχωματικών παίδων, ηλικίας από 5-16 ετών..» και την κατά την διάρκειαν της θεραπείας εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση τους.[13]  . Από τα μέχρι στιγμής στοιχεία,  προκύπτει ότι η παρουσία του Οφθαλμιατρείου καθώς και του αντίστοιχου σχολείου βοήθησε συμπληρωματικά και παράλληλα στην  πορεία του αντιτραχωματικού αγώνα.

Από το σχολείο αυτό εντοπίστηκε ένα τετράδιο «επίδοσης» ελέγχου. Από εκεί προκύπτει ότι στο ειδικό αυτό σχολείο φοιτούσαν  παιδιά ηλικίας 14- 18 ετών που ασθένησαν με το τράχωμα και μέσω της ίδρυσης του σχολείου αυτού κατάφεραν να ολοκληρώσουν την πρωτοβάθμια εκπαίδευσή τους. Τα μαθήματα, που διδάσκονταν, ήταν: Θρησκευτικά Ελληνική Γλώσσα, Μαθηματικά, Γεωγραφία, Φυσική Καλλιγραφία, Χειροτεχνία, Φυσική Ιστορία, Ωδική και Γυμναστική.  Η  πλειονότητα των μαθητών προερχόταν από χαμηλές κοινωνικές τάξεις, Ιδιαίτερα σημαντική είναι η αναφορά σε πολλά επαγγέλματα των γονέων των παιδιών η ένδειξη «τυφλός» με ό,τι αυτό συνεπάγεται από πλευράς κοινωνικού στιγματισμού.

Φυσικά, εαν κάποιος   γνωρίζει να μας μεταφέρει ιστορίες, η σελίδα θα το θεωρεί μεγάλη τιμή. Έστω ακόμα και να συζητηθεί και πάλι . Τέτοιες ευεργεσίες δενπρέπει να ξεχνιούνται …..Τιμάνε την ευρύτερη Ιστορία του Τόπου μας!!

Πηγή φωτογραφίας: Ι.Μ. Δανέζης:Σαντορίνη, Αθήνα 1941.  

---

[1] Απόσπασμα διασκευασμένο από : Ι. Πέρρος: « Όψεις της εκπαίδευσης στη Σαντορίνη 1880-2000», μεταπτυχιακή διατριβή. ΕΚΠΑ, Π.Τ.Δ.Ε., Αθήνα 2014

[2] Στα εγκαίνια του Αντιτραχωματικού Σχολείου, όσο και στα άλλα ιατρεία συμμετείχαν παράλληλα με τους τοπικούς επισήμους αρκετές εκπαιδευτικές προσωπικότητες θέλοντας να αναδείξουν τη σοβαρότητα της ίδρυσης και την άμεση σχέση με την μαθητιώσα νεολαία του νησιού.

[3] Λ.Βλαδίμηρος, Χ. Φραγκίδης: « Το Πανελλήνιον Ιατρικόν Συνέδριο του 1901» στο http://www.mednet.gr/archives/2002-6/pdf/700.pdf.

[4] Αφιερωματικό υλικό και πληροφορίες για το τράχωμα και το Οφθαλμιατρείο Θήρας, συγκεντρώθηκαν στο:  Μ.Ι.Δανέζης (επιμ.),  Σαντορίνη 1940, 1970 κ.ά..

[5] Χαρακτηριστική είναι η ομιλία του Άγγ. Βαρβαρρήγου , Διευθυντή του Οφθαλμιατρείου κατά τα εγκαίνια της λειτουργίας του:«Η σημερινή τελετή είναι Πανθηραϊκή Εορτή, είναι Πανελλήνιος,  είναι γενικότερου ενδιαφέροντος, διότι εν τη Νήσω μας ιδρυόμενον σήμερον Οφθαλμιατρείον, έχει την αποστολήν να καταπολεμήσει νόσημα μεταδοτικόν, να προσφέρει τας υπηρεσίας του και εκτός των ορίων της Νήσου, να γίνει τούτο κατά το δυνατόν συνεργάτης πολύτιμος εις τον αντιτραχωματικόν πανελλήνιον αγώνα».

[6] Ι Βαρβαρήγγος: « Τράχωμα και Τραχωματικοί», Σαντορίνη-1940,   παράρτημα τόμου.

[7] Ν.Μηνδρινός: «Δανέζειον Οφθαλμιατρείον Θήρας» Σαντορίνη – 1971, ...ό.π.,         σ .333. 

[8] Εμμ.Λαμπαδιάρη, Σχολική Υγιεινή, Αθήνα 1928, αλλά και Ε.τ.Κ. φ.124 (23-3-1929): Περί διδασκαλίας της υγιεινής στα σχολεία του κράτους. Πολλές φορές η υγειονομική προστασία των μαθητών αντιμετωπίστηκε με οδηγίες που απευθύνονταν στους εκπαιδευτικούς, ειδικότερα αμέσως μετά την άφιξη των προσφύγων όπου  παρουσιάστηκε έξαρση του τραχώματος στους μαθητές «Για την αντιμετώπιση του ιδρύθηκαν ειδικά αντιτραχωματικά σχολεία όπου απομονώνονταν οι ύποπτοι».  Βλ. Β. Θεοδώρου, Δ. Καρακατσάνη, «Υγιεινής παραγγέλματα: το ενδιαφέρον για την υγεία των μαθητών και η υπηρεσία σχολικής υγιεινής τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αι.», Πρακτικά  2ου Διεθνούς Συνεδρίου Η παιδεία στην αυγή του 21ου αι. Ιστορικο-Συγκριτικές προσεγγίσεις, 4-6 Οκτωβρίου 2002, Πανεπιστήμιο Πατρών, Π.Τ.Δ.Ε., σσ.1-27. http://www.elemedu.upatras.gr/eriande/index.htm .(ενημέρωση Μάρτιος 2014).

[9] Ε.τ.Κ. φ.89 (13-3-1940) σσ. 581-584: Περί ιδρύσεως και λειτουργίας τραχωματικών σχολείων. Από το σχολικό έτος  1938 - 1939 ήδη το φαινόμενο του τραχώματος είχε εξαπλωθεί και στους μαθητές. Από τους 979.000 μαθητές οι 11.826 σε όλη την επικράτεια έπασχαν από το τράχωμα . Τη σχολική χρονιά 1939-1940 ξεκίνησαν τη λειτουργία τους δεκατρία  (13) Αντιτραχωματικά Σχολεία σε όλη την Ελλάδα, «παρέχοντα ιατρική βοήθειαν και στοιχειώδη μόρφωσιν με 43 διδάξαντας διδασκάλους και 2974 εγγραφέντες τραχωματικούς μαθητάς» βλ.Κ.Καλαντζής: Η παιδεία εν Ελλάδι, Αθήνα 2002, σσ. 68 και 85.

[10] Εμμ.Λαμπαδιάρη, Σχολική….ό.π., σ.45.

[11]Ε.τ.Κ. φ.124(23-3-1929) : Περί διδασκαλίας της υγιεινής στα σχολεία του κράτους.

[12] Εφημ.Θήρα φ.83 (1-9-1935).

[13] Ε.τ.Κ., φ.304 (4-11-1953)   σσ. 2195- 2196: Περί ιδρύσεως Τραχωματικών Παίδων.

Προεργασίες για την Εκλογή Μητροπολίτη Θήρας το 1907

Επειδή οι  συζητήσεις ή αλλιώς προεργασίες για την εκλογή ενός Μητροπολίτη δεν είναι ένα φαινόμενο που ξεκίνησε στις μέρες μας, ας ανατρέξουμε στις αρχές του 20^ου αιώ., για να δούμε τι γινόταν τότε.

Στις 7 Μαρτίου 1907, κηδεύεται στα Φηρά, ο τότε Μητροπολίτης Νικόδημος  και η ταφή του γίνεται στην Μονή του Προφήτη Ηλία. Η Ιερά Σύνοδος διορίζει «Επισκοπική Επιτροπή», αποτελούμενη από τον ιερομόναχο Ζαχαρία Νομικό, πρώην Ηγούμενο της Χοζοβιώτισσας στην Αμοργό, από τον αιδ. Μάρκο Δεναξά, οικονόμο από το Μεγαλοχώρι, και τον αιδ. Εμμανουήλ Ζώρζο, από το Κοντοχώρι. [1]

Για την χηρεύουσα Μητρόπολη, δύο ήταν οι βασικοί υποψήφιοι: ο αρχιμανδρίτης Αγαθάγγελος Γεωργιάδης, που ήταν επί 13 χρόνια προϊστάμενος της Ελληνικής Παροικίας στην Αγία Πετρούπολη, και ο αρχιμανδρίτης Γερμανός Μαυρομμάτης, ιεροκήρυκας της Μητρόπολης Δημητριάδος.[2]

Aρχιμ.Γερμανός

Λίγο πριν την επικείμενη πλήρωση της κενής επισκοπικής έδρας στο νησί, η εφημερίδα Πατρίς υποστηρίζοντας τον αρχιμανδρίτη Γερμανό, και συνδυάζοντας την άμεση ανάγκη της στήριξης της ορθόδοξης εκκλησίας σε σχέση με την καθολική επιρροή στο νησί γράφει τα παρακάτω[3] :    «Πληροφορούμεθα, ὅτι ὡς Ἐπίσκοπος Θήρας πρόκειται νά ἐκλεχθῆ ὁ ἐν Πετρουπόλει ἐφημέριος... ὅστις ἐπ’ οὐδενί λόγω εἶναι δυνατόν νά ἐπαρκέση εἰς τήν ἐπισκοπήν ἐκείνη, ὅπου, ὡς γνωστόν ἡ Ρώμη φροντίζει καί στέλλει πάντοτε διακεκριμένον Ἰταλόν Ἱεράρχην καί προεστώτας τῶν ἐκεῖ καθολικῶν Μονῶν, ἄνδρας μεγάλης ἐκκλησιαστικῆς μορφώσεως χάριν τοῦ προπαγανδισμοῦ, ὅστις τελεῖται ἐκεῖ κατά τόν ὁποῖον πολλάκις ὁ ἀοίδιμος Θήρας Νικόδημος, ἐν τῶν μᾶλλον ἐγκρίτων Ἱεραρχῶν, δριμύτατα ἐκαυτηρίασε. Καί δέν δύναται ὁ... νά χρησιμεύση ἐκεῖ ὡς ἐπίσκοπος, διότι εἶναι ἡλικίας 70 ἐτῶν... Εἰς τήν Θήραν χρειάζεται εἷς ἐκ τῶν ἀρίστων κληρικῶν, ὅπως καταλάβη τό Θρόνο, μετέχων καί παιδείας ἀμφιλαφοῦς καί φρονήματος ὑγιοῦς, ρώμης δέ καί σθένους καί ψυχικοῦ καί σωματικοῦ. Καί ὡς τοιοῦτος ὁ μόνος ἐνδεδειγμένος εἶναι ὁ ἕτερος τῶν συνυποψηφίων, ὁ κ. Γερμανός Μαυρομμάτης, περί οὗ ὁ ἀοίδιμος Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας Σωφρόνιος ἀπεφαίνετο, διότι τόν εἶχε Ἱεροκήρυκα πάσης γῆς Λιβύης, ὅτι εἶναι τό χάρμα καί τό ἐγκαλλώπισμα τοῦ Ἀποστολικοῦ θρόνου Ἀλεξανδρείας».

Οι εκλογές στην Ιεραρχία έγιναν και νέος Μητροπολίτης εκλέγεται ο αρχιμανδρίτης Αγαθάγγελος, ο οποιος και παρέμεινε για 10 μόλις χρόνια στον επισκοπικό θρόνο.

---

[1] Αρχιμ. Δ.Δεναξά: Η Ιερά Μητρόπολις Θήρα, Εκδ. Θηραϊκή, Πειραιάς 1933. σ. 16.κ.εξ.

[2] http://www.ecclesiagoc.gr/index.php/istorika/494-demetriados-germanos

[3]  Εφημ. Πατρίς: 12 Ιουλίου 1907 . Δυστυχώς με το πέρασμα των χρόνων, ένα από τα σημεία του άρθρου ως προς τον αρχιμ Αγαθάγγελο επιβεβαιώθηκαν.

Οι «Μύγες» του Σαρτρ – και ο ρόλος των κατοίκων του Εμπορείου.

Οι Μύγες (γαλλ. "Les Mouches") είναι το πρώτο θεατρικό έργο του Ζαν-Πωλ Σαρτρ που παρουσιάστηκε στο κοινό. Πρόκειται για δράμα σε τρεις πράξεις εμπνευσμένο από τον ελληνικό μύθο των Ατρειδών που αναπτύσσει μία φιλοσοφική αντίληψη της τραγωδίας με υπαρξιστικά στοιχεία.   Είχε την παρότρυνση του κύκλου του και ειδικότερα της πολύ κοντινής φίλης του ιδίου και της Σιμόν ντε Μπωβουάρ, Olga Kosakiewicz -με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Ogla Dominique. Αναφέρεται μάλιστα ότι καθώς η ανερχόμενη ηθοποιός παρακολουθούσε μαθήματα υποκριτικής με τον Γάλλο ηθοποιό Σαρλ Ντυλέν (Charles Dullin), εκείνος υπέδειξε στο φιλόσοφο πως ο καλύτερος τρόπος για να μάθει η νεαρά τη δουλειά της ηθοποιού θα ήταν να συμμετάσχει σε ένα έργο. Έτσι ο Σαρτρ έγραψε για αυτήν τις Μύγες. Στην περιγραφή του σκηνικού εμπνεύστηκε από τις διακοπές που πέρασε στην Ελλάδα μαζί με τη Σιμόν ντε Μπωβουάρ το καλοκαίρι του 1937στο Εμπορείο.  Ο ίδιος έχει δηλώσει για το έργο του "Θέλησα να ασχοληθώ με την τραγωδία της ελευθερίας σε αντίθεση με την τραγωδία της μοίρας".

Η κοινωνία του Εμπορείου της περιόδου εκείνης «μεταφέρεται» στο Αργος της υπόθεσης.  Ο Ορέστης επιστρέφει στο Άργος, τη γενέθλια πόλη του, που είναι πλέον κυριευμένη από τις μύγες. Παρουσιάζεται σαν ξένος, με το όνομα Φλέβιος, και συνοδεύεται από τον πιστό παιδαγωγό του. Εκεί βλέπει ένα λαό να υποφέρει από τις τύψεις για τα κρίματα του, που υλοποιούνται με τη μορφή των ενοχλητικών μυγών . Η Ηλέκτρα, αδερφή του Ορέστη είναι αναγκασμένη να ζει στο παλάτι ως δούλα, για να υπηρετεί τους άρχοντες. Αποτελεί όμως τη μοναδική φωνή αντίδρασης και προσπαθεί μάλιστα να ξεσηκώσει μία λαϊκή επανάσταση ενάντια σε αυτήν την αιώνια τιμωρία, αλλά ο Δίας, θεός των μυγών και του θανάτου την εμποδίζει. Ο Ορέστης αποκαλύπτει την πραγματική του ταυτότητα στην Ηλέκτρα και παρασύρεται άμεσα από το πάθος της, αποφασίζοντας να εκδικηθεί το φόνο του Αγαμέμνονα και να σκοτώσει τον Αίγισθο και την Κλυταιμνήστρα. Παρά τις αντίθετες προσπάθειες του Δία, ούτε ο Ορέστης παραιτείται από τα σχέδιά του αλλά ούτε και ο Αίγισθος αποφασίζει να προστατεύσει τον εαυτό του . Μετά τη δολοφονία, τα δύο αδέρφια βρίσκουν καταφύγιο στο ναό του Απόλλωνα, για να ξεφύγουν από τις απειλητικές μύγες που τους κυκλώνουν. Τέλος ο θεός του Ήλιου πετυχαίνει τη συγχώρεση της Ηλέκτρας -που έχει πια λυγίσει υπό το βάρος της πράξης τους- αλλά όχι και του Ορέστη. Εκείνος ως ελεύθερος άνθρωπος επιλέγει να αποχωρήσει από το Άργος παίρνοντας μαζί του όλες τις μύγες και απελευθερώνοντας έτσι τους Αργείους από τις τύψεις τους.[i]

Η σημερινή ανάρτηση όμως ξεκίνησε από ένα εκπληκτικό άρθρο του  «Οι μύγες, ο βάτραχος και η διαφθορά»[ii], μέρος του οποίου αναλύει τις «Μύγες» του Εμπορείου και με τη σημερινή ευρύτερα κοινωνική κατάσταση. [iii]

«… Στο χωριό αυτό τα πρόσωπα των ανθρώπων ήταν γεμάτα μύγες. Μάλιστα, η παρουσία των μυγών στα πρόσωπά τους αλλοίωνε, σε κάποιες περιπτώσεις, και τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά τους. Τα φορτωμένα με μύγες πρόσωπα στον ξένο επισκέπτη προκαλούσαν συναίσθημα έντονης απέχθειας, όμως, για τους κατοίκους του χωριού ήταν μέρος της πραγματικότητάς τους, ήταν «φυσιολογικό» ή «κανονικό» στοιχείο της καθημερινής τους ζωής. Το παράδειγμα είναι ενδεικτικό του πως μια κατάσταση ή συμπεριφορά (ανεξάρτητα από το αν είναι σωστή ή λανθασμένη) «κανονικοποιείται», παίρνοντας διαστάσεις κοινωνικής νόρμας, θεωρείται δηλαδή ως «φυσιολογική» συμπεριφορά στο πλαίσιο μιας κοινωνίας. Όπως οι μύγες στα πρόσωπα των συγκεκριμένων Σαντορινιών θεωρούνταν φαινόμενο «φυσιολογικό», έτσι και εδώ στο νησί μας η διαφθορά «κανονικοποιήθηκε» από κάποιους (δυστυχώς ανάμεσα σ’ αυτούς αξιωματούχοι και συνομοταξία φερέγγυων και ευυπόληπτων πολιτών) και θεωρήθηκε «φυσιολογική» πράξη, κατά τρόπο μάλιστα που την κατέστησαν εγγενές στοιχείο του συλλογικού μας βίου. Έτσι, το «δεν τρέχει τίποτα» και το «σιγά και τι έγινε» έγιναν κυρίαρχα μοντέλα συμπεριφοράς. Υπήρχαν και υπάρχουν, βεβαίως, και αυτοί που σιχαίνονταν τις μύγες. Το αποτέλεσμα όμως δείχνει πως τις ανέχτηκαν. Εξάλλου, η κοινωνική επιρροή όσων αρέσκονταν στις μύγες ήταν τόσο μεγάλη που δύσκολα μπορούσαν όσοι τις αποστρέφονταν να επιφέρουν ρωγμές στην κυρίαρχη «κανονικοποιημένη» διαφθορά.»…

Οι "Μύγες" δεν είναι παρά ένα σύμβολο. Έχουν χυθεί στην πόλη και συμβολίζουν τις Ερινύες, τις τύψεις. Σύμφωνα με τη φιλοσοφική θεωρία του Ζ-Π Σαρτρ , κατά την κακή πίστη, ο άνθρωπος προσπαθεί να ξεφύγει από την ελευθερία  και την ευθύνη του. Οι "Μύγες", ακόμα συμβολίζουν αυτήν την κακή πίστη. Οι άνθρωποι για να λυτρωθούν από τις τύψεις του αποποιούνται την ελευθερία και την ευθύνη τους.[iv]

Δεν σας κρύβω ότι ο τρόπος διαχείρισης της συγκεκριμένης αναρτησης με προβλημάτισε πολύ. Ένας φιλόσοφος, ο οποίος κάνει τις διακοπές τους σε μια άλλη Σαντορίνη – τονίζω το προπολεμική,  μετουσιώνει τους ήρωές του μέσα από τις μύγες που συνάντησε στο Εμπορείο, οι οποίες θεωρούνταν φυσιολογικές για τους κατοίκους, σ’ ένα έργο καθαρά συμβολικό. Αν και το «Αργος» του Σάρτρ[v], έχει συσχετιστεί και με τη στάση της Γαλλίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αν και μέσα από τις μυγες, έγινε αναφορά στην πολιτική κατάσταση της Κύπρου, μήπως τελικά και εδώ, η Σαντορίνη του σήμερα, καλύπτεται από ένα απολύτως φυσιολογικό- για την Ιστορία της- …στρώμα «μυγών». Μήπως τελικά, θα πρέπει συνέχεια να φανταζόμαστε την εικόνα που αντίκρισε ο Σαρτρ των κατοίκων του νησιού που θεωρούσαν απόλυτα φυσιολογικό να έχουν μύγες, όχι ως μέσο σύγκρισης με τα σημερινά δεδομένα αλλά ως τελικο στόχο ανθρώπινης προσέγγισης στο και για το νησί;

---

[i] http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9F%CE%B9_%CE%9C%CF%8D%CE%B3%CE%B5%CF%82

[ii] http://www.sigmalive.com/simerini/analiseis/176221/oi-myges-o-vatraxos-kai-i-diafthora

[iii] Δεν θα εμπλακώ στο πολιτικό περιεχόμενο του άρθρου αλλά στο καθαρά ιστορικό- κοινωνικό, γι αυτό το απόσπασμα που επέλεξα άνετα μπορεί να εξειδικευτεί και για τα τοπικά δεδομένα.

[iv] http://travelling-through-books.blogspot.gr/2011/10/o.html

[v] http://lesmouchesdesartre.fr/resume-detaille-des-mouches/