Οι λιμνάρηδες της Σαντορίνης

Αφήγηση Μανώλης Βαρβαρήγγος

 Αρχείο Λιγνού - Λιμνάρης Σαντορίνης 

Πηγή: Μάρκος Αβ. Ρούσσος Σαντορίνη, Ήθη Έθιμα και Παραδόσεις

«..ο μπάσης λιμνάρης, ξεχωρίζει τα πουλιά και ξέρει ποιά κάνουνε για πλάνοι και ποιά για σκότωμα. Για να καταλάβετε ήντα δυσκολία είναι να διαλέξη κανείς πλάνοι, σας λέω πως τα φλώρια είναι πολλώ λογιώ». Ολοσέρνικα, μισοσέρνικα, μαυρίτσηδες, γιαβράκια, φυσικές πατέκλες ρηγωτές και σπαθάτες. Τα ολοσέρνικα τα κρατίζουνε για να κάνουν ε «βζι» την ώρα που καμπανίζουνε τα πουλιά απάνω στα δέντρα και να τα καθίζουνε. Τα μισοσέρνικα και οι μαυρίτσηδες καμιά βολά βγαίνουνε και κάνουνε «τζωρ». Τα γιαβράκια είναι μικρά φλώρια, ανήλικα μαθές που όποιος λάχει και τα πιάσει και τα αναθρέψει γίνονται οι καλλίτεροι πλάνοι. Οι πατέκλες πάλι είναι για να στριγλιάζουνε και να φέρνουνε τα πουλιά κοντά. Όντες ακούσετε πατέκλα και αλλάζει τη στριγλιά τζη είναια καλό σημάδι. Θα πει πως έρχονται φλώρια γιατί πολλές βολές στριγκλίζουνε και οι σπίνοι και τα γριτζόλια μα δεν αλλάζουνε τη στριγλιά ντως.

Έπειτα ο καλός λιμνάρης πρέπει να ξέρει: Όταν φυσσά αγέρας τα κλουβιά πρέπει να ναι χάμαι. Απάνω στσοι αμπελιές για να γροικούνε καλά οι πλάνοι. Εϊναι μπονάτσα; Τα κλουβιά πρέπει να ναι απάνω στα δεντρούλια. Τα σερνικά τα βάζουνε ανάμεσα στα δέντρα. Τσοι πατέκλες μακρυά. Το κοκκινόσκουφο και το γριτζόλι κοντά στο απλάι, ζερβά το ένα, δεξά το άλλο και το σπίνο και την αρατοτσίκλα κατάχαμα κοντά στη φουρμέλα.

Είπαμε για τσοι πλάνοι μα και ο καλός παλουκάρης είναι μεγάλο πράμα για την λίμνη. Αν είναι ανάποδος  και δεν νοάται νκαλό παλούκι σου ξορνιάζει τα πουλιά.

Μα αμα είναι γυμνασμένος και την ώρα που κάτσουνε ξετσιτώνεται προπατεί μέσα στο απλάι, τζιμπά το καναβούρι και πίνει από μέσα στη γούρνα, τότες σίγουρα θα φουντάρουνε τα πουλια μέσα στη φουρμέλα. 

Λίμνες και Λιμνάριδες, ένα από τα παλιά έθιμα της Σαντορίνης

Μπορεί τα νησιά μας να είναι άνυδρα, μπορεί οι αρκετοί απ΄τις παλιές μας γενιές να μη γνώρισαν  λίμνες, όπως στην περιοχή τους είχαν φτιάξει τις δικές τους «λίμνες», όπου στα δύσκολα και σκληρά χρόνια της εποχής τους, ήταν θέμα επιβίωσης.

Είχαν δημιουργήσει αυτοσχέδιες παγίδες για τα αποδημητικά πουλιά της περιοχής μας, από πρόχειρη και χόρτινη καλύβα, με φόντο τα ξερόκλαδα των φερτών δένδρων και στο ενδιάμεσο δάπεδο, είχαν τοποθετήσει μικρή επιφάνεια νερού σε σχήμα οβάλ, ρηχής στενόμακρης λεκάνης, με βάθος νερού 1cm περίπου. 

Εκατέρωθεν αυτής υπήρχαν μικρά σπόρια καθώς και ανάλογος σχετικός πλάνος, προκειμένου να τα προελκύσει. 

Περιφερειακά όλων αυτών υπήρχε μαζεμένο κρυμμένο δίχτυ, όπου με το τράβηγμα του σχοινιού από την καλύβα θα παγίδευε τα πουλιά.

Για να ακούσουν και να πλησιάζουν στο χώρο αυτό τα διαβατάρικα πουλιά, υπήρχαν επιλεγμένα και καλήφωνα  πουλιά σε μικρά κλουβιά για να τα παροτρύνουν και να τα  φέρουν στο χώρο αυτό.

Όμως με την πάροδο των ετών αλλά και την βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, η παράδοση αυτή διατηρήθηκε ως τοπικό έθιμο και περιορίστηκε αποκλειστικά στο να απολαμβάνουν οι «λιμνάριδες» τις καλύτερες φωνές των πουλιών αυτών, επιλέγοντας μετά από έλεγχο τα καλύτερα  απ΄ αυτά, ενώ  τα υπόλοιπα εξ αυτών τα άφηναν ελεύθερα στη μητέρα φύση.

Πηγή: http://giannisargyros.blogspot.com/2012/01/blog-post_6853.html