Λουκάς Ν. Νομικός ( 1886 - 1969) ... ο Πειραιώτης

Σίγουρα πολλοί θα απορήσουν διαβάζοντας τον τίτλο «μα αφού ο Λουκάς Νομικός ήταν Σαντορινιός, πως τον χαρακτηρίζουν Πειραιώτη;». Αδιαμφισβήτητα, ο Λουκάς Νομικός ήταν ένας από τους πιο καταξιωμένους Σαντορινιούς εφοπλιστές και η προσφορά του στην Ελληνική Ναυτιλία είναι γνωστή σε όλους. Ουδέποτε ξέχασε το νησί και ειδικά την γενέτειρα του Οία την οποία βοήθησε πολλάκις και το όνομα του έχει δοθεί πλέον σε ένα από τους κεντρικότερους δρόμους του χωριού.

Όμως όπως  οι Οιάτες είναι περήφανοι για τον Λουκά Νομικό, το ίδιο εξίσου περήφανοι είναι για αυτόν και οι Πειραιώτες. Και όταν λέμε «Πειραιώτες» δεν εννοούμε μόνο τους Σαντορινιούς στην καταγωγή που έχουν εγκατασταθεί στον Πειραιά.

Θα κάνουμε λοιπόν ένα μικρό ταξίδι στο πρώτο λιμάνι της χώρας για να γνωρίσουμε μια άγνωστη -για εμάς εδώ στην Σαντορίνη- πτυχή της ζωής του Λουκά Νομικού: την ζωή και την δράση του στον Πειραιά. Όχι όμως σαν εφοπλιστής, αλλά σαν δημότης, πολίτης και μόνιμος κάτοικος αυτής της πόλης.

Ο Λουκάς Νομικός γεννήθηκε στην Οία το 1886, γόνος καραβακυραίων του χωριού καθώς πατέρας του ήταν ο καπετάνιος Νικόλας Νομικός και εξαδέλφη του η μετέπειτα εφοπλίστρια Καδιώ Νομικού-Σιγάλα.  Ακολουθώντας την ναυτική παράδοση της οικογένειας του, σε εφηβική ηλικία έφυγε από την Οία στα τέλη του 19^ου αιώνα και εγκαταστάθηκε μόνιμα στον Πειραιά όπου δραστηριοποιήθηκε στην νεόφερτη τότε ποντοπόρο ναυτιλία. Μέσα σε σύντομο διάστημα είχε αναδειχθεί ένας από τους πιο γνωστούς Έλληνες εφοπλιστές της εποχής αλλά και ένα από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα πρόσωπα της Πειραϊκής κοινωνίας.

Η σχέση του με τον ναό του Αγίου Σπυρίδωνα

Κατοικούσε στο κέντρο του Πειραιά πολύ κοντά στον ναό του Αγίου Σπυρίδωνα στην ενορία του οποίου ανήκε πλέον ως δημότης,  ενορίτης,  μέλος του εκκλησιαστικού συμβουλίου για πολλά χρόνια αλλά κυρίως μέγας ευεργέτης του ναού καθώς είχε συμβάλει οικονομικά πάρα πολλές φορές σε αναστυλώσεις.  Το εκκλησιαστικό συμβούλιο του ναού έχει τιμήσει εδώ και πολλά χρόνια τον ενορίτη του Λουκά Νομικό για τις οικονομικές του ευεργεσίες και την μακροχρόνια προσφορά του στον Άγιο Σπυρίδωνα με το όνομα του να κοσμεί πρώτο, εδώ και δεκαετίες, τη λίστα των «Μεγάλων Ευεργετών» του ναού στην μεγάλη μαρμάρινη πλάκα δεξιά της εισόδου σε ένδειξη ευγνωμοσύνης, τιμής και αναγνώρισης στο πρόσωπο του.  Και παρότι έχουν περάσει σχεδόν 50 χρόνια από τον θάνατο του, οι δεσμοί της οικογένειας Νομικού με τον ναό του Αγίου Σπυρίδωνα συνεχίζουν σαν αέναο σκοινί που συνδέει το παρελθόν με το παρόν της. Πρόσφατο γεγονός στις 29 Δεκεμβρίου 2015 όπου τελέστηκε στον ναό η νεκρώσιμος ακολουθία του γιου του, Δημήτρη Νομικού σε ηλικία 91 ετών.

Και κάτι που οι νεότεροι στην Οία ίσως αγνοούν: ως γνωστόν ο Λ.Ν. υπήρξε ο ιδρυτής του συλλόγου των Οιατών στον Πειραιά το 1919 και πρόεδρος μέχρι και το θάνατο του. Τα γραφεία του συλλόγου στεγάζονταν στην οδό Καραΐσκου, εντός των ορίων της ενορίας του Αγίου Σπυρίδωνα. Την εποχή εκείνη λοιπόν το τότε εκκλησιαστικό συμβούλιο του Αγίου Σπυρίδωνα –σε ένδειξη τιμής στο πρόσωπο του Λ.Ν- φύλαγε  τιμητικά την σημαία-λάβαρο του συλλόγου των Οιατών του Πειραιά ολοχρονίς μέσα στο ναό για πάνω από τέσσερις δεκαετίες, γεγονός που το αναφέρει και η Καδιώ Κολυμβα στο βιβλίο της «Οία, τόπος και ιστορία»:  «…Οι παλιότεροι Οιάτες θυμούνται πως την παραμονή της εορτής (Πάσχα) έφτανε με το βαπόρι στην Αρμένη η σημαία του συλλόγου που φυλασσόταν στον Άγιο Σπυρίδωνα του Πειραιά. Εκεί εκκλησιάζονταν οι Οιάτες του Πειραιά. Εκείνη την ημέρα όλο το χωριό κατέβαινε στην Αρμένη για να υποδεχτεί τη σημαία…».

Δημοτικός Σύμβουλος του Δήμου Πειραιά

Αλήθεια, πόσοι γνωρίζετε ότι ο Λουκάς Νομικός  -ανά περιόδους-  από το 1925 έως το 1959 είχε διατελέσει  Δημοτικός Σύμβουλος στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Πειραιά; Στο site   http://dimitriskrasonikolakis.blogspot.gr/2013/11/blog-post_27.html  διαβάζουμε:

«Θεοφάνεια 1959. Μπροστά από το Ρολόι. Ήταν όλοι δημοτικοί σύμβουλοι επί δημαρχίας Δημητρίου Σαπουνάκη από Μάρτη του 1955 έως Ιούνιο του 1959. Από αριστερά στα δεξιά βλέπουμε το Δημήτριο Παινέζη (συνταξιούχο Σ.Ε.Κ., δημοτικό σύμβουλο και μετά τις εκλογές (11.5.1958) ανεξάρτητο βουλευτή Ε.Δ.Α. Α΄ Πειραιά την περίοδο 1958 - 1961), τον Κωνσταντίνο Αντωνάκο (δικηγόρο, δημοτικό σύμβουλο), το Θεοφάνη Κωνσταντινίδη (δικηγόρο, δημοτικό σύμβουλο), τον Παναγιώτη Λεούση (γιατρό ουρολόγο, δημοτικό σύμβουλο αλλά την περίοδο εκείνη ασκούσε καθήκοντα δημάρχου λόγω της τρίμηνης αργίας του Σαπουνάκη), το Λουκά Νομικό (εφοπλιστή, δημοτικό σύμβουλο), τον Εμμανουήλ Ρουσσάκη (δημοτικό σύμβουλο) και τον Κωνσταντίνο Αθανασιάδη (δικηγόρο, δημοτικό σύμβουλο και ανεξάρτητο βουλευτή Ε.Δ.Α. Α΄ Πειραιά στα 1958 - 1961)»

Η συνέχεια σε Β μέρος….

Θηραϊκή Ναυτιλία –Πίνακας Πλοίων Θηραϊκής Ναυτιλίας έτους 1856

του  Νίκου Ψύχα

Απόσπασμα από το άρθρο  του στο περιοδικό Ζήνων , Έκθεσις Σαντορίνης Νοέμβριος – Δεκέμβριος 1961.

Στο θρυλικό αφιέρωμα του περιοδικού Ζήνων για την Σαντορίνη, ο Νίκος Ψύχας  αναφέρεται σε μέρος της ιστορίας της Θηραϊκής Ναυτιλίας. Προσωπικά θα σταθώ σε δύο μεγάλα αποσπάσματα τα οποία ουσιαστικά είναι οι κατάλογοι με τα Θηραϊκά Πλοία από το 1856 μέχρι και τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο.  Για καθαρά πρακτικούς αλλά και εκπαιδευτικούς λόγοι οι κατάλογοι θα αναρτηθούν σε δύο φάσεις. Αρχικά, ο κατάλογος του 1856 και στη συνέχεια σε επόμενη ανάρτηση ο νεότερος κατάλογος.

« ....Παραθέτω ήδη πίνακα δυνάμεως των εμπορικών Θηραϊκών Σκαφών, άνω των 30 τόννων του έτους 1856 συνταχθέντος επί υπουργού των Ναυτικών Ανδρέου Μιαούλη, υπό του Ιωάννη Δραγούμη.

Πίνακας συνταχθέν υπό υπουργού Ναυτικών Ανδρέα Μιαούλη ( 1856)
Όνομα πλοίου	είδος	τόνοι	Ιδιοκτήτης
Παναγία Κύκκου	βρίκιον	187	Χριστόδουλος Δ. Νομικός
Αγαμέμνων	βρίκιον	158	Αντωνίου Αρβανιτοπούλου
Όμηρος	βρίκιον	185	Μιχαήλ. Ν. Μαλανδρή
Αριστείδης	βρίκιον	187	Ηλ. Ιωάννου
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	242	Δημ. Στεφ. Μακρή
Άγιος Σπυρίδων	γολέττα	55	Αντ. Καρρά
Παναγία Πλατσανή	βρίκιον	222	Εμμανουήλ. Κ. Λαγκαδά
Ρούμπεν	βρίκιον	395	Ιακ. Π. Ρουμπέν
Κοίμησης Παναγίας	βρίκιον	246	Ανδρέου Θ. Νομικού
Ναπολέων	βρίκιον	234	Γεωργίου Μ. Μαλιαράκη
Λεμισσός	βρίκιον	233	Ιωάν. Α. Θεοδωσίου
Υπαπαντή	βρίκιον	213	Σπυρ. Π. Βαρβαρρήγου
Παναγία Μαλτέζα	βρίκιον	160	Πέτρου Μ. Πλατή
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	251	Ματθαίου Ν. Συρίγου
Ηρακλής	βρίκιον	167	Μιχ. Κωνστη
Παναγία Πλατσανή	βρίκιον	186	Μαρ. Α. Σορώτου
Άγιος Ελευθέριος	γολέττα	71	Εμμαν. Μ. Ζάννου
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	59	Μιχ. Γ. Μανωλακάκη
Ποσειδών	βρίκιον	184	Βαρθολ. Χ. Σταυριανού
Άγιος Γεώργιος	βρίκιον	219	Νικ. Μ. Λαγκαδά
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	231	Μάρκου Ι. Γαβρίλη
Άγιος Αντώνιος	βρίκιον	211	Αντώνη Σ. Αλαφούζου
Μαρίδι	βρίκιον	329	Ιωαν. Ν. Ελευθερίου
Άγιος Γεώργιος	βρίκιον	250	Γεωργίου Ι. Ζάννου
Είσοδεια της Παναγίας	γολέττα	46	Ιωάν. Χ. Μιχαήλ
Παναγία Ακαθίστου	βρίκιον	239	Γεωργίου Αλαφούζου
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	306	Νικ. Ν. Συρίγου
Μιχαήλ Αρχάγγελος	βρίκιον	428	Αντ. Π. Ρουμπέν
Θεία Ελπίς	βρίκιον	325	Νικ. Σ. Αλαφούζου
Ευαγγελίστριια	γολέττα	49	εμμ. Α. Δενδρινου
Ηρακλής	βρίκιον	69	Μιχαήλ. Χ. Νικολάου
Άγιος Κωνσταντίνος	βρίκιον	272	Μιχαήλ Μαλανδράκη
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	67	Φρατζέσκου Π. Ανδρέου
Αγία Τριάς	βρίκιον	44	Φρατζέσκου Α. Πλατή
Παναγία Ελεούσα	βρίκιον	223	Ιωάννου Μανωλέσσου
Παναγία	βρίκιον	180	Νικολάου Μπελλώνια
Πελοπίδας	βρίκιον	166	Μιχαήλ Διάκαρη
Παναγία Υπαπαντή	βρίκιον	172	Νικ. Π. Βαρβαρρήγου
Παναγία Υπαπαντή	γολέττα	39	Γεωργίου Ρούσσου
Ευαγγελίστριια	βρίκιον	240	Αντώνη Ν. Δειμέζη
Αγία Ματρώνα	βρίκιον	230	Νικ. Εμμ. Βαρβαρρήγου
Αγία Φιλομένη	βρίκιον	294	Λουίγης Ρουμπέν
Μαργαρώ	βρίκιον	126	Αλεξίου Κυπριώτη
Οργέττα	βρίκιον	150	Λουίζου Δειμέζη
Αγελαίδα	βρίκιον	250	Ιωάννου Καρρά
Ιάκωβος Δελένδας	βρίκιον	255	Κωνσταντίνου Κοζάου
Μιμίκα	βρίκιον	160	Νικολάου Εμμ. Βαρβαρρήγου
Παναγία Πλατσανή	βρίκιον	179	Μάρκου Γ. Ζάννου
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	255	Διον. Γ. Ζάννου
Παναγία η Κοίμησις	βρίκιον	226	Δημ. Ν. Συρίγου
Παναγία Μαλτέζα	βρίκιον	201	Εμμανουήλ Ιάκωβου Αβάζου
Άγιος Σπυρίδων	βρίκιον	115	Αντώνη Αρβανιτοπούλου
Άγιος Κυριακός	βομβάρδα	73	Γεωργ. Δ. Σκορδίλη
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	293	Ιωαννου Μ. Μαλιαράκη
Δύναμις	βρίκιον	96	Γεωργίου Καρρά
Άγιος Γεώργιος	βρίκιον	98	Εμμ Μηνά
Αφροδίτη	γολέττα	47	Νικόλαου Μηνά
Δύο αδερφοί	βρίκιον	267	Ιωάννη Φουμέλη
Καλλιόπη	βρίκιον	220	Ιωάννου Μισερλή
Παναγία	γολέττα	45	Νικολάου Α. Καραβίτη
Άγιος Νικόλαος	βρίκιον	183	Γεωργίου Ν. Ζάννου
Άγιος Γεώργιος	βρίκιον	219	Ιωάννου Α. Δαρζέντα
Ευαγγελίστριια	βρίκιον	82	Γεωργίου Κωνσταντίνου
Άγιος Παντελεήμων	βρίκιον	131	Κώστα Εμίρη
Αγία Τριάς	γολέττα	77	Γεωργίου Ηλία
Άγιος Γεώργιος	γολέττα	43	Σπυρ. Καραβίτη
Ευαγγελίστριια	βρίκιον	84	Κανάκης Μαγκασιανού
Μαριγώ	βρίκιον	300	Μηνά Μαυρικάκη
Αριστείδης	βρίκιον	177	Κανάκης Νερατζούλης

Πηγή φωτογραφίας:CHOISEUL-GOUFFIER, Gabriel Florent Auguste de. Voyage pittoresque de la Grèce, Paris, J.-J. Blaise M.DCC.LXXXII [=1782].