Καλλ- ιστορωντας

Κυριακή 3 Ιουλίου 2016

1956- 2016: 60 Χρόνια από το Σεισμό της Σαντορίνης- Εφημερίδα ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ 13 Ιουλίου 1956

ΜΙΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΗ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΣΙ ΠΟΥ ΓΝΩΡΙΣΕ ΤΗΝ ΜΑΝΙΑ ΤΟΥ ΕΓΚΕΛΑΔΟΥ

ΕΜΜΟΝΟΣ ΙΔΕΑ ΦΥΓΗΣ ΚΑΤΕΧΕΙ ΤΟΥΣ ΣΑΝΤΟΡΙΝΙΟΥΣ

Μέσα σε ένα σαρανταοκτάωρο, εσημειώθησαν τόσα περιστατικά, που άλλαξε η όψη ολοκλήρου πολιτείας, που ανθούσε και αποτελούσε καμάρι της εποχής των Κυκλάδων και μετεστράφησαν τώρα αι διαθέσεις χιλιάδων κατοίκων των φιλησύχων και πράων Σαντορινιών, που κατέχοντο τώρα από φόβο που φθάνει σε μερικές περιπτώσεις την παράκρουση.

Η Σαντορίνη κατεριπώθη. Τα σπίτια όσα δεν κατέρρευσαν είναι άχρηστα και επικίνδυνα. Το μόνο που έμεινε όρθιο […] είναι το ξενοδοχείο «Ατλαντίς» που ο εφοπλιστής και βουλευτής Σαντορίνης Νομικός παρεχώρησε εις το Εθνικό Ίδρυμα. Ένα ακόμη κέντρο έμεινε ανέπαφο, μέσα στην πρωτεύουσα της νήσου, το καφεζαχαροπλαστείο αδερφών Κώστα και Χρύσανθου Αργυρού, δύο φιλότιμων και αλτρουιστών αδερφών οι οποίοι ενώπιον της συμφοράς που έπληξε το νησί επέδειξαν τα αισθήματά των προς τους συμπατριώτες των.: «Ελάτε όσοι χωράτε» διεκήρυξαν.

Και έθεσαν στη διάθεση της αστέγου προσφυγιάς όχι μόνο το κάθε είδος τροφίμων, ή μέσον δια κτήριον που κατεκλείσθη αλλά και την παρασκευή φαγητού.

Νύχτα φθάσαμε τη Δευτέρα το βράδυ στην Οία, ένα άλλοτε ωραίο χωριουδάκι που δέσποζε της νοτιανατολικής άκρας του νησιού. Ψηλά, έως 300 μέτρα, φάνταζαν θέοκλειστα τα λευκά σπίτια. Μα πουθενά δεν φαινόταν ούτε ακουγόταν ψυχή.

Το αντιτορπιλικόν «Αιγαίον», απεβίβασε ένα νοσηλευτικό συνεργείο και ένα πομπό ασυρμάτου του ΟΤΕ προς εγκατάσταση. Οι υφυπουργοί κ.κ. Ράλλης και Ψαρέας επεβιβάσθησαν βενζινάκατου και πλησιάσαν στην ξηρά, όπου μόνον ένας γέρων, πελιδνός από φόβο, ευρίσκετο εκεί μη δυνάμενος να παρασχει ασφαλεις πληροφορίας. Αντιθέτως, νεαρός σημαιοφόρος, επικεφαλής αγήματος, του Β. Π « Δόξα» συνόδευσε τους κυρίους Υπουργούς, μέχρι του Αιγαίου και μας επληροφόρησε ότι όλοι οι κάτοικοι πανικόβλητοι έχουν εγκαταλείψει τας οικίας των και ετράπησαν εις στους αγρούς. Το θέαμα των οικιών, χωρίς καμία κίνηση και ζωή ήτο ανατριχιαστικόν.

Δεν διακρίναμε πουθενά, κατολισθήσεις και η πρώτη εντύπωση είναι ότι δεν πρόκειται περί καταστροφής μεγάλης εκτάσεως. Τούτο όμως , απεδείχθη ως πλάνη. Όταν τη νύχτα αποβιβάσθημεν εις Περισσά και με φορτηγόν αυτοκίνητο μετεφέρθημεν εις την πρωτεύουσα της νήσου τα Φηρά. Τα ερείπια των γκρεμισμένων περιοχών έχουν κατακλείσει τα στενά μονοπάτια της πόλεως. Η διάβασις των είναι αδύνατος. Δια τον αυτόν λόγον το «Αιγαίο» δεν έπλευσε εις το σημείο όπου συνήθως γίνεται η αποβίβασις και επιβίβασης επιβατών δια τα πλοία. Η ελικοειδής ανηφορική οδός, η άγουσα από το άκρο της αποβάθρας μέχρι της πόλεως των Φηρών, είναι γεμάτη από πέτρες και χώματα. Ειδικά συνεργεία ναυτών εργάζονται δια την εκκαθάριση, ενώ παραλλήλως γίνονται και έρευνα δια την εξακρίβωση τυχόν αλλοιώσεως και μορφολογίας του βυθού της θαλάσσης. Εις περίπτωση κατά την οποία δε συνέβη μεταβολή, θα επαναληφθεί., η προσέγγιση πλοίων εις το παλαιό σημείο αντί της Περισσάς, ευρισκομένης εις το νοτιοδυτικό μέρος της νήσου.

Τα σπίτια της χώρας, όπως ονομάζεται η Φηρά, είναι παντελώς κατεστραμμένα, μολονότι τα περισσότερα εξακολουθούν να παραμένουν όρθια. Αι ρωγμαί είνε γενικαί και η θέσις που ταύτα είναι χτισμένα, προδικάζουν ασφαλή κατακρύμνιση. Δια αυτών των λόγων οι κάτοικοι, εγκαταλείψαντες όπως όπως τα σπίτια των, ευρίσκονται ημίγυμνοι ή με τις πιτζάμες των, και δεν τολμούν να πλησιάσουν δια να εφοδιαστούν με είδη ρουχισμού. Ως ανεφέρθη, ήδη, ο αριθμός των νεκρών έφτασε τους 53, ενώ οι τραυματίαι είναι ελάχιστοι, μεταφερθέντες εις Σύρο. Πολλοί ιατροί από τους αφιχθέντες Αθηνών, ανεχώρησαν εχθές, εντεύθεν.

Εν τω μεταξύ πολλοί των κατοίκων εξακολουθούν να φοβούνται και εκδήλωση τάσεως φυγής και εγκαταλείψεων των υπαρχόντων εις το έλεος της τύχης.

Εναντία της τάσεως ταύτης, λαμβάνονται μέτρα απαγορευμένης απολύτως της αναχωρήσεως εντοπίων.

Η χωροφυλακή χορηγεί αδείας αναχωρήσεως, εις τους παραθεριστάς, τους ξένους τουρίστας, και τους έγχοντας ανάγκη νοσοκομειακής περιθαλψεως εφ όσον αύτη δεν είναι δυνατή εις την νήσο. Εις Περισσά, όπου προσεγγίζουν τα ατμόπλοια της γραμμής, καταφθάνουν συνεχώς εντόπιοι προσπαθούντες να επιβιβαστούν, αλλά αι τοπικαί αρχαί τους εμποδίζουν εξ αυτής της αφορμής, δημιουργούνται σκηναί και χθες δύο φοράς οι καθηγητές κύριοι Αλεβιζάτος και Μουτσόπουλος, εκινδύνευσαν να ευρεθούν εις τη θάλασσαν, κατά την προσπάθεια των να αναρριχηθούν επί της βενζινακάτου του δηζελοπλοίου «Κανάρης».

Και ένα χαριτωμένο συμβάν αποτελεί όαση μέραν εις την όλην καταθληπτική ατμόσφαιρα. Μεταξύ των ξένων τουριστών, που ευρίσκονται εις την νήσο, ήσαν και οι Σουδέζαι δεσπινίδες Χριστίνα Λοβερχιελμ και Μαριανε Ασπλουτ αι οποίαι διέμενον εις το καταρρεύσαν ξενοδοχείο «Βουλκάν». Εκεί εγκατέλειψαν τας αποσκευές των, τα χρήματά των, τα εισιτήρια επιστροφής των, μετα των σεισμών καταφυγούσαι εις το ξενοδοχείο «Ατλαντίς» χθες το πρωί , αξιωματικός του Β.Ν. τα συνόδευσε και τας βοήθησε να εύρουν τας αποσκευάς τους. Ακολούθως αι δύο ξέναι μετέβησαν εις Περισσά, δια να αναχωρήσουν. Αντιληφθήσαι ότι με τον κόσμο θα καθυστέρει η επιβίβασής των επί του «Κανάρη», δεν έχασαν καιρό. Απεμακρύνθησαν περί τα 100 μέτρα και προ των εκπλήκτων σεισμοπαθών, εξεδόθησαν και έπεσαν εις τη θάλασσα να κολυμβήσουν. Αργότερα όταν τας ερώτησαν απήντησαν: « μας προκαλούσε τόσο πολύ το μπλε χρώμα και η νηνεμία της θαλάσσης ώστε δεν κρατηθήκαμε κάναμε το μπάνιο μας έστω και αν πρόκειται να χάσουμε το πλοίο».

Και δια να ξαναγυρίσουμε στις καταστροφές των σπιτιών, θα σημειώσουμε πως οι Σαντορινιοί, επίστεψαν έως τώρα πως ο τρόπος ανοικοδόμήσεως του νησίου ήταν εδεδειγμένος αντισεισμικός κυρίως λόγω της χρησιμοποίησεως υλικού της θηραΪκης γης. Το γεγονός ότι από μακράν σειράν δεκαετηρίδων, τα σπίτια της νήσου δεν είχαν υποστεί την καταστρεπτική επίδραση των σεισμών, ενίσχυε την άποψη αυτή. Δυστυχώς τα γεγονότα τους διέψευσαν , μέχρι τούδε είχαν σεισμούς αλλά μικροτέρας εντάσεως. Σήμερον, με ισχυροτέραν σεισμική δόνηση, τα σπίτια των δεν άντεξαν και μέσα σε δύο ημερες, έχουν αλλάξει τόσο πολύ οι αντιλήψεις, έχει άλλαξει τόσο πολύ η όμορφη Σαντορίνη, ώστε πολύ από τους μέχρι τούδε ευχαριστημένους και με τα ελάχιστα ακόμη κατοίκους ευτυχισμένους του νησιού, να επιδιώκουν με κάθε τρόπο να φύγουν από το νησί για να πατήσουν άλλο έδαφος , περισσότερο σίγουρο και λιγότερο επικίνδυνο. Οι αρμόδιοι όμως πιστεύουν, πως το ρεύμα αυτό θα περάσει. Ο φόβος θα διασκεδαστεί, όπως συνέβη και τότε με τους σεισμούς της Επτανήσου και τη γενική διάθεση των Κεφαλληνών και Ζακυνθινών να φύγουν από τα νησιά τους. Ας ελπίσουμε ότι ο καιρός θα δικαιώσει τους αρμοδίους.

Χρ. ΣΒΟΛΟΠΟΥΛΟΣ

Σάββατο 2 Ιουλίου 2016

1956- 2016 : 60 Χρόνια από το Σεισμό της Σαντορίνης - Εφημερίδα "ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ" - 10 Ιουλίου 1956

ΕΙΣ 40 ΝΕΚΡΟΥΣ ΑΝΕΡΧΟΝΤΑΙ ΤΑ ΘΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΕΙΣΜΟΥ ΕΙΣ ΚΥΚΛΑΔΑΣ

ΣΥΝΕΧΙΣΘΗΣΑΝ ΚΑΘ ΟΛΗΝ ΤΗΝ ΝΥΧΤΑ ΑΙ ΣΕΙΣΜΙΚΑΙ ΔΟΝΗΣΕΙΣ ΕΙΣ ΤΗ ΘΗΡΑΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΠΛΗΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ ΚΑΙ ΤΑΣ ΑΛΛΑΣ ΝΗΣΟΥ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΙΣ ΔΕΝ ΕΔΕΧΘΗ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΕΡΘΕΙΣΑΝ

ΒΡΕΤΑΝΙΚΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑΝ.

Αι πρώται ειδήσεις από τον τόπου του Δράματος

Η νήσος Σαντορίνη κατοικείται από δύο χιλιάδων ετών π.Χ. το σύνολο του πληθυσμού της ανέρχεται εις 9.332 κατοίκων. Είναι γνωστόν, ότι επτά σεισμοί έλαβον χώραν προηγουμένως. Εις τα 196 π.Χ., εις τα 726 π.Χ. εις τα 1573, εις τα 1650, εις τα 1707, εις τα 1866, εις τα 1925.

Το υπουργείον των Εσωτερικών ανεκοίνωσε, ότι ο σεισμός έθιξε ολόκληρη την περιοχή του νοτίου Αιγαίου. Η Kάλυμνος εδοκιμάσθη επίσης σκληρώς και εσημειώθησαν θύματα. Μεγάλα κύματα κατέκλησαν επίσης τας νήσους Σύρον, Σαντορίνη, Κάλυμνο. Τα πλοία του ελληνικού πολεμικού ναυτικού κατέπλευσαν εις τας πληγείσας περιοχάς. Ναυτικαί μονάδες διετάχθησαν να καταπλεύσουν εις Σαντορίνη προς βοήθεια του πληθυσμού και αεροπλάνα υπερίπτανται της νήσου. Ο σεισμός, εγένετο αισθητός και εις τας Αθήνας. Άπασαι αι τηλεφωνικαί επικοινωνίαι μετά των Αθηνών διεκόπησαν.

Κατά πληροφορίας εξ Σαντορίνης, τα περισσότερα χωρία της νήσου, κατεστράφησαν. Εις το χωρίον Μέσα Γωνιά, όλες σχεδόν αι οικίαι κατέρρευσαν. Ο λιμενάρχης Σύρου, ανέφερε ότι 40 άτομα εφονεύθησαν εις Σαντορίνη. Αι τραυματίαι εστάλησαν εις Σύρον.

Τα κύματα εκάλυψαν την Κάλυμνο μέχρι αποστάσεως 100 γιαρδών. Επισήμως , εγνώσθη αργότερον ότι 30 άτομα εφονεύθησαν εν Σαντορίνη και ότι το 40 % των οικιών υπέστησαν ζημίες.

Δέκα πρόσωπα εφονεύθησαν εις την Νήσον Ιος. Πανικόβλητοι οι κάτοικοι της Σαντορίνης συρρέουν προς την ακτή, ζητούντες να εκκενωθούν εις την ήπειρο.

Αεροπλάνο της Αμερικανικής Αεροπορίας ανεχώρησε εξ Αθηνών εις Σαντορίνη με εμπειρογνώμονας παρομοίας βοηθείας. Αφετέρου η Αγγλική Πρεσβεία προσέφερε τη βοήθεια του Βρετανικού Ναυτικού. Εν τω μεταξύ αμέσως μετά τους σεισμούς, εκινητοποιήθησαν όλαι αι κρατικαί υπηρεσίαι δια την εξακρίβωσην των ζημιών και την παροχή των πρώτων βοηθειών προς τους πληγέντας. Κατόπιν εντολής του κυρίου Καραμανλή προς τους αρμοδίους υπουργούς, ετέθη αμέσως εις εφαρμογή ο νόμος περί αντιμετωπίσεως εκτάκτων αναγκών, και ήρχισαν λαμβανόμενα όλα τα αναγκαία μέτρα δια την περίθαλψη των σεισμοπαθών. Ούτω εστάλη αεροπλάνον με τροφάς και φάρμακα εις τη Σαντορίνη, ενώ ταυτοχρόνως έπλεε προς την νήσον το πολεμικό «Αδριάς». Έπλευσε δι επίσης εις μεν την Κάλυμνο το πολεμικό « Πλέσσας» το δε πολεμικό «Δόξα» εις άλλας πληγείσας εκ του σεισμού νήσους. Καθ όλην την πρωίαν αεροπλάνα ντακότα υπερίπτανται των νήσων δια αναγνωριστικάς πτήσεις.

Την μεσημβρίαν, χθες, απέπλευσε δια Σαντορίνην το πολεμικό «Αιγαίον» του οποίου επέβησαν ο Υπουργός Συγκοινωνιών και Δημοσίων Έργων κ. Ράλλης, ο Υφυπουργός Προνοίας κ. Ψαρέας και αδερφαί νοσοκόμοι του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, αι οποίοι μεταφέρουν φάρμακα και κλινοσκεπάσματα και άλλα εφόδια. Συγκεκριμένως, υπό του ελληνικού ερυθρού Σταυρού απεστάλη φορτηγό νοσοκομείο δυνάμεως 240 κλινών, και σταθμόν επιδέσεως δυνάμεως 5 κλινών. Απεστάλησαν επίσης φορητοί ασύρματοι και άλλα εφόδια. Αντιπρόσωποι του Τύπου και κινηματογραφισταί ανεχώρησαν δια του ως άνω πλοίου εις τας πληγείσας νήσους.

Το απόγευμα, (χθες), ανεχώρησε δια πας σεισμοπλήκτους νήσους το αρματαγωγό, «Αλιάκμων», με τρόφιμα και άλλα εφόδια απαραίτητα δια τους πληγέντας πληθυσμούς. Αναχώρησαν επίσης, τμήματα μηχανικού και πεζικού προς παροχή υπηρεσιών. Την 13.30 μ.μ. , χθες, απέπλευσε εκ Πειραιώς εις Θήραν δρομολογηθεν εκτάκτως το επιβατηγόν «Κανάρης» με το οποίον απεστάλη υγειονομικο υλικόν προς εξασφάλιση υγειονομικής περιθάλψεως εις τους σεισμοπαθείς. Με το ίδιον σκάφος, ανεχώρησαν αξιωματικοί και άντρες του κεντρικού Λιμεναρχείου Πειραιώς καθώς και συνεργείο ιατρών και νοσοκόμων του Κρατικού Νοσοκομείου Πειραιαώς υπό τον υφυπουργό κ. ΤΟύντα. Ο «Κανάρης» προσέγγισε εις Σύρον, και περιέλαβε τον Νομάρχην ως και υλικόν προορισμένο για την περιοχή. Εξ’αλλου την 5^η μ.μ. χθες, απέπλευσε δια Σαντορίνην προς εκτέλεσιν του τακτικού του δρομολογίου το επιβατηγόν «Μοσχάνθη» αφετέρου, κατά διαταγή του Υπουργού του Εμποριου απεστάλησαν δια αεροπλάνων, σημαντικαί ποσότητες διαφόρων τροφίμων εις Σαντορίνη. Σήμερον, αναχωρεί δια τας σεισμοπλήκτους νήσους ο Υφυπουργός Οικισμού κ. Τριανταφυλάκος προκειμένου να λάβει γνώση των ζημιών και να αντιμετωπίσει το ζήτημα της ανοικοδομήσεως των πληγεισών νήσων.

ΤΟ ΧΘΕΣΙΝΟ ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ ΔΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΑΣΙΝ ΤΩΝ ΖΗΜΙΩΝ

Χθες το εσπέρας, εξεδόθη εκ του Πολιτικού Γραφείου, η ακόλουθως ανακοίνωση:

« Ο Πρόεδρος της Κυβερνήσεως κ. Καραμανλής, ευθύς ως έλαβε λίαν πρωί γνώση της θεομηνείας η οποία έπληξε την Θήραν, έδωκε αμέσως τηλεφωνικώς οδηγίας δια την κάλυψη των πρώτων μέτρων. Ούτω διετάχθη, όπως απογειωθεί αεροπλάνον της ΕΒΑ, όπως εξετάσει την κατάστασην εις τας Νήσους Σύρο και Κάλυμνο, α οποίοι εφεροντο ως αι περισσότερον πληγείσαι, να εξακριβώσει δε εάν και ποίαι ζημαίαι επροξενήθησαν εις τας άλλας νήσους. Διέταξεν επίσης τα πολεμικά πλοία και τα εμπορικά τοιάυτα τα οποία εβρίσκοντο εις τον τομέα των πληγεισών νήσων, να πλεύσουν ολοταχώς προς ταύτας και να παράσχουν τας πρώτας βοηθείας. Εν συνεχεία ο Πρωθυπουργός, εκάλεσε εις σύσκεψη τους Υπουργούς Εθνικής αμύνας, Δημοσίων Έργων, Εμπορίου και τον Ναύαρχο κ. Σπανίδη.

Μετά το πέρας της συσκέψεως ο κύριος Πρωθυπουργός υπέγραψε απόφαση δια της οποίας η θεομηνία χαρακτηρίζεται ως τοπική συμφορά μεγάλης εκτάσεως, και διατάσσεται η κινητοποίηση βάση σχεδίου, δια την αντιμετώπισή της. Επίσης διέταξε τους υπουργούς κ. κ. Ράλλη, και Ψαρέαν να μεταβούν επιτόπου και να αναλάβουν υπό τις καταστάσεως επιβαλλόμενα μέτρα. Απεστάλησαν επίσης, κατόπιν εντολής του κυρίου Πρωθυπουργού, εις τας νήσους, μηχανικοί προς διαπίστωση των ζημιών.

Πλείστα πολεμικά πλοία, διετάχθησαν να πλεύσουν, πάση δυνάμη, εις τας πληγείσας νήσους και να παράσχουν τας υπηρεσίας των. Η υδροφόρος «ΟΣΣΑ» διετάχθη να πλεύση εις Σαντορίνη με φορτίο 400 τόνων ύδατος. Διετάχθη επίσης να αποσταλεί και άλλο ύδωρ ώστε να υπερβεί η αποστελλόμενη ποσότης τους χιλίους τόνους.

Την 18.15 της χθες, αεροπλάνο εξετέλεσε την πρώτη ρίψη τροφίμων εις την περιοχή της Σαντορίνης. Διοικητής του Συγροτήματος Αρωγής ορίσθηκε ο πλοίαρχος κύριος Κισσός και στρατιωτικός διοικητής της περιοχής ο ταξίαρχος κύριος Παπαγεωργίου .

Οι νομάρχαι Δ/νήσου και Κυκλάδων εβρίσκοντο εις την πληγείσαν υπό της θεομηνίας περιοχήν. “

Παρασκευή 1 Ιουλίου 2016

1956 - 2016 : 60 χρόνια από το σεισμό της Σαντορίνης...

60 χρόνια συμπληρώνονται φέτος από το σεισμό της Σαντορίνης....

Ένα διαφορετικό αφιέρωμα σε μια ημέρα που όλα άλλαξαν στο νησί ...

«Να δώσει ο Θεός να μη ξαναγίνει τέθοια συμφορά» είναι η χαρακτηριστική φράση όλων έζησαν αυτές τις στιγμές…. Μια συμφορά που έμελε να αλλάξει τα πάντα…. Οι εικόνες αυτές μένουν όμως χαραγμένες στο νου των ανθρώπων που τις έζησαν. Οι εικόνες αυτές "εμφανίζονται" και πάλι κάθε που πλησιάζει ημέρα του μεγάλου σεισμού της "αλλαγής". Οι άνθρωποι ακόμα πονάνε...συγκινούνται... Σαν να γινε ο σεισμός μια μέρα πριν... οχι εξήντα χρόνια.

Και ίσως πολλοί αναρωτηθούν γιατί πάλι ένα αφιέρωμα στο σεισμό αυτό; Τι ιδιαίτερο υπάρχει από έναν σεισμό με θύματα και ζημιές.... Μέσα από συγκεκριμένα αφιερώματα από τις εφημερίδες και όχι μόνο της εποχής, πάμε να ανακαλύψουμε τις πρώτες εικόνες μετά το σεισμό ... Ας ξεκινήσουμε σιγά σιγά το ταξίδι αυτό....

Walter Friedrich : «Φωτιά στη Θάλασσα, Ηφαιστειότητα και Φυσική Ιστορία της Σαντορίνης, Ο Μύθος της Ατλαντίδας», Εκδόσεις Π. Πασχαλίδης σ.216 Αθήνα 2007

O τελευταίος καταστροφικός σεισμός της Σαντορίνης έγινε στις 9 Ιουλίου 1956. Ήταν ένας από τους πιο ισχυρούς στην Ευρώπη τον 20^ο αιώνα ( Schwarzbach 1958). Σε διάστημα 12.5 λεπτών δύο σεισμοί συγκλόνισαν το νησί. Το επίκεντρο του πρώτου σεισμού ήταν κοντά στην Αμοργό. Τα Γεωδυναμικά Ινστιτούτα της Ουψάλα και της Κιρούνα στη Σουηδία κατέγραψαν για μεν τον πρώτο σεισμό ισχύ 7.7 βαθμών της κλίμακας Mercalli – Sieberg και για τον δευτερο που το επίκεντρό του ήταν κοντά στο νησί ισχύ 7.2. Η πρώτη δόνηση είχε στην Αμοργό ισχύ 9 της κλίμακας Mercalli – Sieberg στη Σαντορίνη και στην Πάρο 8, στη Θηρασιά, στην Ανάφη, στην Αστυπάλαια, στην Νάξο, στην Κάλυμνο στη Λέρο και στην Πάτμο 7 και στην Αθήνα 4 βαθμών. Ο σεισμός έγινε αισθητός σε μία επιφάνεια 270.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Εφημερίδα : "Αιγυπτος " 9 Ιουλίου 1956

Η δεύτερη δόνηση ήταν κάπως ασθενέστερη. Το Σεισμολογικό Εργαστήρι Αθηνών κατέγραψε μέγιστη τιμή 5 βαθμών της κλίμας Mercalli – Sieberg και η πληγείσα περιοχή είχε έκταση 180.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Στη Θήρα χτύπησε ιδιαίτερα την Οία και ταα Φηρά που καταστράφηκαν σχεδόν τελείως. Σκοτώθηκαν 53 άτομα στη Θήρα και στα γειτονικά νησιά, ισοπεδώθηκαν συνολικά 529 κτίσματα ( τα 326 στη Θήρα), 1482 είχαν σοβαρές ζημιές και 1750 ελαφρές. Αλλά και σε άλλα χωριά ο σεισμός κατέστρεψε πολλά κτήρια. Πολύ σοβαρές συνέπειες είχε για τους κατοίκους η καταστροφή των δεξαμενών νερού. Η έλλειψη νερού υποχρέωσε τους κατοίκους του χωριού Αγριλιά Θηρασιάς να το εγκαταλείψουν. Οι κάτοικοι της Μέσα Γωνιάς μεταφέρθηκαν στο Καμάρι που την εποχή εκείνη ήταν ακόμη ψαροχώρι. Αυτός ο σεισμός ήταν μία τραγική εμπειρία κι από τότε όλα τα κτίρια χτίζονται με αντισεισμικές προδιαγραφές αφού και στο μέλλον μπορεί να συμβούν στην ίδια περιοχή.

Τετάρτη 22 Ιουνίου 2016

"ΘΗΡΑΙΚΑ ΝΕΑ" 1958 - 2015 ....Μια άλλη Σαντορίνη

1958 – 2015

Και ένα επίσημο email να σε ενημερώνει οτι έπεσε η αυλαία της εφημερίδας "Θ Η Ρ Α Ι Κ Α Ν Ε Α»

Αλήθεια πως διακόπτεται μια εφημερίδα όταν από μέσα της έχουν περάσει ο Φίλιππας ο Κατσίπης, Ο Ανδρέας ο Νομικός ο Ιωσήφ ο Δακορώνιας, ο Μάρκος ο Ρούσσος, Η Γουλιελμία Συρίγου, ο Αντώνης Κονταράτος, ο Τάσος Καραβίας η Αργυρούλα Παπανδρεοπούλου, η Σοφία η Γιάννακα, μα και τόσοι άλλοι ...

Είχα την μεγάλη ευτυχία και τιμή να είμαι μέλος της Εφημερίδας «ΘηραΪκά Νέα» για πολλά χρόνιά αλλά και η λαλά μου Γουλιελμία Συρίγου για πολύ περισσότερα...Μία από τις πολλές αιτίες που μ έκαναν να αγαπώ και να βλέπω διαφορετικά αυτό το νησί είναι και τα «Θηραϊκά Νέα», σαν ένα από τα «παιδιά» του Μανώλη Λιγνού ...

Μια εφημερίδα που ξεκίνησε 2 χρονιές μετά τον μεγάλο σεισμό, αρχικά έδρασε σαν μια άκρως πολιτικοποημένη εφημερίδα, με την πάροδο των χρόνων όμως, διαδραμάτισε σημάντικό πυλώνα σύνδεσης των κατοίκων του νησιού με τους Σαντορινιούς της Αθήνας, Η μάλλον το αντίστροφο ... η ανάγκη των Σαντορινιών της Αθήνας να συνδεθούν με το νησί τους ... Η ανάγκη των Σαντορνιών να διαβάσουν κείμενα με τη θηραϊκή Ντοπιολαλιά ... ή να ταξιδέψουν σε εξαιρετικά σημαντικές αφηγήσεις για την ιστορία και τη λαογραφία του τόπου μας... Η ανάγκη ταυτόχρονα των Θηραϊκών Συλλόγων να ανακοινώσουν τις εκδηλώσεις τους αλλά και των ξενιτεμένων να μάθουν ποιός και που πέθανε .. από το νησί ...Ταυτόχρονα δε, οι ενημερώσεις των πολιτών, αλλά και η αναγκαία παρουσίαση των ειδήσεων στο νησί αλλά και στις Κυκλάδες, διαμόρφωσε άλλο ένα χαρακτηριστικό της εφημερίδας

Η συμβολή των «Θηραϊκών Νέων» στην πνευματική αναγέννηση του νησιού είναι σημαντική όχι μόνο λόγω της εφημερίδας και των κειμένων – ανακοινώσεων που τη συντρόφευαν. Ξεχωριστής σημασίας είναι τα βιβλία που κατάφερε ο Μανώλης Λιγνός με πολύ κόπο και μεράκι να εκδοθούν. Τα Θ Η Ρ Α Ι Κ Α , των εκδόσεων της εφημερίδας «Θ Η Ρ Α Ι Κ Α ΝΕΑ» διαμορφώνουν ένα ξεχωριστό πλαίσιο στις γενικές εκδόσεις που αφορούν το νησί : «Θηραικά 1: Χρήστου Δέδε, Φίλιππας Κατσίπης», «Θηραικά 2: Γουλιελμίας (Μίτσας) Συρίγου – Μονιούδη), Η Σαντορίνη μου», «Θηραϊκά 3 , Ν.Σιγάλα Τοπωνυμικό της Θήρας», «Θηραϊκά 4 Νίκου Χρ. Αλιπράντη Γενεαλογικά της Σαντορίνης ( Α και Β τόμος)», «ΘηραΪκά 5 Νίκου Χρ. Αλιπράντη, Ιωσήφ Δεκιγάλλας».

Ευτυχώς είχα την μεγάλη ευτυχία να γνωρίσω από κοντά τον Μανώλη. Να γνωρίσω την αγάπη του γι αυτό το νησί... Να γνωρίσω τον τρόπο δράσης των Θηραϊκών Νέων... Για να καταλάβεις ποιος είναι ο Μανώλης δεν χρειάζεται τίποτα άλλο από το να διαβάσεις τα εισαγωγικά του σημειώματα

Δεν θέλω στην παρούσα ανάρτηση να μιλήσω μόνο για τον Μανώλη ... Του Χρειάζονται ΠΟΛΛΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ !!! Θα επανέλθω ξεχωριστά ...

Απλά τα «Θηραϊκά Νέα», είναι κομμάτι άμεσο αλλά και έμμεσο του εαυτού μου ... Και απλά θα κλείσω με μία αποστροφή του λόγου του στο εισαγωγικό του σημείωμα στο βιβλίο «Η Σαντορίνη μου/»

«...Τα μόνα που διατηρούν το χρόνο, είναι τα κείμενα, καταγραμμένα οπουδήποτε [... ] όπου μετά από χρόνια εμείς θα ξεφυλλίζουμε με ευλάβεια και συγκίνηση τα παλαιότερα, ενώ οι μεταγενέστεροι θα ανατρέχουν για να γνωρίσουν μια άλλη εποχή ....»... Μια άλλη Σαντορίνη ...συμπληρώνω...

Ας μην χαθεί αυτή η τόσο ξεχωριστή παρουσία 57 και πλέον χρόνων της Σαντορίνης....

Μανώλη, ... Σ ευχαριστώ!

Ιωσήφ Πέρρος

Παρασκευή 10 Ιουνίου 2016

H Nτoμάτα της Σαντορίνης, του Φίλιππα Κατσίπη

Απόσπασμα από το : Φ. Κατσίπης: Το Χρονικό Του Κάμπου μας, Πηγή: Μ.Δανέζης: Σαντορίνη ( 1970 ) σ.σ 242- 244

«.... Και έτσι η πρώτη μαρτυρία για την ντομάτα ειναι του Πυργιανού Λαογράφου Ιω. Κυριακού, που σε μία από τις συλλογές του που βρίσκονται στα αρχεία της Ακαδημίας και έχει γραφτεί στα 1875 λέει και τα εξής: « Τα λοιπά προιόντα, μιλεί για το κρασί), δεν είναι λόγου άξια, εξαίρεση της κριθής, του ωχρά (αρακά) του βάμβακος , των χρυσομήλων». Και παρακάτω γράφει για τα φυτά που βγαίνουν στα χωράφια του Προφήτη πως καλλιεργούνται ... «χρυσόμηλα, ων γίνοεται εξαγωγή και κράμβαι (γούλες). Άρα τα χρυσόμηλα, δηλ οι ντομάτες στα 1875 ήτανε από τα αξιόλογα προιόντα του νησιού μας ( όπως το κριθάρι και ο αρακάς) και μάλιστα κάνανε εξαγωγή. Για μπελντέ όμως δεν λέει τίποτα. Από μία μελέτη όμως του αειμνηστου Εμμανουήλ Βασιλείου που ήταν Σχολάρχης Φηρών που δημοσιεύτηκε στον Δ’ τόμο του Χίλλερι, πληροφορούμεθα πως « εξ αυτών κατασκευαζέται ο περιζήτητος πολτός, κοινώς μπελτές, όστις πωλείται εν Σύρω, Αθήναις και άλλαις της Ελλάδος πόλεσιν

Πάντως η συστηματική καλλιέργεια της ντομάτας άρχισε από το 1920 ότε «αυξάνει καταπληκτικώς η καλλιέργεια του πλουτοφόρου φυτού της ντομάτας εις τας περιφέρειας Μέσα Γωνιάς, Πύργου, μπορείου και λοιπών χωριών όποιυ πολλαι άμπελοι μεταβάλλονται εις χωράφια δια φύτευσιν ντομάτας. Και το 1922 , η αυτή εφημερίδα γράφει : « αυξάνουν οι αγροί και λιγοστεύουν τα αμπέλια, διότι οι αγροί των ντοματών, αποδίδουν πενταπλάσιο εισόδημα».

Και κατ αρχάς η καλλιέργεια της ντομάτας γινότατανε σε φυτείες και κατά τον Μάρτη μεταφυτεύανε τα φυτά στα χωράφια. Ύστερα όμως αλλάξανε σύστημα και σπέρνανε κατ ευθεία στα χωράφια των ντοματοσσπορο. Δηλαδή σε μικρούς λάκκους ρίχνανε το σπόρο κι όταν φυτρώνανε τα φυτά τα αραιώνανε αφήνοντας μία δυο ρίζες τις πιο καλλίτερες. Ένα φουφούλιασμα κάνανε μονάχα κι όταν μεγαλώνανε τα φυτά, κι αρχίζανε να δένουνε ντομάτες, τα βουλοχώνανε ( γονατίζανε), δλδ, γέρνανε τα φυτά από κει που δεν τα πειράζε ο καιρός και τα σκεπάζανε με χώμα από τη μία μερια. Και τούτο γινότανε για να αντέχουνε στον αγέρα και για να μην ψηλώνουνε τα φυτά, οπότε όλη τη δύναμη την έπαιρνε το φυτό και όχι η ρίζα.

Αρχές του Μάη βγαίνανε τα πριμαρόλια ( πρώιμες) και στα τέλη του Ιουνίου άρχιζε η μικρή βεντέμα, όπως λέγανε τον τρυγητό της ντομάτας. Δεν ήτανε η καταυτού βεντέμα μα πάλι δουλεύανε αι τρυγητάδες που τις περισσότερες φορές ήταν γυναίκες.

Πρωτόγονος ήτανε ο τρόπος της παρασκευής του ντοματοπελτέ εκείνα τα χρόνια. Και γινότανε όπως θυμούμαι με τον εξής τρόπο: Αφού τρυγούσανε τις ντομάτες στα χωράφια, τις κουβαλούσανε στην κάναβα που εκείνους τους μήνες ( Ιουνιο και Ιούλιο) ήταν αδειανή. Εκεί σε ένα δωμάτιο ή στο ρακιδιο, είχανε μεγάλες σκάφες και με τα χέρια τους οι γυναίκες τις λιώνανε. Ύστερα κι αφού τις στίβανε καλά περνούσανε το χυμό από το σουρωτήρι το μεγάλο για να μην περνούν οι σπόροι. Τον καθαρό δε αυτό χυμό, τον βράζανε σε μεγάλα καζάνια, ρίχνοντας το αναλογο αλάτι.

Και αφού έβραζε καλά τον μεταφέρανε με καθαρούς γκαζοντενεκέδες του πετρελαίου στην ταράτσα, όπου είχαε απλώσει κατά σειρά σκαφίδια ρηχά και τα γεμίζανε με τον βρασμένο χυμό και τα αφήνανε στον ηλιο να ξεραθεί. Και για να μην κολλήσει μ ένα ειδικό ξύλινο κουτάλι τον ανακατεύανε αυτό το χυμό μέχρις ότου ξεραινότανε. Κι ύστερα τον μαζεύανε και τον βάζανε σε βαρέλια. Μα και ο κάθε νοικοκύρης έκανε του σπιτιού του τον μπελ΄τέ, βάζοντας τονε για να ξεραθεί σε σκουτέλες και σε πιάτα. Κι έτσι «βλέπεις τις ταράτσες και τις αυλές πλαισιούμενας από το βαθύ ερυθρούν χρώμα του χυμού της ντομάτας και εις τας σειράς των παρατεταγμένων αβαθών και παντός σχήματος σκαφιδιών και την αναδινομένην ευοσμίαν του τοματοπελτέ πληρούσαν την ατμόσφαιραν των τοματοπαραγωγών χωριών» καθώς έγραφε ένας χρονογράφος της εποχής.

διαφήμιση της δεκαετίας του 1970

Γρήγορα όμως η παραγωγή αυξήθηκε και το 1924 ιδρύθηκε στον Μονόλιθο το πρώτο εργοστάσιο από τους αδελφούς Μ Νομικό ( Πέτρο και Δημήτρη) με τον γαμπρό τους το Δημήτριο Μανουδάκη. Και που τις εργασίες συνεχίζουνε σήμερα οι Γεώργιος και Πέτρος Δ. Νομικός ( τα παιδιά του φαμρικαδόρου).

Τελειώνοντας σημειώνω πως τις μικρές και στρογγυλές ντομάτες, τις λένε στη Σαντορίνη ( κουμεντόρια, ασφαλώς κατά παραφθορά του pommo d oro όπως τις λέγανε οι Επτανήσιοι.

Δευτέρα 23 Μαΐου 2016

Θηραϊκή Ναυτιλία - Πρώτα Θηραϊκά Ατμόπλοια - Μεσοπόλεμος, Μεταπολεμική περίοδος

Απόσπασμα από το άρθρο του στο περιοδικό Ζήνων , Έκθεσις Σαντορίνης Νοέμβριος – Δεκέμβριος 1961.

Στο θρυλικό αφιέρωμα του περιοδικού Ζήνων για την Σαντορίνη, ο Νίκος Ψύχας αναφέρεται σε μέρος της ιστορίας της Θηραϊκής Ναυτιλίας. Προσωπικά θα σταθώ σε δύο μεγάλα αποσπάσματα τα οποία ουσιαστικά είναι οι κατάλογοι με τα Θηραϊκά Πλοία από το 1856 μέχρι και τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Για καθαρά πρακτικούς αλλά και εκπαιδευτικούς λόγοι οι κατάλογοι θα αναρτηθούν σε δύο φάσεις.

Πρώτα Θηραϊκά Ατμόπλοια περίοδος Α. Π.Π – 1914

1. Κωνσταντίνος Κανάρης, του Κ. Πλατή

2. Βασίλειος Κοζαδίνος, του Γ. Μαυρομμάτη

3. Τριάνδης, του Ν. Νομικού

4. Μουσούρης, του Ν. Νομικού

5. Βρυιζος, του Ι. Σαρρή

6. Πρώτον»του Ματθαίου Μαυρομμάτη

7. Ισμήνη του Π. Νομικού

8. Ολκάς,του Γ. Σιγάλα

9. Θήρα του Μηνά Νομικού

10. Θεσσαλία, του Πέτρου Νομικού ( επιβατηγόν)

Mεσοπόλεμος ( 1918- 1940)

Όνομα χωρητικότητα ιδιοκτησία

s/s Nίκος Κανελλόπουλος 600 Πέτρος Νομικός

s/s Πέτρος Νομικός 3500 Πέτρος Νομικός

s/s Νικόλαος Νομικός 1000 Νίκος Νομικός

s/s Μαριέττα 2500 Πέτρος Νομικός

s/s Ιωάννης Νομικός 1000 Νίκος Νομικός

s/s Μαρία Νομικού 1700 Νίκος Νομικός

s/s Κερά Παναγιά 900 Γεωργίου Χάλαρη

s/s Ανάστασις 8000 Κυριάκου Ψύχα

s/s Πρωτεύς 1100 Εμμανουήλ Καραβία

s/s Δημήτρης Νομικός 1800 Λουκά Νομικού

s/s Πετράκης 7000 Πέτρος Νομικός

s/s Πέτρος 7000 Πέτρος Νομικός

s/s Φλώρα Νομικού 3500 Λουκά Νομικού

s/s Νεράιδα 4500 Πέτρος Νομικός

s/s Μαρία Νομικού 900 Λουκά Νομικού

s/s Ασημίνα Μπαίκα 2200 Ποθητού Μπαίκα

s/s Φεναρέτη 1000 Χρυσ. Καραβία

s/s Ισμήνη 1000 Χρυσ. Καραβία

s/s Τάσος 6000 Εμμανουήλ Καραβία

s/s Σαντορίνη 1000 Γεωργίου Χάλαρη

s/s Άγιος Σπυρίδων 6000 Πέτρου Δακουτρου

s/s Όρος Πεντελικόν 8500 Κυριάκου Ψύχα

s/s Άγιος Γεώργιος 3100 Γεωργίου Σιγάλα

s/s Καδιώ 2200 Γεωργίου Σιγάλα

s/s Κερά Παναγιά 2 1400 Γεωργίου Χάλαρη

s/s Φλώρα Νομικού 3100 Λουκά Νομικού

s/s Τέτη 3700 Λουκά Νομικού

s/s Νικόλαος Μπάικας 3100 Ποθητού Μπαίκα

S/s Tέτη 1500 Γεωργίου Σιγάλα

s/s Μαριέττα Νομικού 8000 Πέτρος Νομικός

s/s Πετράκης 9500 Πέτρος Νομικός

s/s Παναγιώτης 5000 Πέτρος Νομικός

S/s Μεσαριά Νομικού 1400 Πέτρος Νομικός

S/s Ασπασία Νομικού 9000 Πέτρος Νομικός

s/s Θηρασιά Νομικού 2000 Πέτρος Νομικός

s/s Άγιος Νικόλαος 1500 Γεωργίου Σιγάλα

s/s Πόπη 2800 Γεωργίου Σιγάλα

s/s Τασία 5200 Γεωργίου Σιγάλα

Μεταπολεμική περίοδος

Όνομα Χωρητικότητα ιδιοκτησία

s/s Φλώρα Νομικού 3200 Λουκά Νομικού

t/v Μαρία Νομκκού 850 Λουκά Νομικού

t/v Τέτη Νομικού 1250 Λουκά Νομικού

t/v Ιωάννης Νομικός 2650 Λουκά Νομικού

t/v Καπετάν Λευτέρης 7050 Λουκά Νομικού

t/v Καπετάν Νικόλας 7660 Λουκά Νομικού

T/v Kαπετάν Μήτσος 8300 Λουκά Νομικού

t/v Καπετάν Γιώργης 8200 Λουκά Νομικού

t/v Καπετάν Ηλίας 9700 Λουκά Νομικού

t/v Καπετάν Πέτρος 11200 Λουκά Νομικού

t/v Καπετάν Αντώνης 9750 Λουκά Νομικού

t/v Καπετάν Μανώλης 3600 Λουκά Νομικού

s/s Πέτρος Νομικός 11.000 Μάρκου Νομικού

M/t Ασπασία Νομικού 21.000 Μάρκου Νομικού

M/t Μαριέτα Νομικού 17500 Μάρκου Νομικού

s/s Βασιλευς Αιγευς 12.500 Μάρκου Νομικού

M/t Βασιλευς Θήρας 32.500 Μάρκου Νομικού

Μ/τ Bασιλευς Πηλευς 32.500 Μάρκου Νομικού

M/t Βασιλευς Μίνως 14.500 Μάρκου Νομικού

Μ/v Μιαούλης 1.800 Μάρκου Νομικού

M/v Κανάρης 1.800 Μάρκου Νομικού

Μ/v Καραισκάκης 18.000 Μάρκου Νομικού

S/s Λούλα Νομικού 10.500 Eυάγγελου Νομικού

s/s Εφη 10.500 Eυάγγελου Νομικού

s/s Πρόεδρος Κρουγιερ 10.500 Eυάγγελου Νομικού

s/s Πρόεδρος Μπραντ 26.000 Eυάγγελου Νομικού

s/s Πρόεδρος Στείνς 10.500 Eυάγγελου Νομικού

S/s Παναγιώτης 15.000 Eυάγγελου Νομικού

s/s Ρούλα 10.300 Eυάγγελου Νομικού

t.m/v Μαίρη Λου 42.000 Eυάγγελου Νομικού

t.m/v Κυανούς 16.000 Eυάγγελου Νομικού

s/s Σαντορίνη 10.500 Καδιώ Σιγάλα

s/s Ρίτα 2.500 Καδιώ Σιγάλα

S/s Καδιώ 3.000 Καδιώ Σιγάλα

s/s Ερμούπολις 3.500 Καδιώ Σιγάλα

s/s Άγιος Γεώργιος 2.500 Καδιώ Σιγάλα

S/s Καδιώ 2.000 Καδιώ Σιγάλα

M/v Αναστάσιος 900 Αφοί Ρήγα

M/v Καπετάν Κώστας 2.350 Αφοί Ρήγα

m/v Άγιος Νικόλαος 550 Αφοί Ρήγα

m/v Υπο κατασκευή 900 Αφοί Ρήγα

s/s Καπετάν Γιάννης 1.650 Αφοί Ν. Νομικού

S/s Ευαγγελίστρια 1.930 Αφοί Ν. Νομικού

s/s Λιλή 2.250 Αφοί Ν. Νομικού

s/s Ειρήνη 3.060 Αφοί Ν. Νομικού

s/s Οία 3.060 Αφοί Ν. Νομικού

s/s Πόθω 3.250 Αφοί Ν. Νομικού

s/s Αγιος Χαράλαμπος 4.650 Αφοί Ν. Νομικού

Υ.γ. ερευνητικό: Ο Νίκος Ψύχας στο άρθρο του στο Ζήνων, αναφέρει την μεταπολεμική περίοδο και στους Αδερφούς Ε. Πλατή, χωρίς όμως να προσδιορίζει τα πλοία αυτά.

Παρασκευή 20 Μαΐου 2016

Θηραϊκή Ναυτιλία –Πίνακας Πλοίων Θηραϊκής Ναυτιλίας έτους 1856

του Νίκου Ψύχα