Πέμπτη 9 Ιανουαρίου 2014

Ο Γιώργος Κόρος και η συμβολή του στη Σαντορίνη

Ο Γιώργος Κόρος, βιολιστής με σπουδαίες επιτυχίες στο ενεργητικό του γεννήθηκε στις 19 Μαρτίου 1923 στους Ανδρωνιάνους Εύβοιας, από πατέρα ιεροψάλτη, ο οποίος γαλούχησε με βυζαντινές μελωδίες.
«Υπάρχουν πολλά παιδιά σε λαϊκά συγκροτήματα, που περιμένουν πότε καμιά φορά θα κάνουν καμιά εισαγωγή, κάποια απάντηση με το βιολί τους. Εγώ δεν ξέρω αν είμαι μιας δεκάρας, αλλά είμαι αυτοδίδακτος. Από εννιά χρονών στο σπίτι ο πατέρας μου που ήταν ψάλτης, μου έκανε και μαθήματα βυζαντινής μουσικής μέχρι το τέλος. Με γέμιζε αυτό. Και κάποια μέρα μου έφερε μέσα σε μία σακούλα ένα βιολί, χωρίς να μου δείξει τίποτε άλλο», είχε αναφέρει παλιότερα σε συνέντευξή του.
Σε ηλικία 12 ετών παίζει για πρώτη φορά σε πανηγύρι, ενώ από το 1947 -τη χρονιά που ανέβηκε για πρώτη φορά σε πάλκο-, συνεργάζεται με πολλά ονόματα του ελληνικού τραγουδιού, από τον εκπρόσωπο του δημοτικού τραγουδιού Γιώργο Παπασιδέρη, μέχρι τους Ρόζα Εσκενάζυ, Ρίτα Αμπατζή, Μήτσο Αραπάκη, Στέλιο Καζαντζίδη, Καίτη Γκρέι, Γιώτα Λύδια, Πάνο Γαβαλά, Μανώλη Αγγελόπουλο, Χάρις Αλεξίου, Γιώργο Νταλάρα, Γλυκερία, Ελένη Βιτάλη, Δημήτρη Ζάχο, Αλέκο Κιτσάκη, Σοφία Κολλητήρη, Στάθη Κάβουρα, Τασία Βέρρα, Μάκη Χριστοδουλόπουλο, Σοφία Εμφιετζή και πολλούς άλλους.
Η λεζάντα «Γεια σου, Κόρο μου, με το βιολί σου», που αυθόρμητα περνούσε από τα χείλη μεγάλων λαϊκών ερμηνευτών - Καζαντζίδη, Αγγελόπουλου, Λύδια και άλλους- στις ηχογραφήσεις, στολίζει αξέχαστα τραγούδια και αποτελεί ένδειξη της υψηλής τέχνης και τεχνικής του.
Ο Γιώργος Κόρος έγραψε περίπου 1200 τραγούδια, ενώ στο ενεργητικό του έχει πολλούς χρυσούς και πλατινένιους δίσκους καθώς και μεγάλες επιτυχίες όπως τα τραγούδια «Αδειανό το προσκεφάλι» (στίχοι: Λάκης Τσώλης), «Χαμένο κορμί» (στίχοι: Χάρης Χατζάκης), «Είσαι νινί ακόμα» (στίχοι - μουσική: Γιώργος Κόρος, Χαράλαμπος Βασιλειάδης, Νίντα Κανάκη), «Όσοι είναι αισθηματίες» (στίχοι: Δημήτρης Βαρσαμίδης) και άλλα πολλά. Ο ίδιος έβγαλε στο τραγούδι, γνωστούς σήμερα καλλιτέχνες, όπως είναι οι: Σοφία Κολλητήρη, Μάκης Χριστοδουλόπουλος, Βάσω Χατζή και άλλοι.
Είχε αποκτήσει δύο παιδιά από τη σύζυγό του Ασημίνα, τον Νικόλαο και την Κατερίνα Κόρου - γνωστή λαϊκή τραγουδίστρια και συνθέτρια. Απεβίωσε στις 8 Ιανουαρίου 2014 πλήρης ημερών. Πηγή: AMΠE

H συμβολή του Κόρου στη Σαντορίνη διαφαίνεται μέσα από το cd : Aiγαίο της δικιάς μας Μαρίζας Κωχ. Χρονολογία 1978. Απο εκεί αλίευσα ενδεικτικά 3 τραγούδια - τα δύο εκ των οποίων έχουν περαστεί και στη Σαντορινιά παράδοση, σαν ένα καλό κατευόδιο ..."στο βιολί του Κόρου". 

Nεράιδα είσαι μάτια μου (μαζί με Λαογραφικό Όμιλο Σαντορίνης) Music File Hosting - Download Audio - 05 - neraida eisai matia mou... Κυρά Δασκάλα: (μαζί με Λαογραφικό Όμιλο Σαντορίνης) Embed Music Files - Download Audio - 20 - kira daskala - Mαρί�... Μπάλλος Σμυρναίκος http://yourlisten.com/kallistorwntas/12-mpallos-smirnaiikos-koros-giwrgos

Δευτέρα 6 Ιανουαρίου 2014

Μεταφορά αρχαιολογικών Ευρημάτων από τη Σαντορίνη στη Κωνσταντινούπολη



Αρχαιολογικά γεγονότα στον Ελληνικό Τύπο
(1832-1932)- μέσα από τη ψηφιοποιημένη συλλογή του Α.Π.Θ.
Αρκετές φορές προσπαθούμε, να βοηθήσουμε στην ανάδειξη μέρους της ιστορίας της Σαντορίνης μέσα από τα ήδη καταγεγραμμένα ψηφιακά (και μη) αρχεία. Από σήμερα, θα αρχίσουμε να «ταξιδεύουμε» σε ενδιαφέροντα άρθρα – πηγές κ.ο.κ.  μέσα από τη ψηφιοποιημένη συλλογή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης  (http://invenio.lib.auth.gr)
Είναι 16 Ιουλίου 1868 και η εφημερίδα ΕΛΠΙΣ (αρ.φύλλου 1463), μας αναφέρει μια μεταφορά αρχαιολογικών ευρημάτων από τη Σαντορίνη στη Κωνσταντινούπολη . Δεν νομίζω ότι αρχικά χρειάζεται σχολιασμό η είδηση αυτή, απλά ενέχει ευρύτερης ερευνητικής δομής.
Ἐν τῷ ὑπ ’ ἀριθ . 155 (14 Ἰουλ.) τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐκδιδομένης ἐφημερίδος la Turquie
ἀπαντῶμεν περιγραφὴν ἀρχαιοτήτων ,ας ὁ περιγράφων εἶδεν ἐπὶ πλοίου ἐκ Σαντορίνης ,προσωρμισμένου
ἐν τῷ λιμένι Κωνσταντινουπόλεως ·αἱ ἀρχαιότητες αὗται εἶναι 1) μαρμάρινον ἄγαλμα φυσικοῦ σχεδὸν μεγέθους παρασταῖνον  τὸν Μέγαν Κωνσταντῖνον , 2) ἀνάγλυφα πολλοῦ λόγου ἄξια Ἐκ Σαντορίνης παρέλαβε τὰς ἀρχαιότητας  ταύτας τὸ Σαντοριναῖον πλοῖον ; Προσκαλοῦμεν τὴν προσοχὴν τοῦ ὑπουργείου ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης ἐν τῷ κρυπτῷ δὲν ἐπιβιβάζονται τοιαῦτα ὀγκώδη πράγματα Ποῦ
ἦσαν αἱ Ἀρχαὶ Σαντορίνης ὥστε δὲν εἶδον  τὴν τοιαύτην ἱεροσυλίαν Ὁ ἐν Κωνσταντινουπόλει λιμενάρχης
δὲν ὤφειλε νὰ ἐξετάσῃ τὸν Ἕλληνα πλοίαρχον καὶ νὰ κατάσχῃ τὰ λαθραίως ἐξ Ἑλλάδος ἐξαχθέντα;

Σάββατο 21 Δεκεμβρίου 2013

To ύψωμα 731 και η σχέση του με τη Σαντορίνη



Τα γεγονότα στο 731[1] έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της μεγάλης εαρινής επίθεσης με την ονομασία Primavera, που εξαπέλυσαν οι Ιταλοί με την παρουσία και του ίδιου του Μουσολίνι.
Επικεφαλής της ελληνικής δύναμης ο ηρωικός ταγματάρχης Δημήτριος Κασλάς.

Παραθέτουμε την συγκινητική διαταγή του προς τους στρατιώτες του, που υπερασπίζονταν το 731:
“Επί των κατεχομένων θέσεων θα αμυνθώμεν μέχρι εσχάτων. Ουδείς θα κινηθή πρός τα οπίσω. Εμψυχώσατε άνδρας σας και τονώσατε το ηθικόν των. 
Προμηνύεται λυσσώδης επίθεσις του εχθρού, η οποία όπως δήποτε θα αποκρουσθή και θα συντριβή. Τηρήσατέ με ενήμερον τακτικής καταστάσεως. 
Επαναλαμβάνω, τότε μόνον θα διέλθη ο εχθρός εκ της τοποθεσίας μας, όταν αποθάνωμεν άπαντες επί των θέσεών μας. 
Ο Διοικητής του Τάγματος Δημ. Κασλάς”.
Εξίσου ηρωική και η φιγούρα του λοχαγού Κουτρίδη που αν και τραυματισμένος συνέχισε να μάχεται ενθαρρύνοντας και εμπνέοντας τους οπλίτες του.

Μελαγχολία και αγανάκτηση τέλος προκαλεί η συμπεριφορά της πολιτείας απέναντι στον ήρωα του 731 Δ. Κασλά, που μετά την συμφωνία της Βάρκιζας υπάχθηκε στο β' πίνακα των αξιωματικών και εξορίστηκε από το 1945 έως το 1948 στα νησιά Σέριφο – Ικαρία - Σαντορίνη, ως συμπαθών το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας.

Για την Ιστορία τέλος να αναφέρουμε ότι απ' τη σφοδρότητα των βομβαρδισμών το περίφημο Υψωμα 731 έχασε 6 ολόκληρα μέτρα, και αναφέρεται πλέον στους στρατιωτικούς χάρτες ως Υψωμα 726..

Πέμπτη 12 Δεκεμβρίου 2013

Αθανάσιος Αθανασίου- Ένας ρεμπέτης γεννημένος στη Σαντορίνη



ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
(μπουζουξής και κατασκευαστής μπουζουκιών)

Ο Πάνος Γεραμάνης στο βιβλίο του "Η ζωη μου ένα τραγούδι", που εκδόθηκε το 2007, μετα το θάνατο του, αναφέρει σε δύο σελίδες (138,139) την ιστορία του μπάρμπα-Θανάση Αθανασίου σε λίγες γραμμές ! Ο Θανάσης Αθανασίου γεννήθηκε το 1912 στη Σαντορίνη και ήρθε με την οικογένεια του στον Πειραιά μετα απο 2 χρόνια. Σε ηλικία 17 χρονών (1929) αγόρασε ένα μεταχειρισμένο μπουζούκι και με ένα φίλο του που έπαιζε κιθάρα γύρναγαν στις παραγκοταβέρνες της Πειραϊκής και έπαιζαν για το χαρτζιλίκι τους. Ακόμα ο Π.Γ. αναφέρει ότι "το 1933 ο Θ.Α. έγραψε τα πρώτα του τραγούδια που γυρίστηκαν σε δίσκους, στην εταιρεία Odeon, με ερμηνευτή τον Στράτο Παγιουμτζή και τον ίδιο : "Η ταβέρνα", "Κάτω στο Πασαλιμάνι, μια μικρη συνάντησα", "Τι γινήκαν τα γλυκα σου χάδια". Ο Γεραμάνης απο λάθος, ξαναναφέρει την Ταβέρνα".
Ψάχνοντας τώρα στους καταλόγους του Διονύση Μανιάτη, αυτη την έκδοση θησαυρό, δεν βρίσκουμε τραγούδια με αυτους τους τίτλους ! Αν όμως βάλουμε το λήμμα "Αθανασίου", τότε ανάμεσα σε όλα τα αποτελέσματα ανακαλύπτουμε ως εκ θαύματος 4 τραγούδια που είναι : δύο απο τον Αθανάσιο Αθανασίου και δύο απο τον Αθανάσιο Πειραιώτη, σε σύνθεση Αθ.Αθανασίου !! Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία Μανιάτη, είναι τα τραγούδια :
Δεν θέλω τα ματάκια σου - Αθαν.Αθανασίου(ερμηνευτής), παραδοσιακό (συνθ.), ρεμπετικο, τραγούδι(χορός), απο την εταιρεία
OKEH Αμερικής - αρ.82554, χρονολογία 1929 !!
Σαμιώτα μου γλυκειά - Αθ.Αθανασίου, παραδοσιακό, ελαφρό ρεμπέτικο, τραγούδι,
OKEH Αμερικής-αρ.82554, 1929Σ'εχω σύντροφο - Αθ.Πειραιώτης, Αθ.Αθανασίου, ρεμπέτικο, τραγούδι, στη Liberty Αμερικής αρ.65, 1953 Θα σε ξεχάσω προδότη - Αθ.Πειραιώτης, Αθ.Αθανασίου, χασικλίδικο, χασαποσέρβικο στη Liberty Αμερικής αρ.65, 1953
Ανα δύο βρίσκονται στους ίδιους δίσκους.Η ιστορία έχει λίγο μυστήριο, μια και είναι κομματάκι δύσκολο να έχει ηχογραφήσει το 1929 σε ηλικία 17 χρονων (!) αλλα αν δούμε και την υπόλοιπη περιπετειώδη ζωη του, είναι αρκετά πιθανό ! Κοντα με αυτη την ηχογράφηση είναι αυτες των Μιχάλη Σιφνιού, Αγγελικής Καραγιάννη, Σωτ.Στασινόπουλου κλπ Πιστεύω θα το λύσουμε αν ο κύριος Μανιάτης έχει στις σημειώσεις του, το που βρίσκεται αυτος ο δίσκος και ακούσουμε έστω και λίγο (γνωστα τα προβλήματα ...) αν υπάρχει μπουζούκι σε αυτα, ειδικά στα δύο πρώτα τραγούδια που είναι σε μια περίοδο πρώιμης δισκογράφησης του παράνομου μπουζουκιού και που σημαδιακά μαζι με τα μεταγενέστερα περιέχει όλη τη γκάμα των μάγκικων, χασικλίδικων, ερωτικών, ρεμπετικων και παραδοσιακών αιγαιοπελαγίτικων σκοπων και τραγουδιών !! Αν όντως παίζει μπουζούκι ο Θ.Αθανασίου σε αυτες τις 2 ηχογραφήσεις του 1929, τότε μιλάμε για την πρώτη ηχογράφηση με μπουζούκι εν Ελλάδι, αν και η εταιρεία είναι Αμερικάνικη ... δύο χρόνια πριν τις 3 ηχογραφήσεις του Θανάση Μανέτα το 1931 !!Ο μπαρμπα-Θανάσης όπως ήταν γνωστος, μετα απο μια περιπετειώδη ζωη και αρκετά χρόνια στην Αμερική, επέστρεψε στην Αθήνα το 1972 και λίγο μετα εγκαταστάθηκε στην Αίγινα, όπου έπαιζε μόνο για φίλους, δίδασκε μπουζούκι και είχε το δικο του εργαστήριο κατασκευής οργάνων !! Εφυγε για το πάλκο του ουρανού το 2002.





Νέοφυτος Μαυρομμάτης Ο Σαντορινιός Μητροπολίτης που διετέλεσε και Αρχιεπίσκοπος Σαντορίνης



 Νεόφυτος ο Μαυρομμάτης, ο από Σαντορίνης, 1703-1722.
του Αρχιμ. π. Ειρηναίου Κουτσογιάννη
 Ο λόγιος Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Άρτης Νεόφυτος Μαυρομμάτης γεννήθηκε το 1662 στην Αντίπαρο. Σπούδασε στην Πατριαρχική Ακαδημία Κωνσταντινουπόλεως. Σε ηλικία 22 περίπου ετών χειροτονήθηκε διάκονος του Πατριάρχου Διονυσίου Δ’ του Μουσελίμη. Στις 26 Νοεμβρίου 1697 προήχθη από Άρχιμανδρίτης σε Επίσκοπο και του ανετέθη η αρχιεπισκοπή Σαντορίνης. Κάτω από το βάρος των χρεών της Αρχιεπισκοπής παρητήθη υπέρ του Ζαχαρίου Γύζη, ο οποίος και ανέλαβε όλα τα χρέη εγγράφως. Στο διάστημα των ετών 1700 - 1703 διέμενε σχολάζων στην Κωνσταντινούπολη, όπου γνωρίσθηκε με τον “εξ απορρήτων” του Σουλτάνου Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, ο οποίος τον περιέβαλε με πολλή αγάπη και τον βοήθησε οικονομικώς. Το 1703 εξελέγη μητροπολίτης Ναυπάκτου και Άρτης, διαδεχθείς τον Γρηγόριο (1697 - 1703). Έφθασε στην μητρόπολή του το 1704 και την βρήκε σε αξιοθρήνητη κατάσταση οικονομικώς και κοινωνικώς. Αλληλοδιαδόχως το 1705 και 1706 μετέβη στην Πόλη προσκληθείς υπό του Πατριάρχου Γαβριήλ, για να τον βοηθήση στην επίλυση διαφόρων εκκλησιαστικών προβλημάτων. Το 1708, το 1713 και το 1715 προσεκλήθη ως Συνοδικός στην Κωνσταντινούπολη. Το 1719 έπεσε στην δυσμένεια του Πατριάρχου Ιερεμίου Γ’, τον οποίο είχε βοηθήσει να ανέλθη στον θρόνο. Από τότε φαίνεται ότι σκέφθηκε βαθύτερα την ιδέα να αποσυρθή στο Άγιον Όρος, κάτι που πραγματοποίησε το 1722. Η παραίτησή του ακούσθηκε “ως κεραυνός εν αιθρία”. Όλο το ποίμνιό του, κλήρος, λαός και άρχοντες έκαναν το πάν με γράμματα και παραστάσεις στο Πατριαρχείο για να μη χάσουν τον ποιμένα τους, όμως χωρίς αποτέλεσμα. Πάντως, πριν παραιτηθή φρόντισε να τοποθετηθή στη θέση του ο προστατευόμενός του και καλός κληρικός επίσκοπος Βελλάς Ιωαννίκιος.
Σαν Μητροπολίτης άφησε αγαθή μνήμη. Δύο φορές δέχθηκε θαυματουργικές θεραπείες. Την πρώτη με το αγίασμα της Ζωοδόχου Πηγής Μήλου που θεραπεύθηκε αυτοστιγμεί από συρίγγιον της έδρας και την δεύτερη από την Θεοτόκο και τον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο, οι οποίοι εθεράπευσαν το χέρι του, που είχε πάθει γάγγραινα. Ήταν ευπαίδευτος και οξυδερκής. Ασχολήθηκε με πολλά εκκλησιαστικά προβλήματα και τα αντιμετώπισε με ·πολλή επιτυχία. Φαίνεται ότι ήταν κατά κάποιο τρόπο φιλοχρήματος και συγκέντρωσε πολλά χρήματα. Είναι όμως άξιο παντός επαίνου, ότι τα χρήματα αυτά τα χρησιμοποίησε σε αγαθοεργούς σκοπούς. Έκτιζε εκκλησίες και σχολεία, πλήρωνε δασκάλους για τα σχολεία αυτά, βοηθούσε όσους είχαν ανάγκη. Δάνειζε με τόκο, όπου υπήρχε ανάγκη, για το κοινό όφελος. Και σε όσους δεν μπορούσαν να πληρώσουν χάριζε και το κεφάλαιο.
Στο Άγιο Όρος εγκαταστάθηκε κατ’ αρχάς στην Μονή Ιβήρων και στην συνέχεια στην Μεγίστη Λαύρα. Έζησε ασκητική ζωή με μεγάλη υπακοή, όπως του υπέδειξαν οι πνευματικοί και εργάσθηκε πολύ για χάρη των πατέρων. Ανασυγκρότησε την βιβλιοθήκη της Μονής Ιβήρων, όπου δώρησε τα βιβλία του και της Μεγίστης Λαύρας.
Έκανε εικόνες, εκκλησίες, υδραγωγεία, αντιμετώπισε εκκλησιαστικά προβλήματα κ. ά. Εκοιμήθη το 1746 στην Μονή της Λαύρας. Ο Ν. Αλιμπράντης γράφει γιαυτόν: “...σοφός ιεράρχης, πνευματικός άνθρωπος, που έδωσε ό,τι είχε για την πνευματική προκοπή του γένους του, ελεήμων, δραστήριος σε έργα αρετής και παιδείας και συγγραφεύς σπουδαίος. Καί, το σημαντικώτερο, υπήρξε ο πρώτος έλληνας που σκέφθηκε να εκδώση βιβλίο (....) γραμμένο στην ελληνική γλώσσα με παράλληλο κείμενο τυπωμένο στα τουρκικά με ελληνικούς χαρακτήρες έτσι ώστε οι χριστιανοί κάτοικοι της Μ. Ασίας να γαλουχηθούν στα νάματα της Χριστιανικής θρησκείας...”.
Έργα του Νεοφύτου:
1. Απάνθισμα Χρ. πίστεως 1718, ή 19, Κωνσταντινούπολη. Ελληνικό κείμενο με τουρκική μετάφραση, γραμμένη όμως με ελληνικά γράμματα (καραμανλίδικη γραφή). Έργο με τεράστια διάδοση και απήχηση. Αντίγραφό του υπάρχει στην Εθνική Βιβλιοθήκη, στην Αθήνα.
2. Ακολουθία του αγίου μεγαλομάρτυρος Νεοφύτου και του αγίου Μαξίμου του ομολογητού, Βουκουρέστι 1723.
3. Διήγησις περί ... συστάσεως τής... σκήτης της Αγ. Άννης, 1731. Αποτελεί τον κώδικα 3 της Σκήτεως.
4. Χρονικόν.... 1737. Το χειρόγραφο βρίσκεται στην Πάτμο (385).
5. Ομιλίες στην καθομιλουμένη (συλλογή). Είναι το χφ. 375 (Λ4495) της Μονής Ιβήρων.
6. Συλογή με νομοκανονικό περιεχόμενο. Κώδικας Σάμου, Αρ. 51.
7. Δύο παρακλητικοί κανόνες στην Υπεραγία Θεοτόκο.
8. Αλληλογραφία. Είναι ο κώδικας Μ. 119 της Μεγίστης Λαύρας, ενώ ο Αλιμπράντης τον αναφέρει ως Μ. 100.
9. Κατάλογος των μετά την άλωσιν πατριαρχευσάντων επί Αγαρηνής τυραννίδος. Κατ’ αρχάς συνεξεδόθη με το Χρονικόν.
10. Κατά Λατίνων, ογκώδης τόμος περιλαμβάνων όσα κατά καιρούς εγράφησαν εναντίον των παπικών κακοδοξιών... Βρίσκεται στην Μ. Λαύρα υπό τα στοιχεία Ι54. Πρέπει να εγράφη μετά το 1729 που ο Νεόφυτος εγκατεστάθη στη Λαύρα.
11. Επτά προσόμοια σε ήχο δεύτερο σύμφωνα με το “Ότε εκ του ξύλου...”. Σώζονται στον κώδικα του Κυριακού της σκήτεως των Καυσοκαλυβίων.
http://www.parembasis.gr/1997/97_06_10.htm

Της Θεοσκέπαστης στη Σαντορίνη (2025)

Κείμενο που γράφτηκε ανήμερα της εορτής της 26-12-2025 26 Δεκεμβρίου. Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου∙ ημέρα σιωπηλής συγκέντρωσης...