Η Σαντορίνη μέσα από το ψηφιακό αρχείο του Ιδρύματος: «Ελευθέριος Βενιζελος»

Η μικρή σε έκταση Σαντορίνη, μπορεί να εξελιχθεί σ ένα νησί – πρότυπο όχι μόνο με βάση την τουριστική της πλευρά, αλλά την ιστορική της  προσέγγιση . Τα ήδη υπάρχοντα βιβλία, σε συνδυασμό με την όσο το δυνατόν πιο γρήγορη καταγραφή της ζώσας παράδοσης από πλευράς παλαιότερων κατοίκων, και σε άμεση συνέργια με την εξ ολοκλήρου διάχυση των ψηφιακών αρχείων ανά τον κόσμο ως προς τη Σαντορίνη, είναι μερικά απ΄όσα μπορούν να θεωρηθούν ως βάση για την εξέλιξη του νησιού σε ένα πρότυπο ερευνητικό – επιστημονικό φορέων.

Στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος», το οποίο βρίσκεται στη σελίδα: http://www.venizelosarchives.gr/ , εντοπίστηκαν αναφορές σχετικές με τη Σαντορίνη. Θα σταθώ σε δύο από αυτά. Από τη μία α) Αναφορά του Νομάρχη Κυκλάδων προς το Πολιτικό Γραφείο του Πρωθυπουργού σχετικά με τις εφημερίδες που εκδίδονται στο νομό Κυκλάδων, καθώς και την πολιτική τους προέκταση- υπόσταση. ( 3 Μαρτίου 1932 ), β) Επιστολή του Νομάρχη Κυκλάδων Αρώνη το 1932, όπου αναφέρει την πολιτική κατάσταση των επαρχιών.  

1.      Αναφορά του Νομάρχη: Τότε υπήρχαν οι εφημερίδες: Σαντορίνη: Δεκαπενθήμερη εφημερίς εκδιδόμενη εν Θήρα υπό του κ. Εμμ. Ι Βαρβαρήγου ( Ιδρυτής Ιωάννης Βαρβαρήγος). Είναι βενιζελική, αγωνιζομένη δια τα συμφέροντα της νήσου Θήρας και μάλιστα δια την αποπεράτωση της εθνικής οδού και των κατοικιών του λημένος. Η εφημερίδα Θηραική: «Βενιζελική εβδομαδιαία εφημερίδα, εκδιδόμενη εν Πειραιει υπό του κ. Μ. Ζώρζου, ασχολουμένη δε με ζητήματα Θηραϊκά και Πειραικά.». Η Φωνή της Θήρας, « μετά την προ έτους διακοπή της έκδοσής της Θήρας, ο συνέταιρός αυτής κ. Ν. Δ.Σιγάλας εξέδωσεν εν Θήρα από του παρελθόντος έτους την Φωνή της Θήρας, εκδιδομένης δια του μηνός και ασχολουμένης με τα τακτικά Θηραϊκά ζητήματα των οινοπαραγωγών των συνεταιριστικών οργάνων, τα δημόσια έργα κ.α. Εν τη αρθρογραφία της προδίδει πνεύμα ανεξάρτητον αλλά δεν θίγει την πολιτική της Κυβέρνησης.

2.      Επιστολή του Νομάρχη Κυκλάδων Αρώνη προς τον Βενιζέλο ( 24 Μαρτίου 1932) όπου αναφέρει την πολιτική κατάσταση των επαρχιών, η οποία χρήζει ευρύτερης (πολιτικής) έρευνας. Για την επαρχία Θήρας αναφέρονται τα παρακάτω: στις εκλογές της 19^ης Αυγούστου 1928 ψήφισαν 26.753 κάτοικοι στο Νομό Κυκλάδων, από τους οποίους 3.418 στην Επαρχία Θήρας. Ενώ στις εκλογές της Γερουσίας της 21^ης Απριλίου 1929,από τους 22.609 εκλογείς του Νομού Κυκλάδων, στην Επαρχία Θήρας ψήφισαν 3.013 κάτοικοι. Βουλευτής (Επαρχίας) Θήρας εκλέχτηκε ο κ. Α. Πρέκας με επιτυχία 34,39%. «Εις την Επαρχία ταύτην, η πλειοψηφία των φιλελευθέρων κατά τας τελευταίας Βουλευτικάς εκλογάς, υπήρξε μικρά, του κ. Α. Πρέκα υπερψηφίσαντος του ανεξαρτήτου βασιλόφρονος κ. Ασιμή κατά 36 ψήφους. Σημειωτέον δε ότι, ο δεύτερος Λαικός Υποψήφιος κ. Μαρκεζίνης, αφήρεσεν 925 ψήφους από τον κ. Ασιμή με τας οποίος ούτος θα συνεκέντρου ίσως τα 60% των ψηφισάντων εκλογέων, έναντι 34, 39% του φιλελεύθερου κ. Πρέκα. Αι γερουσιαστικαί και αυταί απέβησαν υπερ των φιλελευθέρων εις τα τμήματα της Επαρχίας ταύτης, των γερουσιαστών Βογιατζίδη και Παπαβασιλείου συγκεντρωσάντων τα 37, 66% έναντι 31 81% των δύο Λαικων υποψηφίων, και 22, 55% των ανεξάρτητων φιλελευθέρων. Το φρόνημα δηλώνω ότι, του πληθυσμού της επαρχίας ταύτης εξεδηλώθη φιλελεύθερος, κατά τε τας Βουλευτικάς και Γερουσιαστικάς εκλογάς, περσσότερον μεν κατά ταύτας ολιγώτερον δε κατ εκείνους. Έκτοτε ο κ. Α. Πρέκας δεν έπαυσεν εργαζόμενος δια την Επαρχίαν του, επιτυχών εκτάκτους επιχορηγήσεως του Δημοσίου προς ανέγερσιν ή επισκευήν πέντε σχολικών κτιρίων εις Ακρωτήριον Θήρας, Κατάπολα, Ποταμόν Αιγιάλης, Κουφονήσια και Ανάφην. Η μεταφορά του συνοικισμού Έξω Γωνιά, εκ της σημερινής κατακλιζομένης θέσεως του, εις ετέραν αναπεπταμένην τοποθεσίαν, ευρίσκεται εις τον δρόμο της εκτελέσεως, συντελούμενης δε μετ ου πολύ της αναγκαίας απαλλοτριώσεως.  Το Επαρχιακόν Ταμείον οδοποιίας Νομού Κυκλάδων, εις το πρόγραμμα των εκτελεστέων έργων του κατά την χρήσιν 1932- 1933 περιέλαβε και την οδό Όρμου Ίου- Ίος.  Δια των συνεχών προσπαθειών του κ. Πρέκα, επετεύχθη οσαυτός η κατασκευή της Εθνικής οδού Φηρών- Εμπορείου εν Θήρα, ήτις μη πω αποπερατωθείσα, προαπασχολεί τον πληθυσμόν της νήσου, ως το ζωτικότερον εν αυτή πρόβλημα. Προέχει, όθεν η ταχυτέρα επανάληψιν των εργασιών επί της εν λόγω οδου  ως και η τελείωσις αυτής δι επεκτάσεως μέχρις Οίας, προς εξυπηρέτησιν της Κοινότητος  ταύτης, ήτις είναι μία των σπουδαιοτέρων και παραγωγωτέρων της νήσου, ως και των λοιπών Κοινοτήτων αίτινες ευρίσκονται κατά μήκος της υπαρχούσης βατής οδού.  Θα έπρεπε επίσης να ληφθή αρμοδίως απόφασις από το οικείον Υπουργείον ίνα διορισθή εν τη επαρχία Θήρας επιμελητής γεωπόνος, ως τούτο εγένετο δια την Παροναξίας, Τήνον, Μήλον και Ανδρον καθοδόν και η Σαντορίνη, μετά της Αμοργού και των λοιπών νήσων της Επαρχίας έχουν αξιόλογον παραγωγή/ντομάτας, φάβας, μπιζελίων, κ.ά. Στην βελτίωσιν του είδους των ζώων εν Θήρα, άτινα, λογω κακής εν γένει διαίτης εξ αγνοιας των κατοίκων, εξυπηρετούσιν ελλιπέστατα τον πληθυσμόν. Τέλος προς διευθέτησιν των ύπερθεν της ανηφορικής οδού Ορμού Φηρών, κρεμαμένων ετοιμορρόπων βράχων και πρόληψιν δυστυχημάτων, πρέπει συμφώνως προς την γνωμάτευσιν του Υπουργείου Συγκοινωνίας να εγκρίνει το Υπουργείον Προνοίας την διάθεσιν πιστώσεως 80.000 δραχμών προς ενίσχυσιν του Λιμενικού Ταμείου Θήρας και του Επαρχιακού Ταμείου Οδοποίας Νομού Κυκλάδων, άτινα ανέλαβον την διάθεσιν της υπολοίπου εκ 55.000 πιστώσεως, προς ταχείαν εκτέλεσιν των απαραίτητων έργων. Αι ενέργεια αυταί θα απετέλουν την καλύτεραν εκδήλωσιν του κυβερνητικού ενδιαφέροντος υπέρ της Επαρχίας Θήρας.  Πρέπει δε, δια παντός τρόπου να αποσοβηθή τυχόν διαίρεσις των φιλελεύθερων ψήφων κατά τας προσεχείς εκλογάς, δι’ αμοιβαίων, προ της Εθνικής ανάγκης, υποχωρήσεων των τριων ετ τη Επαρχία ταύτη ενδιαφερομένων παραχόντων ήτοι του κ. Μαρκεζίνη, του κ. Μαλασπίνα και του βουλευτού του κ. Πρέκα.

Υ.γ.: Δεν ήταν εφικτή πρακτικά η αντιγραφή με το πολυτονικό σύστημα της υπάρχουσας αναφοράς.  

Μεταφορά αρχαιολογικών Ευρημάτων από τη Σαντορίνη στη Κωνσταντινούπολη

Αρχαιολογικά γεγονότα στον Ελληνικό Τύπο

(1832-1932)- μέσα από τη ψηφιοποιημένη συλλογή του Α.Π.Θ.

Αρκετές φορές προσπαθούμε, να βοηθήσουμε στην ανάδειξη μέρους της ιστορίας της Σαντορίνης μέσα από τα ήδη καταγεγραμμένα ψηφιακά (και μη) αρχεία. Από σήμερα, θα αρχίσουμε να «ταξιδεύουμε» σε ενδιαφέροντα άρθρα – πηγές κ.ο.κ.  μέσα από τη ψηφιοποιημένη συλλογή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης  (http://invenio.lib.auth.gr)

Είναι 16 Ιουλίου 1868 και η εφημερίδα ΕΛΠΙΣ (αρ.φύλλου 1463), μας αναφέρει μια μεταφορά αρχαιολογικών ευρημάτων από τη Σαντορίνη στη Κωνσταντινούπολη . Δεν νομίζω ότι αρχικά χρειάζεται σχολιασμό η είδηση αυτή, απλά ενέχει ευρύτερης ερευνητικής δομής.

Ἐν τῷ ὑπ ’ ἀριθ . 155 (14 Ἰουλ.) τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐκδιδομένης ἐφημερίδος la Turquie

ἀπαντῶμεν περιγραφὴν ἀρχαιοτήτων ,ας ὁ περιγράφων εἶδεν ἐπὶ πλοίου ἐκ Σαντορίνης ,προσωρμισμένου

ἐν τῷ λιμένι Κωνσταντινουπόλεως ·αἱ ἀρχαιότητες αὗται εἶναι 1) μαρμάρινον ἄγαλμα φυσικοῦ σχεδὸν μεγέθους παρασταῖνον  τὸν Μέγαν Κωνσταντῖνον , 2) ἀνάγλυφα πολλοῦ λόγου ἄξια Ἐκ Σαντορίνης παρέλαβε τὰς ἀρχαιότητας  ταύτας τὸ Σαντοριναῖον πλοῖον ; Προσκαλοῦμεν τὴν προσοχὴν τοῦ ὑπουργείου ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης ἐν τῷ κρυπτῷ δὲν ἐπιβιβάζονται τοιαῦτα ὀγκώδη πράγματα Ποῦ

ἦσαν αἱ Ἀρχαὶ Σαντορίνης ὥστε δὲν εἶδον  τὴν τοιαύτην ἱεροσυλίαν Ὁ ἐν Κωνσταντινουπόλει λιμενάρχης

δὲν ὤφειλε νὰ ἐξετάσῃ τὸν Ἕλληνα πλοίαρχον καὶ νὰ κατάσχῃ τὰ λαθραίως ἐξ Ἑλλάδος ἐξαχθέντα;

Αναδίφηση στην ..."Ψηφιακή" Σαντορίνη: 1) Ακαδημία ΑΘηνών

Όπως έχουμε τονίσει θα ξεκινήσουμε σιγά σιγά να αναφερόμαστε και σε ψηφιακά αρχεία που έχουμε εντοπίσει και αφορούν τη Σαντορίνη, από διάφορες ψηφιακές ιστοσελίδες.  Μία από αυτές είναι η ιστοσελίδα της ψηφιακής έκδοσης των αρχειακών συλλόγων του Κέντρου Έρευνας του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού και του Κέντρου Έρευνας της Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών.

Σε οτιδήποτε τέτοια αναφορά δεν θα γίνεται πλήρης καταγραφή των στοιχείων,  μιας και επιθυμούμε να (ανα)δείξουμε διόδους  προς την Έρευνα της Ιστορίας της Σαντορίνης. Από την άλλη πλευρά, θα προσπαθήσω να γίνεται κάποιος σχολιασμός ή επεξήγηση στοιχείων, ειδικά όταν αναφέρονται σε πανελλήνια ή μη γνωστά στη Σαντορίνη γεγονότα.

Επισήμανση Ιστορική : οι περισσότερες επιστολές έχουν ως αποδέκτη τον Ιωάννη Κωλέττη. Πρώτο πρωθυπουργό της Ελλάδας μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια και μέχρι την Έλευση του Όθωνα. [1]

1. Ο Αλέξανδρος Αξιώτης – Επίτροπος Αχαίας ζητάει από τον Ιωάννη Κωλέττη να τον διορίσει σε κάποιο υπούργημα πλησιόν της Διοικήσεως, κατά προτίμηση στο Υπουργείο της Αστυνομίας, Σε αυτό το έγγραφο αναφέρεικαι τη Σαντορίνη σαν τόπο κοντά στη Σύρο στην οποία θα μπορούσε να μεταφερθεί  http://psifiakaarxeia.academyofathens.gr/rec.asp?id=71343
2. Γενική Εφημερίδα της Κυβέρνησης 5 Μαρτίου 1827: […] δημοσιεύεται επιστολή στην οποία κατακρίνεται η οπισθοδρομική στάση του Αββά Πεγκ που απαγόρευσε στους καθολικούς Έλληνες της Σαντορίνης να παρακολουθήσουν τις θεατρικές παραστάσεις που οργάνωσε ο Ιατρός Δομένικος Σανταντώνιος. (!!!)  http://psifiakaarxeia.academyofathens.gr/rec.asp?id=98116
3. Γεράσιμος Πανάς προς Ιωάννη Κωλέττη 2 Μαρτίου 1832.ο Γεράσιμος Πανάς αναφέρει λεπτομερώς στον Ιωάννη Κωλέττη τον αναβρασμό που επικρατεί στα νησιά του Αιγαίου. Συγκεκριμένα στην Ύδρα ήρθαν αντιμετωποι συνταγματικοί Υδραίοι με καποδιστριακούς Ψαριανούς ενώ στη Νάξο οι κάτοικοι διόρισαν δικό τους διοικητή και σε άλλα νησιά  όπως στη Σαντορίνη. (αναφέρεται στην περίοδο του εμφυλίου που ξέσπασε στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος αμέσως μετά την δολοφονία του Καποδίστρια) .  http://psifiakaarxeia.academyofathens.gr/rec.asp?id=74744
4. Ο Γεώργιος Τουρτούρης  1832( «έπαρχος» Θήρας ανακοινώνει στον Ιωάννη Κωλέττη την απόφαση του να αναχωρήσει από το νησί της Σαντορίνης ακολουθώντας τις εντολές του, αφού πρώτα συντάξει τους λογαριασμούς του τριμήνου.  http://psifiakaarxeia.academyofathens.gr/rec.asp?id=68661
5. Ο Νικόλαος Βαρότζη σε επιστολή του προς τον Ι. Κωλέττη τον Αύγουστο του 1845 τον πληροφορεί ότι ο ο Βουλευτής Θήρας Θωμάς διαδίδει ότι ο Κωλέττης επιβουλεύεται τη θρησκεία  ότι δόθηκε διαταγή στον οικονομικό έφορο Νάξου να μην διορίσει κανέναν κωλεττικό και ότι φάνηκαν γύρω από τη Σαντορίνη πειρατές. http://psifiakaarxeia.academyofathens.gr/rec.asp?id=70456
6. Η Διοικητική Επιτροπή της Ελλάδος ανακοινώνει στον Δημήτριο Βάμβα το διορισμό του ως υγειονολιμενάρχη Σαντορίνης και προσδιορίζει τα καθήκοντά του  http://psifiakaarxeia.academyofathens.gr/rec.asp?id=75020 Μάρτιο 1832
7. Η Διοικητική Επιτροπή της Ελλάδος ανακοινώνει στον υγειολιμενάρχη Σαντορίνης ( μάλλον εννοεί τον ιωσήφ Δεκιγάλλα)  την απόλυσή του και να παραδώσει τα καθήκοντά στον Δημήτριο Βάμβα. http://psifiakaarxeia.academyofathens.gr/rec.asp?id=75037
8. Επιστολή Ικανοποίησης για εκλογή Μαντζαράκη Ευάγγελο ως παραστάτη της Σαντορίνης  http://psifiakaarxeia.academyofathens.gr/rec.asp?id=78264
9. Ο Ιωάννης Μαρούδης αναφέρει στον Ιωάννη Κωλέττη το διωγμό του που υπέστη ως αντικυβερνητικός επι καποδίστρια στη Σαντορίνη και ζητά τον επαναδιορισμό του στο νησί  http://psifiakaarxeia.academyofathens.gr/res.asp
10. Ο Κυπριανός Θησεύς [2], στέλνει στον Ιωάννη Κωλέττη συστατική επιστολή υπερ των Δ. Ταλαντα και Γουλεμέ Συρίγο, οι οποίοι μεταβαίνουν στο Παρίσι για προσωπική τους υπόθεση και επιθυμουν να τον γνωρίσουν προσωπικά http://psifiakaarxeia.academyofathens.gr/rec.asp?id=68810
11. Ο Νικόλαος Δελένδας σε επιστολή του προς τον Ιωάννη Κωλέττη τον Ιούλιο του 1845 τον ενημερώνει για την ανάγκη άμεσης διεκπαιραίωσης της υπόθεσης του όρκου των δυτικών και ζητά να του σταλεί ένα επικυρωμένο αντίγραφο της σχετικής διακοινώσεως προς τους Επισκόπους Σύρου. ( σχέση καθώς και παρουσία Καθολικών στο νησί εκείνη την περίοδο http://psifiakaarxeia.academyofathens.gr/rec.asp?id=70245
12. Ο Κωνστάνιος Α πρώην Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως[3] αναφέρεται στον Κωνστάντιο Οικονόμου ( λόγιο Κληρικό του 19ου) για το ταξίδι του Καλλίστρατου ( Σιναϊτη) – μοναχού στη Σαντορίνη, προκειμένου να εξετάσει τα εκει περιουσιακά στοιχεία της Μονής. http://psifiakaarxeia.academyofathens.gr/rec.asp?id=79824
13. Ο Νικόλαος Πονηρόπουλος – Διοικητής Σύρου περίοδο 1843 σε επιστολή του προς τον Γραμματέα επι των Εσωτερικών ( Υπουργό Εσωτερικών) Δ. Χρηστίδη αναφέρει διεξοδικά λόγους της οικονομικής δυσπραγίας της Ελλάδος που οφείλονται, σύμφωνα με την έκθεση στη μειωμένη αποδοτικότητα της γεωργίας και τη συνακόλουθη παρακμή του ελληνικού εμπορίου και της ελληνικής ναυτιλίας. ( Η Σαντορίνη  όπως και άλλα μέρη τονίζονται σαν δείγματα περιοχών που είχαν σοβαρό πρόβλημα εκείνη την περίοδο ως προς την οικονομικής τους ανάπτυξη). http://psifiakaarxeia.academyofathens.gr/rec.asp?id=69323

---

[1] Για περισσότερα βλ.; http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%99%CF%89%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82_%CE%9A%CF%89%CE%BB%CE%AD%CF%84%CF%84%CE%B7%CF%82

[2] Ο Κυπριανός Θησεύς, ο μεγαλύτερος των τριών αδελφών, ήταν επιτυχημένος έμπορος, κύριος μέτοχος της εταιρείας Κυπριανός Θησεύς καί Σία, που είχε τις βάσεις της στη Λάρνακα και στη Μασσαλία (όπου το 1815 εγκαταστάθηκε ο αδελφός του Νικόλαος ως εκεί αντιπρόσωπός του). Σώζεται έγγραφο περί εισφοράς του Κυπριανού Θησέως, ύψους 2. 000 γροσίων, το 1819 για ίδρυση Ελληνικής σχολής στη Λεμεσό. Υπήρξε επίσης σημαντικός δανειστής της Εκκλησίας της Κύπρου της οποίας το χρέος ήταν, όπως είδαμε, τεράστιο. Διαφεύγοντας από την Κύπρο κατά τη διάρκεια των σφαγών του 1821, ο Κυπριανός Θησεύς αναμίχθηκε ενεργά και πρωταγωνιστικά στην προσπάθεια απελευθέρωσης της Κύπρου(απευθύνθηκε αρχικά προς τους Υδραίους και μέσω αυτών προς τον Υψηλάντη, προσπάθησε να εξασφαλίσει ποσότητες οπλισμού, και άλλων εφοδίων για τους Κυπρίους και, αργότερα (1824-1825) ήταν ένας της ομάδας των Κυπρίων αγωνιστών που επανειλημμένα και πιεστικά προσπάθησαν στο Ναύπλιο να πείσουν την ελληνική ηγεσία να αναλάβει κάποιες ευθύνες για την προσπάθεια απελευθέρωσης της Κύπρου και ιδίως να εγγυηθεί το υπέρογκο δάνειο που εζητείτο στο Λονδίνο για την εκστρατεία του στρατηγού ντε Βιντζ. Μετά τη λήξη της επανάστασης ο Κυπριανός Θησεύς εγκαταστάθηκε στη Σύρο. Βλ.: http://www.geni.com/people/Kyprianos-Theseus/6000000003109273040

[3]http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CF%89%CE%BD%CF%83%CF%84%CE%AC%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BF%CF%82_%CE%91%CE%84_%CE%9A%CF%89%CE%BD%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BD%CE%BF%CF%85%CF%80%CF%8C%CE%BB%CE%B5%CF%89%CF%82

Τα ψηφιακά αρχεία της Σαντορίνης και ο τρόπος διαχείρισής τους

Πριν από λίγες μέρες, έγινε μια εκδήλωση στο νησί για την ψηφιοποίηση των αρχείων του πρώην Δήμου Πύργου Καλλίστης. Αν και προσωπικά διαφωνώ κάθετα με το περίβλημα της εκδήλωσης, θεωρώ ότι είναι άλλο ένα καλό λιθαράκι για την ανάδειξη της τοπικής ιστορίας και ας μου επιτραπεί να  βάλω το θέμα σε μία ευρύτερη συζήτηση.

Η διαμόρφωση μιας ευρύτερης φιλοσοφίας θα πρέπει να μας οδηγήσει ώστε να δούμε πολύ σοβαρά το θέμα της ανάδειξης της τοπικής ιστορίας. Η μικρή σε έκταση Σαντορίνη, μπορεί να εξελιχθεί σ ένα νησί – πρότυπο όχι μόνο με βάση την τουριστική της πλευρά, αλλά την ιστορική της  προσέγγιση . Τα ήδη υπάρχοντα βιβλία, σε συνδυασμό με την όσο το δυνατόν πιο γρήγορη καταγραφή της ζώσας παράδοσης από πλευράς παλαιότερων κατοίκων, και σε άμεση συνέργια με την εξ ολοκλήρου διάχυση των ψηφιακών αρχείων ανά τον κόσμο ως προς τη Σαντορίνη, είναι μερικά απ΄όσα μπορούν να θεωρηθούν ως βάση για την εξέλιξη του νησιού σε ένα πρότυπο ερευνητικό – επιστημονικό φορέων

Μέσα από τις διαδικτυακές ιστοσελίδες ποικίλων δράσεων, ο ερευνητής, ταξιδευτής ή οιοσδήποτε που επιθυμεί να μάθει, ή ακόμα να περάσει την ώρα του ψάχνοντας κάτι σχετικό με τη Σαντορίνη, μπορεί να το κάνει με αρκετά μεγάλη ευκολία. Σαν «καλλιστορώντας» είχαμε σαν σκοπό εδώ και καιρό να ξεκινήσουμε αυτή  τη βοήθεια και να αναδεικνύουμε εκείνες τις αναφορές, που εντοπίζονται διαδικτυακά  μέσα από το λήμμα « Σαντορίνη» ή τις όμμορες λέξεις του μέσα από τέτοιου είδους ιστοσελίδες.

Δύο βασικά παραδείγματα  για την ώρα μπορούν να αναδείξουν το εύρος της απίστευτα μεγάλης γνώσης που μπορεί να προσφέρει η σωστή αξιοποίηση των ψηφιακών αρχείων. Από το ίδρυμα της Βουλής και στην ιστοσελίδα http://paligenesia.parliament.gr/ με μία πρώτη αναζήτηση με το λήμμα «Σαντορίνη» μπορούμε ενδεικτικά ιστορικά στοιχεία – κάποια γνωστά κάποια άγνωστα για την περίοδο  πριν και μετά την Ελληνική Επανάσταση στο νησί. Από αναφορά κάποιας Μαρουλίδης Μπαρμπαρίγου η οποία ζητάει  να βρεθεί ο φονευς του γιου της,  (τόμος 9 σελ 212) μέχρι και άλλα δημογραφικά στοιχεία για π.χ. οι  χριστιανοί στο  νησί μέχρι και το 1821 έφθαναν τους 17.000 ( τόμος 4. Σελ 248). [1]

Ένα άλλο εξίσου σημαντικό παράδειγμα είναι οι αναφορές για τη Σαντορίνη που προκύπτουν από το  Ίδρυμα Ελ Βενιζέλου http://www.venizelosarchives.gr. Εκεί υπάρχουν επιστολές για τοπικούς άρχοντες της εποχής και την επιρροή που είχαν ως προς τις εκλογές, επιστολές που αφορούν την προεκλογική περίοδο του 1916 στο νησί σαν ενημέρωση προς τον Βενιζέλο, αποσπάσματα εφημερίδων κ.ο.κ.

Αν λάβουμε υπόψη μας  το πόσο χρήσιμες μπορούν να γίνουν οι πληροφορίες για την κοινωνίκη ζωή δυο χρονικά αντίθετων περιόδων για το νησί, μπορούμε να αναλογιστούμε πόσα θετικά αποτελέσματα μπορούν να επιφέρουν για την εν γένει γνωριμία με την ιστορία της Σαντορίνης.

Από την άλλη πλευρά, στη Σαντορίνη θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα ίδρυμα που θα ξεκινήσει να καταγράφει, αξιολογεί, διαμορφώνει, παρουσιάζει κάθε είδους αρχείο, το οποίο θα είναι προσβάσιμα ελεύθερα στο κοινό . Σαν μια «Ακαδημία της Σαντορίνης», στην οποία για π.χ. :

• Θα μαζευτούν και θα συγκεντρωθούν όλα τα βιβλία στο πρωτότυπο ή σε φωτοτυπίες ξενόγλωσσα και ελληνικά τα οποία αναφέρονται στη Σαντορίνη
• Θα μπορούσε να γίνει μια απίστευτα οργανωμένη βάση δεδομένων ανοιχτή για το κοινό μέσω μιας αίθουσας υπολογιστών στην οποία ο καθένας που επιθυμεί με την καθοδήγηση ειδικών, θα μπορεί να αναζητήσει πάσης φύσεως υλικό από τις ήδη υπάρχουσες ηλεκτρονικές  βιβλιοθήκες.
• Θα μπορούσαν να συγκεντρωθούν πρωτότυπα ή και αντίγραφα όσο των δυνατών  επίσης περισσότερων ψηφιακών αρχείων  πρώην δήμων της Σαντορίνης, τα οποία θα είναι ανοιχτά για το ευρύ κοινό.

Ουσιαστικά με τον όρο «Ακαδημία της Σαντορίνης», μπορεί να υποδηλωθεί μία βάση στην οποία οι εντός και εκτός Σαντορίνης θα έχουν τουλάχιστον την ευχέρεια να αναζητήσουν ερευνητικά θέματα γύρω και από τη Σαντορίνη.

Σαν εγχείρημα η ¨Ακαδημία¨είναι εντελώς παράτολμη κυρίως λόγω της οικονομικής μα και συνάμα κρίσης αξιών. Δυνατότητες προσωπικά κρίνω ότι υπάρχουν έστω και σε πρωτόλεια βάση για τη δημιουργία ενός τέτοιου ερευνητικού φορέα ( Πρόταση με την κατάλληλη υποστήριξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση  επεξηγώντας το πλήρες πλαίσιο  διαμόρφωσης του θεσμού αυτού κ.ο.κ.)

Εν τούτοις , είμαι στη θέση να γνωρίζω ότι υπάρχουν αρκετοί που από μόνοι τους είτε λόγω τρέλλας είτε άλλου ενδιαφέροντος, αναζητούν μέσω του προσωπικού τους υπολογιστή ψηφιοποημένα αρχεία της Σαντορίνης. Κρίνω σκόπιμο ότι και στο πολύ κοντινό μέλλον πριν καν τη δημιουργία αυτού του είδους της Ακαδημίας, άνθρωποι από όλες τις ηλικιακές ομάδες μπορούν να συναντηθούν με βασικό σκοπό τη συζήτηση αυτού του θέματος. Διαμόρφωση και ανάδειξη της τοπικής Ιστορίας του νησιού . Μέσα από την κουβέντα αυτή, η οποία , το τονίζω δεν πρέπει να γίνει με σκοπό την αυτοπροβολή κανενός, θα μπορούσε να γίνει μια άτυπη βάση δεδομένων από πλευράς ψηφιακών αρχείων, ώστε να μπορεί ο καθένας, ελεύθερα και άμεσα να ερευνήσει την απίστευτη  και πολύπλευρη ιστορία του νησιού.

Ότι και αν γίνει πάνω στο θέμα αυτό οφείλει να έχει τα εξής κριτήρια: Εθελοντισμό, Μεράκι, Σεβασμό προς την Ιστορία, Ελευθερία και Διάχυση της Γνώσης στους κατοίκους και μη.

Σαν πρώτο πλάνο μπορεί να σταθεί μια τέτοια μεγάλη δραστηριότητα για τον πολιτισμό της Σαντορίνης και θα μπορούσα να περιγράψω και άλλες τέτοιες δράσεις:

• Ψηφιοποίηση όσο το δυνατόν περισσότερων αρχείων των πρώην δήμων του νησιού ή άλλων φορέων – ιδρυμάτων κ.ο,.κ.
• Διαμόρφωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για τους νέους πάνω στα πλαίσια της γνωριμίας με την τοπική ιστορία και τα αρχεία
• Προβολή πλείστων όσων φωτογραφικών αρχείων ανά χωριό στις οποίες θα γίνεται η όσο το δυνατόν λεπτομερή καταγραφή  των στοιχείων

Η ¨Ακαδημία της Σαντορίνης¨ μπορεί να οδηγήσει το νησί σε μία άκρως ενδιαφέρουσα αλλά και προκλητική συνύπαρξη: του Χθες με το Σήμερα Όχι όμως αποκομμένα το ένα από το άλλο. Σαν μια κλωστή που ενώνει την Ιστορία και τον Πολιτισμό  με τον Τουρισμό και την Προβολή, τη Ζώσα Παράδοση με την άεναη (sic) – ίσως και άναρχη ανάπτυξη της. Τη γνωριμία με την Πέτρα αλλά και την εμπέδωση της σημερινής κατάστασης του νησιού. Τη σχέση Φιλωτέρας με τη Σαντορίνη και τη Θήρα με την Καλλίστη!

---

[1] Ενδεικτική παραπομπή σε ανάρτηση του καλλιστορώντας (http://kallistorwntas.blogspot.gr/2011/10/t.html)