Επίσκοπος Κυδωνίας Καλλίνικος Σαρπάκης

 Επίσκοπος Κυδωνίας Καλλίνικος Σαρπάκης

Ένας νεομάρτυρας άγιος της Κρήτης με καταγωγή από τη Σαντορίνη

Στην έρευνα πάνω σε άλλο θέμα της Σαντορίνης, εμφανίστηκε και το όνομα του Επισκόπου Κυδωνίας Καλλίνικου Σαρπάκη. Ανασκαλίζοντας λίγο το ιστορικό του παρελθόν, διαπίστωσα ότι είναι θείος του Θηραίου ευεργέτη Στυλιανού Σαρπάκη. Δυστυχώς όμως μέχρι τώρα έχουν εντοπιστεί λίγα ιστορικά στοιχεία.

Οφείλω να ευχαριστήσω θερμά το Γραφείο Τύπου της Ιεράς Μητροπολέως Κυδωνίας και Αποκορώνου οι οποίοι με καθοδήγησαν ώστε μέσα από το αρχείο της Ιεράς Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μονής Χρυσοπηγής Χανίων, οι οποίοι μου έστειλαν το παρακάτω υλικό καθώς και τη φωτογραφία του Αγίου.

 «…Μόλις ξέσπασε ἡ ἐπανάσταση τοῦ 1821 στήν Πελοπόννησο, οἱ Τοῦρκοι τῆς Κρήτης, μολονότι δέν εἶχαν κανένα ἀποδεικτικό στοιχεῖο γιά παρόμοια κίνηση τῶν Κρητῶν, πῆραν προληπτικά μέτρα γιά τήν ἀποτροπή τῆς ἐξάπλωσης τῆς ἐπανάστασης καί στόνησί.  Στίς 14 Ἰουνίου κηρύχθηκε ἐπίσημα ἡ ἐπανάσταση στην Κρήτη. Τήν ἑπομένη, ὁ μουσουλμανικός ὄχλος τῶν Χανίων ἀπαίτησε ἀπό τόν πασά τῶν Χανίων νά κοινοποιήσει διάταγμα «περὶ  ἐνόπλου ἀμύνης τοῦ τουρκικοῦ λαοῦ κατὰ τῶν γκιαούρηδων». Ἡ ἀπαίτηση τοῦ ὄχλου ἔγινε δεκτή καί ὁ ἄμαχος χριστιανικός πληθυσμός παραδόθηκε στή σφαγή. Συνέλαβαν τότε καί μετέφεραν στή φυλακή τόν Ἐπίσκοπο Κυδωνίας καί Ἀποκορώνου Καλλίνικο Σαρπάκη καί τόν διάκονό του Ἀρτέμιο. Ὁ Ἐπίσκοπος Καλλίνικος ἀπεβίωσε ἀπό τίς κακουχίες στη φυλακή ἕνα χρόνο ἀργότερα, ἐνῶ ὁ Ἀρτέμιος παρέμεινε στή φυλακή γιά μεγάλο χρονικό διάστημα βασανιζόμενος…»[1].

Στη Μονή Χρυσοπηγής υπάρχει  ένα σπηλαιώδες παρεκκλήσι αφιερωμένο στους Κρήτες νεομάρτυρες των ετών 1821- 22 καθώς και στον Άγιο Καλλίνικο.  Ο Επίσκοπος Καλλίνικος φυλακίστηκε στις 15- 6 – 1821 ενώ πέθανε στις 12- 7 -1822.

Η αγιοκατάταξη των Επισκόπων Κρήτης και του πλήθους των Κρητών νεομαρτύρων έγινε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο το Σεπτέμβριο του 2000. Η μνήμη τους εορτάζεται στις 23 Ιουνίου.

---

[1] Ακολουθία ποιηθείσα των αγίων ενδόξων νέων ιερομαρτύρων μαρτυρησάντων εν Κρήτη, ποιηθείσα από τους μοναχούς της Μονής Αγκαράθου κ.α.

Στυλιανός Σαρπάκης- Σπύρος Γρίβας: Δύο Θηραίοι Ευεργέτες της Αιγύπτου

  Στυλιανός Σαρπάκης

Καταγόταν από τα Φηρά, αλλά αναχώρησε από την πατρίδα του και εγκαταστάθηκε στο Καϊρο της Αιγύπτου το 1873, όπου εισήχθη στην Αμπέτιον Σχολή. Το 1877 ιδρύει εργοστάσιο πολυθογραφικής εργασίας , και θεωρούνταν το καλύτερο στο είδος του. Στεγαζόταν  σε οίκημα  σε οδό που ονοματίστηκε από την Αιγυπτιακή Κυβέρνηση ως «πάροδος Σαρπάκη», λόγω της ιδιαίτερης συμβολής του Σαρπάκη στην τοπική κοινωνία. [1]

Λίγο πριν την κήρυξη του πολέμου, ο Μεταξάς δημιουργεί επιτροπή εράνου για την Αερπορία, ενώ παράλληλα δημιουργούνται νέα προγράμματα εκπαιδεύσεως. Το 1937, ο Μεταξάς βρίσκει τον Σαρπάκη σαν αρχικό αρωγό του εράνου, ο οποίος προσφέρει 2 μαχητικά α/φ Gloster SS.37 Gladiator Mk I, τα καλύτερα της εποχής. Τα δύο αυτά αεροσκάφη είχαν βαφτεί ασημένια σε όλες τις επιφάνειες τους. Ονομάστηκαν «ΘΗΡΑ – ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ» και «ΣΑΡΠΑΚΗΣ» από τη γενέτειρα και το όνομα του ευεργέτη αντίστοιχα. Τα ονόματα ήταν βαμμένα στην άτρακτο από τις δυο πλευρές και τα αεροσκάφη έφεραν εθνόσημα στις πτέρυγες και στο πηδάλιο διευθύνσεως. Χρησιμοποιήθηκαν ως προκεχωρημένα εκπαιδευτικά – ήταν δε κανονικά οπλισμένα – ενώ κατά το εξάμηνο Οκτωβρίου 1940 – Απριλίου 1941 βάφτηκαν με παραλλαγή και εντάχθηκαν στην 21η Μοίρα Διώξεως. Το ένα χάθηκε σε ατύχημα και το άλλο έλαβε μέρος τουλάχιστον σε μια περιπολία κατά τη διάρκεια του πολέμου. Εκτός των δύο προαναφερθέντων, άλλα δεκαέξι δόθηκαν από τη RAF ως βοήθεια από τον Δεκέμβριο του 1940 ως τον Απρίλιο του 1941.  [2]

Για τον τόπο καταγωγής του ο Σαρπάκης έχτισε εξ ολοκλήρου την ομώνυμη πλατεία και συνέβαλε σημαντικά στην δημιουργία ειδικών γραμματοσήμων για το νησί.

Σπύρος Γρίβας[3]:

Καταγόταν από το Εμπορείο Σαντορίνης. Εγκαταστάθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, αφού αρχικά πέρασε από το Καϊρο. Διατηρούσε μεγάλο εμπορικό βιβλιοπωλείο. Συνεργάστηκε με όλη τη θηραϊκή κοινότητα της περιοχής .

Παράλληλα με τις εμπορικές του δραστηριότητες, επισκεύασε πολλά σχολεία, και τα εμπλούτισε με κατάλληλα υλικά αλλά και όργανα διδασκαλίας. Ειδικά για το Εμπορείο, εμπλούτισε το σχολείο με μεγάλη βιβλιοθήκη, ανήγηρε το Μαρμάρινο Ηρώο των πεσόντων Εμποριτών, μερίμνησε για την ύδρευση της τότε κωμόπολη του Εμπορειου, και έστελνε συνέχεια και κρυφά χρήματα σε φτωχές οικογένειες του νησιού.

---

[1] Μ.Ζώρζου: Ημερολόγιο Θήρας 1933, Εκδ. Θηραϊκή, σελ. 99.

[2] http://www.haf.gr/el/mission/weapons/historic/1935_1940/Gloster_Gladiator.asp

 (ενημέρωση Οκτώβριος 2014)

[3] Μ. Ζώρζου: Ημερολόγιο…, ο.π. σ.68, 102.  

Στυλιανός Σαρπάκης: Ευεργέτης της Θήρας και όχι μόνο

Έζησε στην Αίγυπτο απ όπουξεκίνησε να εργάζεται. Είναι ο χρηματοδότης και κατασκευαστής της ομωνύμου πλατείας στα Φηρά. δεν λησμόνησε ποτέ την πατρίδα του ποικιλιοτρόπως και πολύ περισσότερο τον τόποκαταγωγής του. Κατά τη διάρκεια του Ελληνοιταλικικού πολέμου εδώρησε δυο πολεμικά αεροπλάνα στο τότε Ελληνικό κράτος.
χαρακτηριστικό απόσπασμα από τη σελίδα του Πανελληνίου Συλλόγου Φίλων Αεροπορίας " αναχαίτηση" http://www.anaxaitisi.gr/

"Η πολιτική αστάθεια συνεχίζει μέχρι την 4η Αυγούστου 1936. Στις 18 Αυγούστου 1936 δωρίσθηκαν από τον ομογενή κ. Κουταρέλη 2 AVIA B-534 . Μετά την ηρεμία που ακολουθεί, εμφανίζεται η αλήθεια για το στράτευμα. Πλήρης αταξία και ακαταλληλότης του υλικού. Απο τα μέσα Απριλίου ήδη ο Μεταξάς εμπεδώνει την πειθαρχία και αρχίζει τους πολεμικούς σχεδιασμούς. Δημιουργούνται νέα προγράμματα εκπαίδευσης, προγραμματίζεται η προμήθεια πτητικού υλικού και εξοπλισμού εδάφους. Ουσιαστικά οι Ικαροι του 1936-1937 ακολουθούν την πλήρη εφαρμογή του αναθεωρηθέντος και εκμοντερνισθέντος προγράμματος. Το 1937 δημιουργείται στο ΣΕΔΕΣ, Μοίρα Διώξεως με α/φ PZL-P24F/G . Ο Μεταξάς δημιουργεί επιτροπή εράνου για Αεροπορία. Το 1937 ο Αιγυπτιώτης ομογενής Στυλιανός Σαρπάκης, προσφέρει 2 μαχητικά α/φ GLOSTER GLADIATOR MkI , τα καλύτερα της εποχής. Η άνευ προηγουμένου επιτυχία του εράνου δίνει το δικαίωμα για αισιόδοξες σκέψεις. ...."