Απόσπασμα επιστολής του Ιωσηφ Δεκιγάλλα για τις ανασκαφές του Ακρωτηρίου Θήρας

Η περίφημη Τοιχογραφία της Άνοιξης από το Συγκρότημα Δ 

Αλλά ποιός τις ὁ λαός οὗτος ;….Αναρωτιέται ο μέγας Θηραίος πολυεπίπεδων χαρισμάτων Ιωσήφ Δεκιγάλλας, αναφερόμενος στον πολιτισμό που άνθησε στο προϊστορικό Ακρωτήρι, ύστερα από τα πρώτα ευρήματα της μικρής αρχαιολογικής ανασκαφής της Γαλλικής Σχολής στη θέση «Φαβατά» εκεί όπου βρίσκεται σήμερα το Συγκρότημα Δ, στις ανασκαφές. Και εμείς τι ακριβώς θα μπορούσαμε να του απαντήσουμε σήμερα;  Μήπως ότι η Σαντορίνη του σήμερα συνεχίζει και βρίσκεται στον αυτόματο πιλότο;;; Δεν σας κρύβω, ότι προσωπικά, δεν ξέρω τι θα του απαντούσα σήμερα. Ο τρόπος γραφής της συγκεκριμένης ερώτησης με προβληματίζει…και με πεισμώνει…για μεταγενέστερη ανάρτηση.  Παρακάτω αρχικά  παρατίθεται  απόσπασμα από την επιστολή του Δεκιγάλλα, προς τον Ι. Καπελίνη , γραμματέα ενός αρχαιολογικού συλλόγου, στο οποίο γίνεται μνεία των προαναφερόμενων ευρημάτων της Γαλλικής Σχολής.  

«…Λυποῦμαι τὰ μέγιστα ὄτι δὲν δύναμαι νὰ μετάσχω τῆς τιμῆς τοῦ παραστῆναι ἐν τῶ προσεχεῖ σοφῶ ὑμῶν συλλόγω, δράττομαι ὅμως τῆς εὐκαιρίας ἴνα εὐχαρίστως ἀναγγείλω ὑμῖν τὴν κατὰ τὴν θέσιν Ακρωτηρίου Θήρας λίαν διαφέρουσαν τῆ ἐπιστήμη νέαν ἀνακάλυψιν προϊστορικῶν κτιρίων και ἀλλων ἀντικειμένων, ἄτινα καὶ ἄν ἤθελον ἀποδοθῆ εἰς λαόν ἐποχῆς προσεγγιζούσης τοῖς καθ΄ημᾶς χρόνοις, οὐδέποτε δύνανται νὰ ὧσι μεταγενέστερα τῆς τῶν Καρῶν μεταναστάσεως. [..]

Ἐσχάτως δὲ γενομένων νέων ἀνασκαφών ἐν Ακρωτηρίω Θήρας, ἀναλώμασι μὲν τῆς Γαλλικής Κυβερνήσεως, ἐπιμελεία δε τῶν πολυμαθών  Gorceix και Mamet ἀνευρέθησαν ἔτερα κτίρια ὄμοια τοῖς ἐν Θηρασία. Ἀλλα τουθόπερ νομίζω πολλοῦ λόγου ἄξιον , ἐστί τὸ ἐν τῷ γηπέδω τοῦ ἀξιοτίμου Κ. Γ. κανακάρη, ἀνακαλυφθὲν οἴκημα , οὗ ὁ ἐσωτερικός τοῖχος ἐστί κεχρισμένος ἐκ πηλοῦ δι ἀσβέστου, τὸ δε ἐν λόγω ἐπίχρισμα κεχρωματισμένον διά βαφῆς ἐρυθροῦ ζωηροτάτου χρώματος. Εὑρέθησαν πρὸς τούτοις διάφορα πήλινα ἀγγεία καὶ σὺν αὐτοῖς συντρίμματα ἀγγείων κεχρωματισμένων τέχνης ἀριστης καὶ τὰ μάλιστα ὁμοιαζόντων τοῖς καλουμένοις Τυῥῥηνικοῖς. Εὑρέθη ἐπί τέλους καὶ μικρός τις ἐξ ὀρειχάλκου πρίων ἐκτός ἄλλων λιθίνων ἐργαλείων, ἅτινα πάντα ἀποδεικνύουσι σαφῶς τὸν πολιτισμόν τοῦ ποιήσαντος ταῦτα λαοῦ… Αλλά ποιός τις ὁ λαός οὗτος ;…. Το κατ΄ ἐμὲ ἐπερειδόμενος ἐπί τῶν γεωλογικῶν γεγονότων διστάζω να πιστεύσω ὄτι οὖτός ἐστίν ἐκ τῶν ἤδη γνωστῶν τῆ ἱστορία λαῶν … καὶ ἀν ἀγαθῆ τύχη εὑρεθῶσιν ἐπιγραφαί, ὅπερ οὐ νομίζω δύσκολον, καθότι λαὸς τοσούτω εἰς τὰς τέχνας προβεβηκὼς φαίνεται μοι ἀπίθανον νὰ ἐστερεῖτο πάντη γραμμάτων, τοὐλάχιστον ἱερογλυφικών, θέλει διαλυθῆ ἡ ἀπορία ἡμῶν.

Ευελπιστῶ δὲ ὄτι μετὰ τὸ πέρας τῶν ἀνωτέρω ἀνασκαφῶν οἱ εἰρημένοι κ.κ. Gorceix και Mamet θέλουν φωτίσει τὸ κοινὸν διὰ λεπτομεροῦς περιγραφῆς τῶν ἀνακαλυφθέντων ἀντικειμένων καὶ δι ἐμβριθῶν ἐπ αὐτῶν σχολίων .

Εν τούτοις δέξασθε κ.τ.λ.

Την 1/13 Ιουν 1870.

Ι.Δε-Κιγάλλας»

Πηγές: 1) Περιοδικό  ΠΛΕΙΑΣ  τεύχος 484 (http://pleias.lis.upatras.gr/index.php/pandora/article/view/17649/17634)

2) http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%BA%CF%81%CF%89%CF%84%CE%AE%CF%81%CE%B9_%CE%98%CE%AE%CF%81%CE%B1%CF%82

Ποίημα του Αντώνη Δελένδα Γάσπαρη για την Έκρηξη του 1707

1866- National Geophysical Data Center (P. Hedervari).

Σήμερον ἐβουλήθηκα νὰ γρἀψω νὰ ποιήσω,

Νέον νησὶ πὼς εὒγηκε, λοιπόν θέλω ν ἀρχίσω.

Εἰς τοῦ Μαίοῦ τὲς δῶδεκα, Δευτέραν τὴν ἠμέρα,

ἀνάμεσα στὰ δυὸ νησιά, ἐφάνηκε μιὰ ξέρα.

Καὶ παρευθύς φωνάζουσι ἂς πάγωμεν να δοῦμεν,

Τὶ εἶνε αὐτό ποὺ φάινεται , ἂσ μὴν ἀργοποροῦμεν.

Ἅρχοντες μὲ τοὺς ἱερεῖς τότε στὴ βάρκα μπῆκαν,

Καὶ ἀρριβάροντας ἐκεί παρευθύς ἔξω βγήκαν

Μὲ περισσήν εὐλάβειαν, καὶ ὁλοι συντριμμένοι

Εἰς τὸ νησί εὐγήκασι κατασυγχωρημένοι.

Θειάφη παντοῦ ἐμύριζε, πούταν να σὲ τρομάζει,

Παντοτεινά ἡ θάλασσα σαλεύει κι ὃλο βράζει.

Τι τέρας μεγαλύτερον θάλασσα νὰ γεννήσει;

Πῶς δὲν λωλαίνεται ὁ νοῦς;Πράγματα ἔξω φύσει!

Νησιά νὰ βγαίνουν φοβερά μ ἀφτούμενες σαῖτες ,

Νὰ ξεφυτρώνουν ἀπ τὴν γῆ, σὰν βγαίνουν οἱ μανήτες;

Στὲς δεκατρεῖς τοῦ Ἰουλιοῦ  ἰδού ἁποῦ ἀρχίζει,

Βρώμα νὰ βγαίν ἀπ τὸ νησί, περίσσα να καπνίζη.

Κ ἐκεί πού ἔφθαν ὁ καπνός πολλήν φθοράν μᾶς φέρνει,

Στὰ δένδρα καὶ στ ἀμπελια μας πολλά μᾶς τὰ ξεραίνει.

Στὲς δεκαέξ τοῦ Ἰουλιοῦ πάλιν κατασχολάζει,

ἡ βρώμα κι ὅλος ὁ καπνός, ὀλίγον τὸν  εὐγάζει.

Καὶ εὶς τὲς εἴκοσι ἑπτά μικροί τρανοί γροικοῦσι,

ὅτι βροντοῦσε τὸ νησί, ὅλοι το μαρτυροῦσι.

Σὰν κανονιές ἐτράνταζαν καὶ βρόνταγαν σὰν σμπάροι,

Πλὴν κακόν τι δὲν ἔφερε, με τοῦ Θεοῦ τη χάρι.

Κ ἔτσι σὲ κάθε κανονιά μέγας καπνός εὐγαίνει,

Καὶ μὲ ὀγληγορότητα στα νέφαλα πηγαίνει.

Ἔρριπτε πέτρες φοβερές, εἴς τὰ ψηλά πηγαίνουν,

Και ὡσάν τόσες προσβολὲς ἀπ το νησί εὐγαίνουν.

Στὲς εἴκοσι τοῦ Σεπτεμβριοῦ μέγας κτύπος ἐγένη, κι

ἀπό τον κτύπον ἔμειναν οἱ τόποι ἀνεωγμένοι.

Ἀπό τὸν τόσον βροντισμόν ὅλοι παραπαρθῆκαν,

Στὸν παντοδύναμον Θεόν ὄλ ἀφιερωθῆκαν.

Πολλές, πολλότατες βροχές ἔβρεχε πολλήν ἄμμο

Ψιλότατη σαν μπούρμπουρας, καὶ τὴν ἔρριπτε χάμω.

Ἀπό ἐκεῖ γροικούντανε παιχνίδια νὰ σονάρουν,

Ντρουμπέτες, λύρες καὶ βιολιά τὸν ἄνθρωπο ἀλλεγράφουν.

Ὁ βροντισμός ὁ τρομερός γροικᾶται στὴν Ἀνάφη,

ἁκόμη καὶ στὴν Ἀμοργόν, καὶ βρώμα ὡσὰν θειάφη.

Τὸ δε νησί π ἀνέβηκε πέντε μίλλια γυρίζει,

Τὸ ψήλωμά του φοβερόν ταὶς ἄνθρωπος δεν φρίζει;

Καὶ εἰς την μέσην τοῦ νησιοῦ ἐβγῆκε μιὰ μινιέρα,

ὁποῦ ἀνάπτει πάντοτε νύκτα καὶ τὴν ἡμέρα.

Στὲς εἴκοσι τρεῖς τοῦ Σεπτεμβριοῦ πάγουν διὰ νὰ ἰδοῦσι,

ἄν μεγαλώνη τὸ νησί, νὰ ἔλθουν νὰ μᾶς ποῦσι.

Ἡ πίσσα ὅλη τοῦ βαρκιοῦ λύει καὶ ἀπομένει,

Κατάσπρη στὰ σανίδια της καὶ στὰ Φηρά ἐμπαίνει.

Καὶ εἰς τἐς εἴκοσι ἑπτὰ Νοεμβρίου φορτάζει,

Κανονιὲς ἀναρίθμητες, ἀσχόλαστα σμπαράρει.

Ὁ βροντισμὸς ὁ τρομερὸς κάμνει ν ἀνατριχιάζει

Τὸν ἄθλιον ἁμαρτωλόν, τὸν Θεὸν νὰ λογιάζει.

Πολλές φορές ὁ οὐρανός ἔλαμπε σὰν καντῆλι,

Καὶ ἔτρεχεν ὁ ἥλιος καθαρός νὰ ἀνατείλη.

Κι ἐκεῖνος δὲν ἐπρόβαινε σὰν ἦτον μαθημένος,

Διότι ἀπό τον καπνόν ἤτονε σκεπασμένος.

Κ ἐμεῖς μεγάλην ἐπιθυμιὰν εἴχομεν νὰ τὸν δοῦμεν.

Καιρός χειμῶνας ἤτονε, διὰ να ζεσταθοῦμεν.

Στὲς εἴκοσι τοῦ Φλεβαριοῦ ἔρριχαν ἕνα μπουρλότο,

Μὲ πέτρες μεγαλότατες, ὥς δύο μίλλια τόπο.

Νομίζω ὁ πλιὰ πητήδειος γραφέας νὰ μὴ σώνη.

Τὰ ὅσα βλέπομεν ημεῖς ἀξίως νὰ τυπώνη.

Εἰς τὲς ὀκτὼ τοῦ Σεπτεμβριοῦ ἔπαυσε τὸ νησί μας,

ἄκραν χαράν ἀπέδωκε ψυχῆ και στὸ κορμί μας,

π ἄναφτε χρόνους τέσσερις νύκτα καὶ τὴν ἡμέρα,

ἀκόμη μῆνες τέσσερις γαλήνη καὶ μ ἀέρα.

Άναφτε ἀκόμα σιγανά, μὰ ὀλίγιστά καπνίζει.

Λίγος καπνός σὰν καταχνιά στὰ ὔψη του βαδίζει…

Περιοδικό Μπουκέτο

18 Ιουλίου 1929

 

Ιωσηφ Δεκιγάλλας Ο ανθρωπιστής Ιατρός και Φιλόσοφος

Του Νικου Αλιπράντη , Περιοδικό Νέα Εστία τεύχος 1442 , σελ. 995 κ.εξ.

http://www.ekebi.gr/magazines/ShowImage.asp?file=147895&code=5181

Σήμειωμα καλλιστορώντας: Ένα μικρό απόσπασμα για έναν Εκπληκτικό Ουμανιστή Θηραίο, τον Ιωσήφ δεκιγάλλα. Έναν άνθρωπο που από πολύ μικρός με κέντριζε το πείσμα του για την Σαντορίνη του….Συγκαταλέγεται στη χωρία των Ανθρώπων που τους οφείλουμε πολλά και πρέπει με όλα τα μέσα να τους τιμάμε ( ονοματοδοσία πλατείας ή δρόμου, άγαλμα και πολύ δε παραπάνω την διάχυση των γραπτών κειμένων του στον ευρύτερο κόσμο).Μία τυπική διαδικτυακή αναζήτηση τόσο στο καλλιστορώντας όσο και αλλού μπορεί να το επιβεβαιώσει.  Ι.Π.

[..]Ιατρός, συγγραφευς, φιλόσοφος, πνεύμα ερευνητικό και ανήσυχο, πραγματικός αλτρουιστής, πνεύμα θυσίας, από τα ελάχιστα που η ιστορία της Θήρας το έχει ήδη εγγράψει στις σπουδαίες σελίδες της, γιατί όλες οι σελίδες της Σαντορίνης είναι αξιόλογες, σημαντικές, σημαδιακές, πρωτόγνωρες…[..]

Έτσι και ο Ιωσήφ Δε Κιγάλλας, έφτασε στη Σαντορίνη, τη γενέτειρα των γονιών του, σαν ο αναμενόμενος Μεσσίας και η παρουσία του ζωντανή, ελπιδοφόρα, παρηγορητική, ενθάρρυνε τους καλούς νησιώτες και πίστεψαν σε καλύτερο και ωραιότερο μέλλον. Αν και δεν είχε γεννηθεί στη Σαντορίνη , ωστόσο λογίζεται περισσότερο από κάθε άλλο παιδί του νησιού, υπηρετώντας ως διοικητικός ιατρός και πρόσφερε τις υπηρεσίες του πάνω από 50 χρόνια με πίστη στην αποστολή του, αυτοπεποίθηση και ενθουσιασμό, βοηθώντας τους ανήμπορους συμπατριώτες του, τους αρρώστους που δεν ήταν λίγοι την εποχή αυτή, στα μέσα του 19^ου αιώνα, όταν οι επιδημικές ασθένειες θέριζαν τυς πληθυσμούς των νησιών μας, ιδιαίτερα η φυματίωση, η χολέρα, η λέπρα.  Ξεχωριστά η τελευταία έδινε έντονα την παρουσία της στη Σαντορίνη και ο Δεκιγάλλας, είχε να αντιμετωπίσει αρκετά θύματα της. Γιατί δεν είχε διστάσει να γίνει ο παρήγορος ιατρός τους και σωτήρας τους και βοηθός τους, αδιαφορώντας αν θα κολλούσε και ο ίδιος από τη λούβα ή φάουσα, όπως λέγανε οι Σαντορινιοί τη λέπρα. Ο ίδιος γινόταν θύμα της αγάπης του προς τους « αποδιοπομπαίους»  της θηραϊκής κοινωνίας.

[…]Ο αείμνηστος ιατροφιλόσοφος, γεννήθηκε στο Ταιγάνι της Ρωσίας στις 16 Μαρτίου 1812. Οι γονείς του ήταν εύποροι, γεννημένοι στη Σαντορίνη. Η μητέρα του ήταν πολύ μορφωμένη και αξιόλογη γυναίκα. Ο δε πατέρας του καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια ευγενών της Δύσης. […]

Είχε την ατυχια να στερηθεί πολύ νωρίς τους γονείς και να βρεθεί απροστάτευτος σε μικρή ηλικία. Όμως η Θεία Πρόνοια δεν τον άφησε. Ο αδελφός του πατέρα του , ο θείος του Λουκάς Δε Κιγάλλας που υπηρετούσε ως αρχιεπίσκοπος των Καθολικών στη Θήρα, πήρε υπό την προστασία του τον μικρό ανηψιό του. Αφού μορφώθηκε καταλλήλως στα Καθολικά ιδρύματα του νησιού, στη συνοικία του Φηροστεφανίου, τον έστειλε για σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Πίζας στην Ιταλία, όπου παρακολούθησε μαθήματα Ιατρικής. Από μικρός ήδη είχε διακριθεί για την οξύτητα του νου του, τη θέλησή, την επιμονή και υπομονή του στην εκμάθηση γλωσσών( λατινικά, ιταλικά, γαλλικά, ρωσικά) και τον πλουτισμό του με ποικίλες γνώσεις. Σε ηλικία 20 ετών, αναγορεύεται διδάκτωρ της Ιατρικής του Πανεπιστημίου της Σιένας στην Ιταλία. Ακολούθως η δίψα για έρευνα και μελέτη τον οδήγησαν στη Φλωρεντία, όπου σπούδασε Φυσικές Επιστήμες. Αν και είχε δυνατότητα να αναγορευτεί Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, εκείνος προτίμησε να γυρίσει στη Σαντορίνη, επειδή πίστευε ότι είχε ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ και ότι η φωνή της συνειδήσεως του και του καθήκοντός του, τον καλούσε να εξασκήσει το επάγγελμα του γιατρού.

Διορίζεται το 1836 διοικητικός ιατρος στα Φηρά, προκειμένου να προβεί σε εμβολιασμό των παιδιών του νησιού , που υπέφεραν από την ευλογιά. Εδώ θα παραμείνει ως το θάνατό του, θεραπεύων συγχρόνων και τον Ασκπληπιόν και τον Λόγιον Ερμήν, μύστης εξίστου εξαίρετος και των δύο.

Παράλληλα δεν λησμονούσε, ο ιατροφιλόσοφος να ενσταλάζει τις ψυχές των απλών νησιωτών, ηθικά επαγγέλματα, να τους νουθετεί, προφορικά και γραπτά και να συμβάλλει στη διαπαιδαγώγηση του λαού. Ο Δε Κιγάλλας υπήρξε ένας homo υνιversalis ένας ολοκληρωμένος τύπος ανθρώπου που τα ενδιαφέροντά του δεν περιορίζονταν στα στενά όρια μιας επίσκεψης στον άρρωστο και εξονυχυστικής εξετάσεώς του.

Δεν έπαυε να γράφει για μισό και πλέον αιώνα, και να ζει σ ένα πνευματικό κόσμο, ανάμεσα στους ομόθρησκούς του, στις Βιβλιοθήκες που διέτεαν αρχοντες του νησιού, να θεραπεύει να μορφώνει και να αγρυπνεί τους ενδεείς και τους ασθενείς.

Τα περιεχόμενα των βιβλίων του απλώνονται στους εξής τόμους: ιατρική θεολογία, φιλολογία, αρχαιολογία, ηφαιστειολογία, γεωλογία, οικονομική, στατιστική, γεωγραφία, οικοσημολογία. Σε 170 ανέρχονται τα δημοσιεύματά του καταχωρισμένα σε ελληνικά και ξένα περιοδικά.

Πέθανε στη Θήρα στις 16 Νοεμβρίου 1886. Τον θάνατό του θρήνησαν ορθόδοξοι και καθολικοί. […]

Το κατ εξοχήν έργο του Ιωσήφ Δε Κιγάλλα που τον ανυψώνει στα μάτια μας είναι η δημιουργία Λεπροκομείου στη Θήρα και η Ανθρωπιστική του δραστηριότητα, του οποίου τα ερείπα σώζονται μέχρι σήμερα. [1]

Ως συγγραφέας αρχαιολογικών, ιστορικών, γεωλογικών, και σεισμολογικών μελετών και σημειωμάτων έχει προσκομίσει πλήθος στοιχείων, ντοκουμέντων και μάλιστα « από πρώτο χέρι».

Και ως ερευνητής, ιατρός και συγγραφεύς ιατρικών μελετών, ο Δε Κιγάλλας υπήρξε ρηξικέλευθος. Η περίφημη μελέτη του « Γενική Στατιστική της νήσου Θήρας», το 1850 που άπτεται και ιατρικών θεμάτων, συνετάχθη και τυπώθηκε κατ εντολή της ελληνικής κυβερνήσεως, αποσπώντας δε τυς επαίνους της Πολιτείας και ξένων πνευματικών ιδρυμάτων.

[…] η ζωή του και η δράση του μας αποκαλύπτουν τον άνθρωπο εκείνο που έθεσε ως γνώμονα της ζωής του την προσφορά της αγάπης του προς το τέλειο δημιούργημα του Θεού και την εφαρμογή των ιδανικών εκείνων που καταξιώνουν την ανθρώπινη ύπαρξη και την καθιστούν φωτεινό αστέρι που οδηγεί σε λιμένα ασφαλή και υπήνεμο τους πελαγοδρομούντες στην τρικυμιώδη θάλασσα του βίου…

---

[1] Είναι συγκλονιστικος ο διάλογος μ έναν λεπρό κατά τη διάρκεια της έκρηξης του 1866 του ηφαιστείου

Βροχή στη Σαντορίνη -- 1883

Ραγδαιοτάτη καὶ ἀσυνήθης βροχὴ κατέπεσεν ἐν Θήρα τῇ 18 τρέχοντος περἰ τὴν πρωίαν ὥραν περίπου διαρκέσασα και ἐπήνεγκεν ἀνυπολογίστους ζημίας, ἀπερίγραπτον ἰδίως εἷνε τὸ  ραγδαῖον καὶ φοβερὸν αὐτῆς πρωτίστως μὲν ἐν τῇ περιφερεία τοῦ χωρίου Ἐμπορεὶον, κατὰ δεύτερον δὲ λόγον ἐν τῇ τοῦ χωρίου Γωνιᾶς καὶ Βουρβούλου.Ἡ θέσις τοῦ χωρίου Ἐμπορείου παριστᾷ θέατρον καταστροφῆς μεταβληθείσα εἰς λίμνην πλωτὴν ἐκπέμψασαν ἐκ τῶν διαφόρων σημείων αὐτῆς ποταμοὺς οἳτινες ἀγρίως καὶ ὁρμητικῶς κατελθόντες παρέσυρον πᾶν το προστυχὸν διὰ τῶν ἀμπελώνων και τῶν ἀγρῶν. Ἐν τῇ θέσει ταύτη λίθινα περιτοιχίσματα παρεσύρθησαν ἄρδην, συκαῖ καὶ ρίζαι τῶν ἀμπέλώνω ἐκριζωθεῖσαι ἤχθησαν εἰς τὴν θάλασσαν καὶ ποῦ μὲν αὗται βαθέως ηὐλακώθησαν ποῦ δὲ ὑπερσκάφθησαν, ἐδῶ μὲν ἐγένοντο ἐκχώσεις, ἐκεῖ δὲ ἐπιχώσεις κ.τ.λ., δισδιάκριατα δὲ ὅλως εἰσι τὰ σημεῖα καὶ αἱ περιοχαί ταύτης.  

Δυστυχῶς ποιμὴν παρασυρθεὶς μετὰ τοῦ ἐξ 150 αἰγοπροβάτων ποιμνίου του ἤχθη νεκρὸς εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ ἄλλα τοιαὔτα καὶ ἡμίονοί τινές παρεσύρθησαν, γυναικός τινός ἐκ Βουρβούλου ἐξερχομένης τῆς ὑπερπληρωθείσης ὕδατος, οἰκίας της, ὁ κατερχόμενος ὁρμητιῶς χείμαρρος, ἀφήρεσεν ἀπὸ τῆς ἀγκάλης αὐτῆς  τὸ ἀτυχὲς τετραετὲς τέκνον της, ὅπερ ἐπίσης ἐφέρθη νεκρον εἰς τὴν θάλασσαν, ἐπί τῶν ἀμπελώνων καὶ ἀγρῶν τῆς τε Γωνίας και Βουρβούλου παραπλήσιαι τῶν τοῦ Ἐμπορίου ἐγένοντο ζημίαιαι. Πλεῖσται ὅσαι οἰκίαι τῶν διαληφθέντων χωρίων ἐπληρώθησαν υδάτων, ἅτινα ἐξελθόντα βιαίως, παρέσυραν καὶ ἐξηφάνισαν πολλὰς ζωοτροφὰς τῶν πτωχῶν οἰκοδεσποτῶν. Πανικός κατέλαβε καὶ κατέχει ἔτι τοῦς κατοίκους αὐτῆς, γοερὰς ἀφίσαντας κραυγὰς καὶ ἱκέτιδας ὑψώσαντας χεῖρας, κατὰ τῆν στιγμὴν τῆς φοβερᾶς θεομηνίας ἀληθῶς δ εἰπεῖν τοιοῦτος κατακλυσμὀς μετὰ ἀνεμοστροβίλου ἐπελθὼν παρήγαγε βοὴν ἐμπνέουσαν φρίκην, οἴναποθηκῶν τινῶν ἐκεῖσε πληρωθεισῶν ὕδατος, τὰ οἰνοδοχεῖα ἔπλευσαν δὐο τούτων καταπεσοῦσαι συνέτριψαν τὰ οἰνοδοχεῖα ἔπλευσαν δύο τούτων καταπεσοῦσαι συνέτριψαν τὰ οἰνοδοχεῖα …[ἧν εὐτυχῶς πρωία ἄλλως τε πολλὰ ἡ νῆσος θὰ ἐθρήνει θύματα.

Περιοδικό Κοσμόπολις τομ 4. Αρ. 575 1883