Θρησκευτικά Μοιρολόγια της Σαντορίνης

από το βιβλίο του Γ। Βενετσάνου « Λαογραφικά Σαντορίνης – Παραδόσεις» ( τόμος Δεύτερος)

( ενδεικτικά)

Σήμερο είν Παρασκευή παράκληση του κόσμου,

σήμερο βάλανε βουλή , οι άνομοι Οβραίοι,

οι άνομοι και τα σκυλιά, οι τρισκατατηραμένοι,

να πιάσουν τον μονογενή να τονε μαρτυρήσουν,

να τονε βάλουν έπειτα εις το σταυρό απάνω,

και να τον στεφανώσουνε μ αγκάθινο στεφάνι.

Κι η Δέσποινα ως τα άκουσε την Προσευχή της κάνει,

ω Μάρθα κι ω Μαγδαληνη τ’ Αη Ιακώβου Μάνα,

τ Αη Λαζάρου αδελφή, να πάμε οι τρεις αντάμα.

ω Γιέ μου αφέντη, που προπατείς και φέγγεις όλη την οικουμένη,

Γιε, σαν πας στον Άδη, γρήγορα να γυρίσεις, να με παρηγορήσεις,

να με παρηγορήσεις, τη μάνα την καμένη, την πολυπικραμένη,

σταυρέ μου σταυρωμένε, Σταυρέ Χαριτωμένε,

σταυρέ για κλίνε μπρος μου, ν αγκαλιαστώ το γιό μου,

τα μάθια και το φως μου.

ω Γιέ μου, όντας σε γέννου κι οντάς σε κοιλοπόνου, δεν είδα τέτοιους πόνους.

Περικαλώ σε Γιέ μου Κύριε και Θέε μου,στον Άδη μην αργήσεις, γρήγορα να γυρίσεις να με παρηγορήσεις.

Να με παρηγορήσεις, τη μάνα την καμένη, την πολυπικραμένη και στον κόσμο ξακουσμένη…..

Καλλίστη Γιαννακοπούλου ( Μπικουνιά) – Μεγαλοχωριό

Ποιος είναι αυτός ο ξένος, ο παραπομενεμένος στο ξύλο καρφωμένος; Και μα πας είναι ο Γιός μου, τα μάθια και το φως μου και η έλλειψη του κόσμου;

Ω γιέ μου! Ω Γιέ μου Κύριε και Θεεμου και Πλαστουργέ μου.

Ω Γιέ μου, Γιε μ αφέντη, που περπατείς και φέγγει όλη η οικουμένη.

ω Γιέ μου, όντας σε γέννου κι οντάς σε κοιλοπόνου, δεν είδα τέτοιους πόνους.

Περικαλώ σε Γιέ μου Κύριε και Θέε μου,στον Άδη μην αργήσεις, γρήγορα να γυρίσεις να με παρηγορήσεις.

να με παρηγορήσεις, τη μάνα την καμένη, την πολυπικραμένη και στον κόσμο ξακουσμένη…..

Λυπήσου ντη τη μάνα, που σ έτρεφε το γάλα, ωσαν τη ματζουράνα.

ο Ήλιος Βασιλεύει και το φεγγάρι φεύγει, Γιέ μου από το καμό σου.

Σταυρέ μου σταυρωμένε , σταυρέ χαριτωμένε,

Σταυρέ για κλίνε μπρος μου, ν αγκαλιαστώ το γιό μου, τα μάθια και το φως μου.

Κανέλλα θα μασήσω, το Γιό μου να φιλήσω, το γιό μου να φιλήσω,

Μαστίχα θα μασήσω, το γιό μου να μυρίσω, το Γιό μου να μυρίσω

Γαρύφαλλα θα πιάσω, το Γιό μου να αγκαλιάσω, για να τονε χορτάσω…

Μαρουλίδη Ιακ. Κατσίπη - Πύργος

Πασχαλινά καλλιστορικά Νέα

• Μαθαίνω ότι πλήθος κόσμου παρακολούθησε το έθιμο των " σημάντρων" στο εμπορείο και φέτος। Οι Πιστοί όχι μόνο από το χωριό αλλά και άλλα χωριά παρακολουθήσαν τους πρωτεργάτες να χτυπάνε με δύναμη τις ξύστρες, τα σήμαντρα και τις τσαμπούνες για να παρακολουθήσουν όλοι μαζί την περιφορά του Επιταφίου।
• Μαθαίνω ότι πολύ λίγος είναι όμως γενικά ο κόσμος φέτος στο νησί। Όχι μόνο τουρίστες λίγοι αλλά και ντόπιοι Αθηναίοι...........Αυτό φάνηκε και στον Πύργο φέτος
• Μαθαίνω ότι υπάρχει για άλλη μια φορά άτυπος συναγωνισμός καλύτερου επιταφίου σε όλο το νησι για να δουμε για να δούμε .....( όποιος έχει φετινές φωτογραφίες από επιταφίους ας μας τις γνωστοποιησει για να δουμε ποιος "κέρδισε" χεχεχε....
• Μαθαίνω ότι εδώ και λίγα χρόνια και το Ακρωτήρι συνεχίζει το έθιμο με τα αναμμένα φαναράκια όπως συμβαίνει στον Πύργο

αυτά προς το παρόν και θα επανέλθω

Άρατε πύλας οι Άρχοντες......

Μια από τις πιο συγκινητικές στιγμές στα έθιμα του Πάσχα στο νησί, είναι και αυτό που γίνεται κατά βάση σήμερα το βράδυ Μετά το Χριστός Ανέστη που ακούγεται έξω από τους ναούς ο ιερέας παριστάνει τον Χριστό ενώπιον των πυλών της Κόλασης και ψέλνει τους στίχους του Δαυίδ «Αρατε πύλας, οι άρχοντες υμών και επάρθητε πύλαι αιώνιοι και εισελεύσεται ο Βασιλεύς της δόξας»। Ο ψάλτης από μέσα παριστάνει το διάβολο προσπαθεί να εμποδίσει την είσοδο, ρωτώντας « τις εστιν ουν ο Βασιλευς τση Δόξης». ( Δείχνει για πχ ότι ο Διάβολος έχει μπει στην εκκλησία μιας και λείπει ο Χριστός και προσπαθεί να την κυριεύσει) Αυτό συμβαίνει τρεις φορές, όπου τελικά ο ιερέας σπρώχνει ορμητικά την πόρτα του ναού και μπαίνει μέσα ως λυτρωτής των αμαρτωλών. Το πρωτογνώρισα στο Μεγαλοχωριό με τον αείμνηστο γέροντά Λευτέρη Λειβαδάρο, ( που μας λείπει πολύ περισσότερο τέτοιες ημέρες), και στο ρόλο του ψάλτη – « διαβόλου» ο κύριος Τάσος Βαρβαρήγος, ενώ το βίωσα πέρυσι και με τον άξιο αντικαταστάτη του τον Παπα Μάρκο !

Στο βίντεο που σας στέλνω η συγκεκριμένη στιγμή όχι όμως από το Μεγαλοχωριό.

Σε άλλα μέρη της χώρας μας το έθιμο αυτό γίνεται αμέσως μετά την περιφορά του Επιταφίου και λίγο πριν την πρώτη ανάσταση.
http://www.youtube.com/watch?v=mFlzLsJJX5M

Τα σήμαντρα στο Εμπορείο

Ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό έθιμο γίνεται για πολλά χρόνια στο εμπορείο το μεσημέρι της Μεγάλης Παρασκευής. Οι ντόπιοι χτυπουνε μεταλλικά αντικείμενα, συνοδευόμενοι από τους ήχους της τσαμπούνας για να καλέσουν τον κόσμο στην Λειτουργία και στην Περιφορά του Επιταφίου. Εις εκ των φίλων, ο Κλέαρχος μου παραχώρησε 3 φωτογραφίες από το έθιμο αυτό, όπως έγινε φέτος για να μπουμε λίγο στο κλίμα και εμείς οι ξενιτεμένοι.

Μ. Παρασκευή στον Πύργο ( φωτογραφία και προσθήκη βίντεο)

1η φωτογραφία -ανταπόκριση από Πύργο!!!


Προσθήκη ३ Απριλίου २०१०




http://troktiko.blogspot.com/2010/04/blog-post_9985.html

Μεγάλη Παρασκευή στον Πύργο

ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΤΟΝ ΠΥΡΓΟ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ
Ανέβηκε απÏ� neasantorinis. - Ζεσταθείτε με περισσÏ�τερα ερωτικά βίντεο.

Η Σαντορίνη «έπνιξε» τη Σκύρο

Το τέλος του οικισμου Παλαμάρι συμπίπτει με τη νέα χρονολόγηση της έκρηξης του ηφαιστείου

Τα παλιρροϊκά κύματα από την έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης έφτασαν έως το βορειανατολικό Αιγαίο; Μήπως κατέστρεψαν ολοσχερώς το 1640 π.Χ. τον προϊστορικό οικισμό που ανθούσε στο Παλαμάρι της Σκύρου από την 3η έως τη 2η χιλιετία π.Χ.;

«Η κατοίκηση του οικισμού τελειώνει εκείνη την εποχή που συμπίπτει με τη νέα χρονολόγηση της έκρηξης του ηφαιστείου της Σαντορίνης. Δεν έχουμε βρει τίποτε νεότερο», είπε στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο η επίτιμη έφορος αρχαιοτήτων Λιάνα Παρλαμά που, μαζί με τη Μαρία Θεοχάρη, διευθύνει τις ανασκαφές και την ανάδειξη του σπουδαίου αυτού παραλιακού οικισμού. Η ζωή φαίνεται να σταματά στα 1640 π.Χ.

Ο οικισμός βρίσκεται στο βόρειο άκρο της Σκύρου. Το σημαντικότερο στοιχείο του είναι το τείχος που έχει σωθεί σε μεγάλη έκταση και σε καλή κατάσταση. Στα βορειοδυτικά σώζεται σε ύψος 2,5 μ. και σε ένα σημείο κατεβαίνει σε βάθος 4 μ. σε τάφρο λαξευμένη μέσα στο ρήγμα που μελετούν οι γεωλόγοι της ομάδας. Μέσα στα τείχη ο οικισμός έχει έκταση 17 στρεμμάτων και υπολογίζεται πως άλλος τόσος έχει βυθιστεί στη θάλασσα. Ανασκαφές διεξάγονται από το 1981.

Το αντικείμενο της μελέτης που εγκρίθηκε μετά πολλών επαίνων από το ΚΑΣ ήταν κάποιες συμπληρωματικές παρεμβάσεις στον χώρο (το τείχος έχει πλήρως στερεωθεί εκτός από κάποια εσωτερικά σημεία και τα προτειχίσματα), ώστε να αποδοθεί στην εντέλεια στο κοινό που ήδη τον επισκέπτεται, όπως και το κτιριάκι της εισόδου με το ενημερωτικό υλικό. Θα γίνουν ήπιες παρεμβάσεις προστασίας σε δάπεδα οικιών και άλλα σημεία. Δεν θα γίνουν, όμως, άλλες ανασκαφές.

Η μελετητική ομάδα σκοπεύει να συνεχίσει τη δημοσίευση του πλούσιου ανασκαφικού υλικού, την έκδοση του καταλόγου των ευρημάτων, ενός οδηγού του χώρου και θα οργανώσει μια διημερίδα το 2011.

Το έργο έχει απορροφήσει το 99,7% των κοινοτικών κονδυλίων που του αναλογούσαν (περί τα 4,2 εκατ. ευρώ). Από αυτά, το 85% αναλώθηκε στο νησί, με αποτέλεσμα «η τοπική κοινωνία να έχει κατανοήσει και εκτιμήσει πλήρως την ανταποδοτικότητα».

Αγγελική Κώττη
akotti@pegasus.gr