Τα "Ιταλιάνικά"του Νομικού

Η « Θηραϊκή Ατμόπλοια» δραστηριοποιήθηκε από τον Μάρκο Νομικό από τις αρχές του 50 και στη συνέχεια και με πολυτελείς κρουαζιέρες. Τα πλοία της εταιρείας «ΛΗΤΩ», «ΑΠΟΛΛΩΝ», «ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ» και «ΑΧΙΛΛΕΥΣ» εμφανίζονται συχνά στις ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου της εποχής σηματοδοτώντας τον νέο τρόπο αναψυχής της μεταπολεμικής κοινωνίας.. Το Ε/Γ-Ο/Γ ΜΙΑΟΥΛΗΣ ναυπηγήθηκε το 1952 και παρελήφθη από την Ιταλία μαζί με άλλα δύο καράβια (ΚΑΝΑΡΗΣ, ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ) ως μέρος της πολεμικής επανόρθωσης που δικαιούνταν η Ελλάδα για τα δεινά που υπέστη στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και  περιήλθαν στην «Θηραϊκή Ατμοπλοΐα» μετά από πλειοδοτικό διαγωνισμό. Τα νεότευκτα πλοία που διέτρεχαν το Αιγαίο, με γραμμές για τις Κυκλάδες, τα Δωδεκάνησα και τα νησιά του Β. Ανατολικού Αιγαίου, έφεραν μια νέα εποχή στην ακτοπλοΐα. Όπως χαρακτηριστικά γράφει ο Στρατής Μυριβήλης για το ταξίδι από τον Πειραιά προς την ιδιαίτερη του πατρίδα τη Μυτιλήνη «Για κείνους πού ξέρουν να χαρούν αισθητικά το ταξίδι στη θάλασσα υπάρχουν σήμερα δύο θαυμάσια, ολοκαίνουργια καράβια της Θηραϊκής, ο «Κανάρης» και ο «Καραϊσκάκης», πού μεταβάλλουν το ταξίδι σε αληθινή απόλαυση. Καλοτάξιδα, άσπρα σαν γλάροι, μοσκοβολούνε πάστρα και αρχοντιά. Δεν μπορεί παρά να ομολογήσει κανένας πώς μέρα με τη μέρα ή ελληνική ακτοπλοΐα εκπολιτίζεται».

Οι κρόκοι της Σαντορίνης Σ.Κατσίπης

Οι κρόκοι της Σαντορίνης

Απόσπασμα από εκτενέστερο άρθρο του Σ.Κατσίπη στο Ι.Μ.Δανέζης «Σαντορίνη» 2001, σελ 75-77

Στη Σαντορίνη φύονται τα είδη crocus laevigatus ( κρόκος ο λείος) και crocus cartwrightianus ( κρόκος ο καρτραϊκός) που είναι ενδημικά της Ελλάδος.

Crocus laevigatus Ανθίζει από Νοέμβριο μέχρι τον Ιανουάριο. Φυτρώνει στον Προφήτη Ηλία, στον Γαβρήλο καθώς και στη Θηρασιά.  Είναι γνωστό με το όνομα « καστανίδα» Πρίν από την Κατοχή, νέοι Πυργιανοί, μάζευαν καστανίδες, τις έκαναν ματσάκια και τις πουλούσαν  προς μια δεκάρα το ματσάκι. Οι καστανίδες τρώγονται μόνο ωμές. Το φυτό φέρει στις ρίζες του μεμονωμένους βολβούς που μεγαλώνουν και τρώγονται επίσης ωμοί.  Στο Εμπορείο λέγονται καστανιόλες. Στις ρίζες του ίδιου φυτού υπάρχουν κονδυλόμορφες διογκώσεις που έχουν γλυκιά γεύση. Στον Πύργο και στο Μεγαλοχώρι λέγονται γλυκάδια και στο Εμπορείο σκουλί. Οι καστανίδες, οι καστανιόλες, και τα γλυκάδια,  έπαιξαν σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια της Κατοχής όταν αρκετοί πέθαιναν από πείνα. Τότε προσπαθούσαν να αξιοποίησουν κάθε ρίζα ή βολβο που θα μπορούσε να τους προσφέρει θρεπτικές ουσίες και να τους κρατήσεις στη ζωή. 

Δυο ακόμη χαρακτηριστικά παραδείγματα ριζών και βολβών  που τρώγονται ακόμη σήμερα και έπαιξαν σπουδαίο ρόλο ως τροφή στα χρόνια της Κατοχής είναι η ρίζα του φυτού Emex Spinosa ( κοινώς κόπανο), που το άνω μέρος της είναι διογκωμένο, έχει γλυκειά γεύση και τρώγεται ωμή ή μαγειρευτή.

 Οι βορβοί,  που είναι οι βολβοί ορισμένων φυτών του γένους Muscari , που τα έκαναν γιαχνί αντί για πατάτες. Πρέπει να τονίσω ότι οι βορβοί μαζεύονται και σήμερα σε πολλά μέρη. Αφού τους βγάλουν από το χώμα τον Γενάρη, πριν βλαστήσουν , και τους βράσουν, για να μαλακώσουν και να χάσουν κάπως την πικράδα τους διατηρούν στο ξύδι. Τα στίγματα της καστανιδας δεν συλλέγονται.

Crocus cartwrightianus : κοινώς ζαφορά. Ανθίζει από Νοέμβριο μέχρι Δεκέμβριο. Τα άνθη του είναι ποικίλου χρώματος από λευκό μέχρι ανοικτό και βαθύ βιολετί. Χαρακτηρίζεται από τον κοκκινωπό στύλο που χωρίζεται σε τρία πολύ μεγάλα και πλατειά στίγματα. Μοιάζει πολύ με τον καλλιεργούμενο κρόκο ( crocus santivus) […]. Η χρήση του κρόκου, ξεκινά από τα προϊστορικά χρόνια. Τα στίγματα του κρόκου φαίνεται πως συλλέγονται από αρχαιοτάτων χρόνων στη Σαντορίνη. Ονομαστές οι τοιχογραφίες του Ακρωτηρίου όπου παριστάνεται ο κρόκος και η συλλογή του. Ο Πλίνιος, ο πρώτος που αναφέρεται στον κρόκο της Θήρας , τον θεωρεί ως έναν από τους καλλίτερους. Ο Θεόφραστος αναφέρεται στον « εν Κυρηναία εύοσμον κρόκον» που οι οσμές του «διαφερόντως άκρατοι» είναι.  Ο Ταξιάρχης είναι μια θέση κοντά στο Φανάρι  στο Ακρωτήρι. Εκεί φαίνεται ότι γίνοταν η συλλογή του ζαφορά από αρχαιοτάτων χρόνων και συνεχίζεται μέχρι σήμερα από τους κατοίκους του Ακρωτηρίου.  Οι γυναίκες του Ακρωτηρίου  έχουν βάλει δυο σημαντικές ημερομηνίες: λένε ότι η άνθιση του ζαφορά αρχίζει του Ταξιάρχη και τελειώνει του Αγίου Νικολάου. ….[….] Οι Ακρωτηριανές διακρίνουν τρεις τύπους ζαφορά, ανάλογα με το χρώμα του άνθους. Όμως το χρώμα του άνθους δεν αποτελεί σταθερό γνώρισμα για τον προσδιορισμό του είδους αυτού. Τα ανοικτά άνθη ονομάζονται «πουλάδες» και τα κλειστά «πετεινάρια». Τραγουδάνε μάλιστα και το εξής: Μικρή πουλάδα κόκκινη κοκκινομαδημένη, που πήγες και διάδωσες πως σ έχω φιλημένη, Νάρι- Νάρι πετεινάρι πουσε πάνω στο βουνάρι….Στην ίδια θέση που βγαίνουν οι κρόκοι φύονται και οι «χειρομύτες». Οι χειρομύτες ανθίζουν το φθινόπωρο ενώ τα φύλλα και οι καρποί τους βγαίνουν πολύ αργότερα. […]

Ο Ζαφοράς  του Γαβρίλου

Στον Γαβρήλο, η περιοχή που φύτρωνε ο ζαφοράς περιορίστηκε μόνο στα απόκρημνα γιατί η γη εκεί γύρω όλο και περισσότερο καλλιεργείτο. Γύρω στα 1925-1930 πρέπει να σταμάτησε η συλλογή. [….]

Σε μια σχολική εργασία του Γυμνασίου της Ανάφης αναφέρεται ως μονάδα μέτρησης του κρόκου το «αξάνι» ενώ αναφέρονται συνταγές με χρήση ζαφορά. Ζαφορά πουλούσαν και τα φαρμακεία. (βλέπε Πύργος).

Ο ζαφοράς χάρις στις χρωστικές αρωματικές και φαρμακευτικές ουσίες που περιέχει, είχε μεγάλη σημασία ως φαρμακευτική, αρωματική χρωστική ουσία από αρχαιοτάτων χρόνων. […] Είναι έθιμο σήμερα στη Σαντορίνη να χρησιμοποιούν ζαφορά για τα «Λαμπριανά» τους. Έτσι κρατούν το ζαφορά για τις μέρες της Μεγάλης Βδομάδας, οπότε φτιάχνουν τα παραδοσιακά «κουλούρια του ζαφορά» ή «κρούστες» ή «παξιμάδια του ζαφορά» ή «χαλάκια». Επίσης φτιάχνουν τυρόπιτες του ζαφορα αλλά και μια παλιά συνταγή τη «ριζά». Η ριζά είναι ρύζι με ζάχαρη και νερό στο οποίο μείγμα έβαζαν και ζαφορά.

Ορισμένοι γνωρίζουν και τις αφροδισιακές ιδιότητες του φυτού: είναι το φυσικό «βιάγρα» μου έλεγε κάτοικος του Ακρωτηρίου. 

Οι τοιχογραφίες του Ακρωτηρίου δείχνουν την ευρύτερη σημασία του ζαφορά στην Ιστορία της Σαντορίνης. 

Κοτσάκια της βεγγέρας- Η Γυναίκα της Σαντορίνης

Ο Νίκος Φύτρος ή Γεμέλης με τη χαρακτηριστική του φωνή τραγουδάει μερικά από τα ενδεικτικά κοτσάκια της βεγγέρας ανα χωριό με έμφαση στη "γυναίκα της Σαντορίνης". Η Αρτεμία Αργυρού για άλλη μια φορά με τιμάει με τις φωτογραφίες μιας άλλης Σαντορίνης.

Μια βόλτα στον "Ποταμό" Εμπορείου

Πάμε σαν άλλοτε και σήμερα...Πάμε να ταξιδέψουμε μέσα από μια φωτογραφία σύγχρονη μα και παλιά ταυτόχρονα από την περιοχή του Ποταμού στο Νημπορειο, αρχών δεκαετίας 80. Στη φωτογραφία, που μας παραχωρήθηκε μαζί με τις ιστορικές πληροφορίες από τον Γιώργο Μάρκου τον οποίο και ευχαριστούμε θερμά. , διακρίνουμε μια αλλοτινή βεγγέρα. Ξέρετε πόση συγκίνηση βγαίνει μόνο και μόνο από τη θωριά αυτών των μορφών; Αλήθεια πόσοι δεν έχουμε παλιές φωτογραφίες ; Μήπως να τις βγάλουμε στο προσκήνιο; Έτσι απλά τουλάχιστον να μάθει ο καθένας από εμάς τα πρόσωπα ...να τα καταγράψουμε απο πίσω...και που ξέρετε....; Όλο και κάτι θα βγει για μια διαφορετική Σαντορίνη....

Ξεκινώντας από κάτω αριστερά: Μάρκος Σιγάλας (Βουτσάς)-Παντοπώλης μαζί με τη γυναίκα του Θεολογία (μαυρο φόρεμα),Συρίγος Αντώνης (είχε στην κατοχή του αρκετά μουλάρια),Αρτέμης Σιγάλας (Κονταράς),Γιάννης Λειβαδάρος (Γκιοντής)- ειχε στην κατοχή του λίγα μουλάρια,Αγνωστο Ονοματεπώνυμο (Καλαφρίγκος),Γιώργος Βάλβης (Γαλλής).Απ τα τρία άτομα της πάνω σειράς, υπάρχουν  στοιχεία μονο για αυτόν στη μέση: Αντώνης Κατσίπης (Μπρούζος), ιδιοκτήτης του καφενείου στα αριστερα με την εισοδο απ τα σκαλοπατια. Η γυναίκα του Κυριακή χαμηλά με το λευκό μαντίλι.....
Μπορεί κανείς να βοηθήσει; συμπληρώσει; 

Αποκριά και Σαντορίνη

Λίγα είναι τα γνωστά λαογραφικά στοιχεία για τα έθιμα της Αποκριάς στη Σαντορίνη.«Τὴν Κυριακὴ τῆς Ἀποκρηᾶς καὶ τὴν Τυρινὴ ἐγίνοντο πάρα πολλοί μασκάροι ποὺ γύριζαν τὰ σοκάκια ἀκολουθούμενοι ἀπὸ τὸ Κοπελομάνι ποὺ ντραομάνιζε νάατζοι –νάατζοι οἱ μασκάροι. Τοῦτο ἐπαναλμβάνετο σ΄ ὅ λη τη διαδρομή μέχρις ὅτου ἔφθαναν στὴ πλατεῖα τοῦ χωριοῦ. Ἡ πλατεῖα ἐστρώνετο ἀπὸ τὴν προηγουμένη μέρα μὲ ἀλισμαριὰ καὶ οἱ φωνὲς καὶ τὰ γέλια ἀντηχοῦσαν σ’ὁλάκερο τὸ χωριὸ στὰ σοκκάκια καὶ στὶς σοφίτες. Ἦταν τόσο ὄμορφα, τόσο σεμνά τόσο σεμνὰ τόσο ἀδελφεμένα σαν να ἦταν ὁλάκερο τὸ χωριὸ μιὰ ὀικογένεια. Στὸ τέλος ἂρχιζε ὁ χορὸς, ἀλλὰ τὸ περίεργο εἶναιὅτι ποτὲ δὲν ἔ΄παιζαν βιολιὰ και λαοῦτα παρά μονάχα τζαμποῦνες.

Τὴν Κυριακὴ τῆς Τυρινῆς ὅλες οἱ νοικοκυρὲς, ἔφτιαχναν τα πατροπαράδοτα λατζάνια, τὶς νόστιμες χυλοπίττες καὶ τὸ ρυζόγαλο. Τὰ μεσάνυχτα ἀπόντου 12 ἡ ὣρα ἔτρωγαν τὴν τελευταία «πασχαλινή τροφὴ :ἀυγό μιας και μὲ τὸ αὐγό θ’ ἂρχιζε καὶ πάλι ἡ Πασχαλιά.»

Το απόγευμα της Κυριακής των αποκριών όλα τα χωριά ήταν στο πόδι. Μπορούσε να δει κανείς τα πιο απίθανα και παράξενα πράγματα.
Οι μεταμφιέσεις και οι αλλαγή της φωνής ήταν ανάλογα με τον ρόλο που έπαιζε ο καθένας, διότι πριν φανερώσουν τα πρόσωπά τους έπρεπε να παίξουν κάποιο σύντομο ρόλο μιας υπόθεσης, π.χ. ένας μασκαράς έβαζε ένα μαξιλάρι και μια κουτσούνα επάνω στην κοιλιά του και φορούσε ένα φόρεμα έτσι ώστε να φαίνεται σαν γυναίκα σε ενδιαφέρουσα. Ένας άλλος ντυνόταν «μαμμή», κάποιος άλλος κρατούσε το σκαμνί ή την άσπρη μαξιλάρα.
Το κοπελομάνι έτρεχε πίσω από τους μασκαρεμένους φωνάζοντας όσο πιο δυνατά μπορούσαν «Νάαα τζοι, οι μασκαράτοι». Τούτο επαναλαμβάνετο σ΄ όλη τη διαδρομή μέχρις ότου έφθαναν στη πλατεία του χωριού. Η πλατεία εστρώνετο από την προηγουμένη μέρα με αλισμαριά και οι φωνές και τα γέλια αντηχούσαν σ’ολάκερο το χωριό στα σοκκάκια και στις σοφίτες. Ήταν τόσο όμορφα, τόσο σεμνά τόσο σεμνά τόσο αδελφωμένα σαν να ήταν ολάκερο το χωριό μια οικογένεια. Στο τέλος άρχιζε ο χορός,

Κατά το σούρουπο σταματούσαν οι μασκαρεμένοι και στις πλατείες και στα στενά έβγαιναν οι μεθυσμένοι. Την ημέρα αυτή το κρασί ήταν στην ημερήσια διάταξη και όλο το χωριό έπρεπε να μεθύσει. Τα τραγούδια τα συνόδευαν όλα τα τοπικά όργανα, μουζίκες, τσαμπούνες, λύρες και τουμπιά. Σε κάποια χωριά παίζανε μονάχα τσαμπούνες.
Οι γιορτές εκείνες είναι τώρα ένα αλαργινό όνειρο χωρίς ελπίδα γυρισμού. Ίσως ποτέ δεν θα ξανακουστεί το τραγούδι των παιδιών εκείνης της εποχής:

Τούτη δα βρε αμά ναμά
τούτη δα την eβδομάδα
τούτη δα την εβδομάδα
σφάξανε μια αλεάδα.

Σύμφωνα πάλι με τον Μάρκο Αβέρκιο Ρούσσο:"Σαντορίνη ήθη έθιμα παραδόσεις", τα αποκρηανά τραγούδια που ακουγόντουσαν ήταν :Ρίχνω τα αγκιστράκι μου,, Δάφνης μου πήρες κλωνάρι, Αφουγκραστέίτε να σας πω, Εγώ είμαι ενός ψαρά παιδί κ.ο.κ.

Ενώ τα «τσακίσματα»της Σαντορίνης γι αυτή την περίοδο ήταν:

Ήλθανε κι οι αποκριές με γέλια και τραγούδια, ήλθε και η Σαρακοστή μ ελιές και με μαρούλια

Στον ποταμό τα αλιγαριές σε φίλησα μα δεν το λες

Τούτες οι μέρες τόχουνε τούτες οι εβδομάδες, να τραγουδούνε τα παιδιά να χαίρονται οι μανάδες

Στ Ακρωτήρι βγαίνει η κάπαρι, τα λόγια σου είναι ζάχαρη

Αγία μου Σαρακοστή με τη αρηανή σου, να μ αξιώσει η Χάρη Σου, και η Ανάστασή Σου.

Στον Πύργο το πια το νερό, ηβραχνιασα και δεν μπορώ....

υ.γ.στην περίπτωση που γνωρίζετε ή μπορείτε να ανατρέξετε σε γηραιότερους για να μας θυμίζουν και να μας γνωρίσουν στοιχεία της Αποκριάς στο νησί στη διάθεσή σας. 

Η Δομινίκη της Σαντορίνης...

"Δομινίκη: Από λάβα και αλμύρα"

Ας πάμε να ανατρέξουμε σ ένα βιβλίο ιδιαίτερο...Σ ένα  μυθιστόρημα που πλέκει το Χθες με το Σήμερα και το Αύριο ...με επίκεντρο τη Σαντορίνη της Δομινίκης ..αλλά και τη Σαντορίνη του ..σήμερα. Κτυπήθηκε απ΄τη ζωή,αλλά όρθωσε το ανάστημά της ξανά, με γενναιότητα και κουράγιο απαράμιλλο,και τότε η Μοίρα υποκλίθηκε στο πείσμα της και στη μαχητικότητά της....

Θα γνωρίσει τον απόλυτο Έρωτα και την υπέρτατη Αγάπη με τον Στέφανο, εκεί στην Σαντορίνη, το μαγικό, το λαβωμένο νησί, όπου οι καρδιές των ανθρώπων κτυπούν δυνατά για να ξορκίσουν τα πάθη της Φύσης.... Μήπως όμως τελικά μέσα από το μυθιστόρημα της αξιαγάπητης Θηραίας Μαίρης Γυφτογιάννη συναντούμε μορφές μιας άλλης εποχής...; Σάμπως αυτές οι μορφές δεν μπορούν να πλέξουν περίτρανα την αγνή αγάπη της συγγραφέως για τον τόπο καταγωγής της; Ας μου επιτραπεί να πω οτι μέσα από τη "Δομινίκη" της η Μαίρη Γυφτογιάννη προβάλλει το λακριντί της βεγγέρας....σε ένα μπουτί της Σαντορίνης ... Σ' ένα μπουτί γεμάτο ήχους, αγάπη Έρωτα, Φως...αλλά και Πόνο...Ο "Ελεύθερος" της Δομινίκης και η Δομινίκη του 'Ελεύθερου" χρειάζονται κάθε μέρα γύρω μας ....! τους έχουμε ανάγκη ...για ελπίδα και αντοχή!
Το βιβλίο εκδόθηκε από τον Οίκο "Ωκεανός" και το προτείνουμε ανεπιφύλακτα

Ξεφυλλίζοντας το Καλλιστορώντας......

 1000ή ανάρτηση Καλλιστορώντας-

 Ξεφυλλίζοντας το Καλλιστορώντας

Είναι αλήθεια ότι η 1000ή ανάρτηση ενός blog ανάδειξης τοπικής ιστορίας είναι ιδιαίτερα σημαντικό γεγονός. Δεν ξέρω αν μαζί με την ομάδα , καταφέραμε τίποτα! Σίγουρα όμως προσπαθήσαμε να ξύσουμε κάποιες πληγές μνήμης  και Ιστορίας. Από εδώ και πέρα για κάποια περίοδο, δεν θα είναι εφικτή η συνεχής μας παρουσία μέσω αναρτήσεων…  Δεν σταματάμε….μπαίνουμε σε διαφορετικά μετερίζια με βασικό σκοπό την ανάδειξη, το σεβασμό και διάχυση μιας άλλης Σαντορίνης….\

Μέσα από το ξεφύλισμα αυτό….βοηθάει και εμάς ώστε να δούμε τι υλικό δεν έχει αναρτηθεί …ακόμα….

Σας ευχαριστώ θερμά για την εμπιστοσύνή!! Είμαστε εδώ για πολλά…..

Ιωσήφ

Ας ξεφυλλίσουμε το λοιπός,  μερικά ενδεικτικά θέματα που έχουν ήδη αναρτηθεί ….Όπως θα μπορείτε να διαπιστώσετε έχει δημιουργηθεί  υπερσύνδεση σε κάθε θέμα ώστε να σας βοηθήσουμε ακόμα περισσότερο…..

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Και αυτό το ξέρατε;,Συμβολή του Όθωνα στο νησί  Θήρα- Α Ολύμπια  Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος   Η Σαντορίνη … «εκτός», Θηραικά Τυπογραφεία Καστέλια ( 1),  Ο φάρος του Ακρωτηίου,  Μνήμη Ευθ. Και Θεοδ.Αναπλιώτου – Ιδρυτών Πτωχοκομείου, Όταν η Σαντορίνη αποκαλύπτει και πάλι τα μυστικά της, Το Ταγκαρόγκ της Ρωσίας της και η σχέση με τους Σαντορινιούς, Τα ορυχεία Θηραϊκής γης, ο Χίλλερ και η Σαντορίνη, Από την Καστροπολιτεί/α της Οίας…στο σήμερα , Ιστορική διαδρομή μέσω της παρουσίας της Εθνικής Τράπεζας, Αρχέδημος ο Θηραίος, Α’ Ρώσος Πρόξενος στη Σαντορίνη Αρίστιππος ο Κυρηναίος σελίδες του 1821 στη Σαντορίνη , Σαντορίνη και Ελληνική Επανάσταση , Στυλιανός Σαρπάκης Ευεργέτης της Θήρας , Εμμανουήλ Βαζαίος ένας ήρωας της Σαντορίνης , Θηραϊκή γη , Τα Λουβιάρικα της Σαντορίνης, Θήρα άνοιξη του 1613 π.Χ. , Έμμετρη Διήγηση έκρηξης 1650μ.Χ., Επίσκοποι Θήρας , Όταν η Κοινότητα Εμπορείου Θήρας αποκαλύπτεται…  Όψεις της Κοινωνίας της Σαντορίνης τον 19οαιώνα,  Η Σαντορίνη της ντομάτας..της

ΣΚΕΨΕΙΣ….καλλιστορικές

Ακρωτήρι 2005-2010, Όταν φταίνε τα βράχια της Σαντορίνης Όταν το χθες συναντά το σήμερα  Σαντορίνη και αυτογνωσία Σκέψεις για τα Ορυχεία, Όταν σεβόμαστε την Ιστορία του νησιού,  Ο Μέλης και ο Χάρικλης, Σκέψεις για το έτος Γαστρονομίας 2013, οι νέοι άνθρωποι- νέες ιδέες  Ονοματοδοσία δρόμων, Άτομα με αναπηρία – Σαντορίνη , Οι ντόπιοι και οι Ξένοι Μήπως , Βοήθεια Φιλική, Δεν μπορεί θα το μαθε το καλλιστορώντας, Περι πολιτικής στη Σαντορίνη, Δον Νίκος Κοκκαλάκης Προσπάθεια πολιτικού σχολιασμού εκλογών, Σκέψεις πάνω στην εντυπωσιακή εκδήλωση στη Μεγάλη Βρετάνια Γιατί όχι και στη Σαντορίνη;   Μήπως ο έλεγχος για τα πρανή να γίνει σε όλη την καλδέρα; Και τώρα τι κάνουμε;  Αναδείχθηκε πρώτη η Σαντορίνη…Και;  Όταν η ιστορία γίνεται…τσιμπούσι, Οι νέοι σε Πολιτιστικούς Συλλόγους, Η Σχέση Μουσείων- Μουσειακών χώρων με την τοπική Κοινωνία , Η Διαχείριστη της Μουσειακής Κληρονομιάς της Σαντορίνης, Όταν και στη Σαντορίνη αλλάζουν οι Εποχές, Η Κρίση και η διάκριση της Σαντορίνης, 2013: Σκέψεις για το έτος Γαστρονομίας

ΠΟΙΗΣΗ – ΜΟΥΣΙΚΗ- Λογοτεχνία - ΤΈΧΝΕς

Γ.Σεφέρης: Σαντορί νη, Μάνος Χατζιδάκης- Τζοκόντα, Μ.Μητσιάς: Σαντορίνη, Γ.Κονιτόπουλος- Πάμε για τη Σαντορίνη, «Σαντορίνη» του Φ.Κατσίπη, Πύργος Καλλίστης, η Θηρασιά του Ελύτη, Πρελούδιο του Δ.Βάρου, Ποίηση Σαντορίνη - Σκέψεις, «Σαντορίνη» της Θ.Πουλοπούλου, Ιούλιος Βέρν- Σαντορίνη, Η Σαντορίνη ….αλλιώς Ωδή στη Σαντορίνη  Η Ωδή στη Σαντορίνη - Ερμηνεία, ο Υάκινθος του Ελύτη…από τη Σαντορίνη

ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ – ΗΘΗ ΕΘΙΜΑ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ

Έθιμα της Πρωτοχρονιάς Μουσική Παράδοση της Σαντορίνης , Νανούρισμα Σαντορίνης,  Μανώλης και Δημήτρης Νομικός, Μουσική Ιστορία της Σαντορίνης Τσαμπούνα Σαντορίνης(1), Τσαμπούνα Σαντορίνης 2- Β.Μαρκουλής, Κάλαντα της Πρωτοχρονιάς, Φωτοκάλαντα Σαντορίνης , Λίμνες και Λιμνάρηδες, Θηραϊκά Παραμύθια, τση βεγγέρας το σκοπό, Κρασολεξικό της Σαντορίνης, Ρίμα τ’ Αγίου Νικολάου Περαματάρη   Χριστούγεννα στη Σαντορίνη, Μουσικοί από τη Σαντορίνη Για να μην ξεχνούμε την ντοπιολαλιά μας, Αποκριές και Σαντορίνη, Η βεντέμα στη Σαντορίνη, Ιδιόρρυθμα μικρά ονόματα, Γλωσσολογικό Κουιζ της Σαντορίνης Ωδή στη Σαντορίνη  Πάσχα στη Σαντορίνη Κοτσάκια από το Λαογραφικό Όμιλο, Το Έθιμο του «Λάτζαρου» , Άρατε Πύλας οι Άρχοντες  Θρησκευτικά μοιρολόγια της Σαντορίνης, Τα σήμαντρα στο Εμπορείο , Μουσική Παράδοση της Σαντορίνης – συνέχεια , Ρίμα του Αή Γιώργη - Ηχητικό Κάλαντα Θεοφανείων  Νίκος Φύτρος  Κάλαντα Λαζάρου  Αφωταρίδες, Τα Παρωνύμια – Παρατσούκλια στη Σαντορίνη ( αρχική έρευνα) Το μελιτίνι της Σαντορίνης, Χριστούγεννα στη Σαντορίνη

ΗΦΑΙΣΤΕΙΑΚΑ

Έκρηξη του726, το Θηραϊκό Ηφαίστειο στη Μυθολογία, έκρηξη του 1866, μια ταραγμένη Ιστορία του 19^ου αιώνα, Βρυκόλακες και πάλι…  (2)  Έκρηξη του Ηφαιστείου από Σιμόπουλο…, Έκρηξη του 1707 Έκρηξη του 1650 - Κολούμπος, η έκρηξη του 726 και η Αγία Θεοδοσία Προστάτιδα των Καστελιών , Έκρηξη του 1866 και Δεκιγάλλας, Κοράλι νέας μορφής στον Κολούμπο

ΑΚΡΩΤΗΡΙ ΘΗΡΑΣ

Αγωγή των Παιδιών, Ακρωτήρι – Όραμα και Πραγματικότητα, Ακρωτήρι Θήρας-wikipedia, Ιστορικό Στεγάστρου, Διατροφική Αξία των Προιοντων του Ακρωτηρίου, Ενδειξεις για μαγειρία και φούρνους          Θήρα- Άνοιξη του 1613 πΧ. Μια υδρορροή του χθες στο σήμερα  Η άνοιξη σ’ ένα δωμάτιο Θήρα- Δημοκρατία Αρχαίων Ακρωτήρι- Η πρώτη αξινιά, Η Ακμή ή η Παρακμή, οι διαχρονικοί συμβολισμοί της Κώμης  Ιστορικό Ακρωτηρίου Το Ακρωτήρι …από με΄σα, Ακρωτήρι, άνοιξαν οι πύλες και πάλι …. Τελετές Μύησης στο Αρχαίο Ακρωτήρι

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΑ

Παναγια και Σαντορίνη, Του Ταξιάρχη στη Σαντορίνη Η Παναγιά στη Σαντορίνη Της Υπαπαντής και της Μαρουλιανής, Ορθόδοξος Μητροπολιτικός Ναός, Ω Παναγιά μου Σέργαινα, της Υπαπαντής στη Σαντορίνη, τ’ Αγίου Νικολάου στη Σαντορίνη, ο Ναός του Αγίου Στεφάνου στην Αρχαία Θήρα του Ευαγγελισμού στη Σαντορίνη Παναγιά η Πλατσανή στην Οία Αφιέρωμα στον Άγιο Γιώργη Σαντορίνης Ρίμα του Αη Γιώργη  Άη Γιώργης ο Ξεχρεωτής Η Αγία Αικατερίνα έκρυβε θησαυρό, η Κοίμηση της Θεοτόκου στη Σαντορίνη, Ιστορία της Μονής του Προφήτη Ηλία, η Εύρεση της Τιμίας Ζώνης, Οι Παναγιές της Οίας, Ανακαλύπτοντας το Χριστό, Η Γιάτρισσα της Θηρασιάς  της Αγίας Ματρώνας στη Φοινικιά , του Αγίου Αβερκίου, Εισόδια της Παναγίας στη Σαντορίνη, Χριστιανική Εστία Παναγιά η Σέργαινα, Παναγιά η Πλατσανή, Στον Ιερό Ναό Αγίας Τριάδας Οίας, οι Άγιοι Εφτα Παίδες της Οίας , Του Αγίου Γεωργίου στη Σαντορίνη, η παναγιά η Κερά , Του Αγίου Νικολάου στη Σαντορίνη

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΉ

Κλαδευτής , ο Φούρναρης, Ένας Ψαράς- Μουσικός Τόκοι Σαντορίνης Σαντορινιοι Καμπανάδες

Ε-book

Η εύρεση της Τιμίας Ζώνης στη Σαντορίνη

Πάμε σαν άλλοτε….

Τηλεοπτική Εκπομπή για την Οία, Λαογραφικός Όμιλος Σαντορίνης σε ραδιοφωνική εκπομπή, Ανααράσταση και αναβίωση Γάμου,  Μεγαλοχώρι 1990, Dorothy Burr Thompson _ Σαντορίνη, «Θηραϊκός Όρθρος», Σαντορίνη 1988, Εθνικό Οπτιακουστικό Αρχείο- Σαντορίνη Βεντέμα ήλθε βρε παιδιά, η Σαντορίνη το 1976 Εκπομπή του Πάσχα από την ΕΡΤ., Σαντορίνη 1972 Αρχείο ΕΡΤ, Εντυπώσεις από τη Σαντορίνη του 1973, Αρχείο Γάμου, Φούρνος Καλησπέρη Τα ντενεκίδια του Αγίου Ιωάννη Πάσχα στη Σαντορίνη Φηρά 1954

Φωτογραφικά,

Οι μύλοι στο Εμπορείο, Ο Σκάρος Μελιτίνια, Μ.Παρασκευή στον Πύργο , Άγιος Επιφάνειος στο Ακρωτήρι  Σπήλαιο Ζωοδόχου Πηγής(αρτ) Αφωταρίδες στο Μεγαλοχώρι, Θησαυροί της βλυχάδας, Ορυχεία, Των 7 Παίδων στην Οία Η Άνοιξη και τα μελιτίνια Επί Ασπαλάθων, Από το Μονοπάτι του Προφήτη

Προσωπικότητες:

Νικόλαος Βλάχος, π. Ελευθέριος Λειβαδάριος

Ενδιαφέροντα Θέματα:

Δ.Γλυνός Ένας Εξόριστος Παιδαγωγός, το «Νάξος» στον Αθηνιό, Ι.Κουμανούδης, Νίκος Αρβανίτης –ο Δάσκαλος, Β.Πιτσικάλης. η Γέφυρα του Γκιουλέ στην Κρήτη, Για ακούστε την άλλη Σαντορίνη , Εμμ.Δαρζέντας – ένας σύγχρονος ήρωας, Ιστορία της Ελληνικής Ναυτιλίας , Πλοίο Δανάη- Σαντορίνη , Μερκούριος Αντ.Σιγάλας, Ελληνική Κοινότητα «Θήρα» στην Ουκρανία. Θηραϊκή αποικία στην Κυρήνη, Γ.Κονδύλης-εκτοπισμένος στη Σαντορίνη, Η σύλληψη και ο Πνιγμός των Εβραίων στα Χανιά Άλλη μια πλευρά της Σαντορίνης  Ένας Σαντορινιός μέσω Σύμης στην Αμερική Για τα γαδούρια της Σαντορίνης  Ο Μπελάς και η ΑΜπελιά Ταινία για την Μονή Προφήτη Ηλία  Γενεαλογικά δέντρα από το αρχείο της Καθολικής Επισκοπής , Θηραϊκή Ατμοπλοϊα, Μέρες Ραδιοφώνου ( σε συνέχειες) , Επιτροπή Τουρισμού 1950, Εϊπαν για τα Μελιτίνια, Οι παλιοί Σαντορινιοί Η συμβολή μιας διαθήκης, Έρευνα για τη Τοπική Αυτοδιοίκηση , Αδελφοποίηση Οίας- Λαυρίου Ο ευγένιος Ο Έλλην ..Σωτήρης ο Καρτεραδιώτης  Πριν πιάσουν την αξίνα…τη φιλούσαν Πριν από τον Καλλικράτη  Ανάδειξη των ευρημάτων της Αρχαίας Θήρας Η Συμβολή και η Πράξη Lilium Candium . Θηρασιά Εικόνες χωρίς Λόγια Η Ιστορία του τόπου δίπλα σε λάστιχα, η Ανεδοσά της Σαντορίνης , Ρουμς τουαλέτ, Παγκράτιο- Κρόκος Σαντορίνης,, Η Αγία Ία ..της Οίας. Εκπομπή αφιερωμένη στον Αντώνη Κονταράτο, Φωνή του Αιγαίου, Οινοποιείο Κορωνιού, ο Χαράλαμπος Σιγάλας μιας άλλης Σαντορίνης , Μπελλώνειο Πολιτιστικό Ίδρυμα Φάβα Ψευτοκεφτέδες και χλωρό ή hamburger me gouda ολλανδίας, Πύργος- Υπόσκαφα και Φερεντίνια΄, Περιοχές Natura στην Επαρχία Θήρας, Το ηλιοβασίλεμα της Σαντορίνης Αφανείς ήρωες , η λιβύη των Ελλήνων, Μηνάς Μάϊνας, Η Δική μας Σαντορίνη Οι γειτονιές της Οίας Το Αρμενάκι της Οίας Ο Γουλάς των Φηρών, Όταν η Σαντορίνη μεγάλωνε την Ευρώπη, Σαντορίνη η Ζωή με το Ηφαίστειο , το Ηφαίστειο και ο Πολιτισμός του Αιγαίου, Νέα μελέτη από την έκρηξη του ηφαιστείου, “ Οι οικογένειες Μαυρομμάτη – Αλαφούζοβ, στη Ρωσία ”, Ειρήνη Φτεουριά, ο «Δαίδαλος» στη Σαντορίνη,  Σαντορίνη της Ελλάδος το Γιουσούρι, Μια ιστορία σαν παραμύθι, Το μυριόκαλο της Σαντορίνης  Αφανείς Ήρωες Χιονιάς στη Σαντορίνη Μηνάς ΜαΊνας    Η «Σαντορινιά»ένα ντουμπάκι με ιστορία Κόρωνος –Νάξου -- Σαντορίνη, Άγιος Ιωάννης των Μυλωνάδων, Σαντορίνη -Σταυρούπολη, Μυθολογία και Θεραπευτικά Φυτά στις Τοιχογραφίες του Ακρωτηρίου Τουρισμός πριν 30 χρόνια στο Μεγαλοχώρι …   Πληροφορίες από το Παρελθόν, Θηρασιά:Εικόνες χωρίς λόγια, Τα Πανηγύρια της Οίας, Το Νέο Νοσοκομείο Σαντορίνης , Τι έπιναν στο Αιγαίο πριν 3000 χρόνια, Σϋστημα γραφής , Σπύρος Μαρινάτος- Θερμοπύλες, Σαντορίνη, Από τις σύγχρονες αναμνήσεις μιας Μεσαγωνιάτισσας, Εφημερίδα «Θήρα» Καθολικισμός και Σαντορίνη, Μια ιστορία σαν παραμύθι, Η Σαντορίνη αλλιώς Μεγαλυνάρι της Σαντορίνης Στην Οία του Πειραιά, Στο Μεγαλοχώρι της Αθήνας, Μια μέρα στην Αρχαία Θήρα Το ηφαίστειο Κολούμπος και πάλι στο προσκήνιο , ΤΟ Πύρινο Αιγαίο, Χωροταξικός Σχεδιασμός Πανεπιστημίου Cincinatti , Δυο έντονες εικόνες από τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου Ακρωτηρίου, ο Δαίδαλος στη Σαντορίνη   Ομιλία Παλυβού για Σκάρο, Οικογένειες Μαυρομμάτη και Αλαφουζόφ    Αχιλλέας Παράσχος Τάδε έφη Αντώνης Κονταράτος Πύργος Καλλίστη - Ποιήμα, Αποστολή Ελκεθέ στον Κολούμπο Όταν η Ιστορία ενός μαγαζιού Δια Πάρον – Νάξον Ιον Θήρα Ω Παναγία Δέσποινα Οι σημαίες του Αγίου Γεωργίου , Δεν πειράζει…πουλάμε το Ηλιοβασίλεμα…  Αντώνης Λαγκαδάς, ο Φωτογράφος της Σαντορίνης Ο Αντενάουερ στη Σαντορίνη, Περίληψη Ομιλιών από την Άσκηση Υπαίθρου,  Η Σαντορίνη το 19^ο αιώνα, Σαντορίνη 1908- 1909 Ν.Ιγγλέσης, Ξένοι Ταξιδιώτες στη Σαντορίνη  (βίντεο), Αφιέρωμα στο Σκάρο 2, Eros Beach ή Παραλία του Χανά, Η Πλούσια Καλλίστη του Χθες , Παγκράτιον …το Σαντορινιό, Η Κατευχιανή στην Περίσσα και ο Τϊμιος Σταυρός…Της, Ιερά Μονή Παναγίας Καλαμιώτισσας, Θηραϊκός Όρθρος, Τα ντενεκίδια του Αη Γιάννη, Το ηφαίστειο Θήρας και η Εικονομαχία, Η Σαντορίνη της Dorothy Burr Thompson

Το Ταγκαρόνγκ της Ρωσίας και η Σχέση με τους Σαντορινιούς,  Ο Χίλλερ και η Σαντορίνη Οία από την Καστροπολιτεία στο σήμερα, Τσι Σαντορινιοί τσι μύλοι…

Μουσεία:

Προϊστορικής Θήρας, Ναυτικό Μουσείο Οίας

Βιβλία

Ορυχεία στο Αιγαίο, Σαντορίνη Άνωθεν, Το νησί κάτω από την Ομίχλη , Η Ατλαντίδα δεν χάθηκε ποτέ

Διηγήσεις Περιηγητών

Το κάστρο του Σκάρου , Τhevenot και Σαντορίνη

Αρχιτεκτονική

Η Αρχιτεκτονική της Σαντορίνης

Αγροτική Γη- Τροφές- Μαγειρική

Το ανατολίτικο Κιουνεφέ της Οίας, Φαλλός ο Ξεδιάντροπος,, Vinsanto Σαντορίνης, Οι Λουκουμάδες στη Σαντορίνη, Η Καλύτερη φάβα και με τη βούλα Παλιές ξεχασμένες συνταγές της Οίας Ντοματάκι Σαντορίνης  Γεμάτος χρήμα ο λάκκος της φάβας  Μελετώ τις συνταγές- Κάπαρη, Ευρωπαικός Κανονισμός για τη Φάβα Σαντορίνης Σφουγγάτο Σαντορίνης , Φάβα Σαντορίνης με σάλτσα κάπαρης , Φάβα Σαντορίνης , Λαζαράκια, η επιστροφή της Θηραϊκής Φάβας, Βεντέμα ήλθε βρε παιδιά , τα ανατολίτικο Κιουνεφέ της Οίας Σβιάρδαχτα Μεσσαριάς Κολοκυθερή Σαντορίνης, Το Πολίτικο «Χιουνκιάρ Μπεγιεντί» (Hünkar Beğendi) …της Οίας!!!, Φαλλός ο Ξεδιάντροπος, Το μυριόκαλο της Σαντορίνης

         

Σεισμός 1956

Γ.Ράλλης και η σχέση του με τη Σαντορίνη, Καθημερινή 11Ιουλίου 1 956, Αφήγηση για το σεισμό , Ανάμνηση του σεισμού ο σεισμός της Σαντορίνης , ο σεισμός και οι πολιτικές προεκτάσεις , Ραδιοφωνικό Αφιέρωμα στο σεισμό της Σαντορίνης , Αφηγήσεις για το σεισμό

Άμπελος Σαντορίνης

Η γη της Σαντορίνης- Ασύρτικο Ο Αμπελώνας της Σαντορίνης Η Άνοιξη στο Σαντορινιό Αμπελώνα, Ενωμένοι για το Βισάντο  , Κάναβα Ρούσσου, Vinsanto Σαντορίνης , Κυκλαδο-πικιλίες, Κρασολεξικό Σαντορίνης