Η Σαντορίνη και η Θηρασιά στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη

(συγκεντρωτικό αφιέρωμα)

Πάμε να ξεφύγουμε λίγο και να δούμε μια γενική αναφορά της Σαντορίνης και της Θηρασιάς στο έργο του Ελύτη. Σίγουρα δεν είναι ολοκληρωμένη …. Αλλά …

Ο Κωνσταντίνος Μάντης γράφει :

«Οδυσσέας Ελύτης «Ωδή στη Σαντορίνη» [1]

Βγήκες από τα σωθικά βροντής

Ανατριχιάζοντας μες στα μετανιωμένα σύννεφα

Πέτρα πικρή, δοκιμασμένη, αγέρωχη

Ζήτησες πρωτομάρτυρα τον ήλιο

Για ν’ αντικρίσετε μαζί τη ριψοκίνδυνη αίγλη

Ν’ ανοιχτείτε με μια σταυροφόρο ηχώ στο πέλαγος

 

Θαλασσοξυπνημένη, αγέρωχη

Όρθωσες ένα στήθος βράχου

Κατάστιχτου απ’ την έμπνευση της όστριας

Για να χαράξει εκεί τα σπλάχνα της η οδύνη

Για να χαράξει εκεί τα σπλάχνα της η ελπίδα

Με φωτιά με λάβα με καπνούς

Με λόγια που προσηλυτίζουν το άπειρο

Γέννησες τη φωνή της μέρας

Έστησες ψηλά

Στην πράσινη και ρόδινη αιθεροβασία

Τις καμπάνες που χτυπάει ο ψηλορείτης νους

Δοξολογώντας τα πουλιά στο φως του μεσαυγούστου

 

Πλάι από ρόχθους, πλάι από καημούς αφρών

Μέσ’ από τις ευχαριστίες του ύπνου

Όταν η νύχτα γύριζε τις ερημιές των άστρων

Ψάχνοντας για το μαρτυρίκι της αυγής,

Ένιωσες τη χαρά της γέννησης

Πήδησες μες στον κόσμο πρώτη

Πορφυρογέννητη, αναδυόμενη

Έστειλες ως τους μακρινούς ορίζοντες

Την ευχή που μεγάλωσε στις αγρυπνίες του πόντου

Για να χαϊδέψει τα μαλλιά της πέμπτης πρωινής.

 Ρήγισσα των παλμών και των φτερών του Αιγαίου

Βρήκες με λόγια που προσηλυτίζουν το άπειρο

Με φωτιά με λάβα με καπνούς

Τις μεγάλες γραμμές του πεπρωμένου σου

 

Τώρα μπροστά σου ανοίγεται η δικαιοσύνη

Τα μελανά βουνά πλέουν στη λάμψη

Πόθοι ετοιμάζουν τον κρατήρα τους

Στην παιδεμένη χώρα της καρδιάς

Κι από το μόχθο της ελπίδας νέα γη ετοιμάζεται

Για να βαδίσει εκεί με αετούς και λάβαρα

Ένα πρωί γεμάτο ιριδισμούς

Η φυλή που ζωντανεύει τα όνειρα

Η φυλή που τραγουδάει στην αγκαλιά του ήλιου.

 

Ω κόρη κορυφαίου θυμού

Γυμνή αναδυομένη

Άνοιξε τις λαμπρές πύλες του ανθρώπου

Να ευωδιάσει ο τόπος από την υγεία

Σε χιλιάδες χρώματα ν’ αναβλαστήσει το αίσθημα

Φτεροκοπώντας ανοιχτά

Και να φυσήξει από παντού η ελευθερία

 

Άστραψε μες στο κήρυγμα του άνεμου

Την καινούρια και παντοτινή ομορφιά

Όταν ο ήλιος των τριών ωρών υψώνεται

Πάνγλαυκος παίζοντας το αρμόνιο της Δημιουργίας.

 

Οδυσσέας Ελύτης, Προσανατολισμοί, Εκδόσεις Ίκαρος

 

Η Σαντορίνη αποκτά στο πλαίσιο του ποιήματος αυτού διαστάσεις συμβόλου, εφόσον η αναγέννησή της μέσα από την καταστροφή περνά ένα μήνυμα ελπίδας πως η ζωή μπορεί να υπερισχύσει -και υπερισχύει- έπειτα από κάθε οδυνηρό γεγονός, όσο συντριπτικό κι αν αυτό φαντάζει τη στιγμή που συμβαίνει. Η Σαντορίνη αναδύεται «γυμνή» μετά την έκρηξη του ηφαιστείου, προικισμένη πια, όμως, με μια ομορφιά που ξεπερνά κάθε προηγούμενο.
 
«Βγήκες από τα σωθικά βροντής
Ανατριχιάζοντας μες στα μετανιωμένα σύννεφα
Πέτρα πικρή, δοκιμασμένη, αγέρωχη
Ζήτησες πρωτομάρτυρα τον ήλιο
Για ν’ αντικρίσετε μαζί τη ριψοκίνδυνη αίγλη
Ν’ ανοιχτείτε με μια σταυροφόρο ηχώ στο πέλαγος»

Το μαγευτικό νησί «βγαίνει», «γεννιέται» μέσα από τα σωθικά της βροντής -ενός δυσοίωνου και τρομακτικού ήχου, που παραπέμπει στη συγκλονιστική στιγμή της έκρηξης του ηφαιστείου-, αναδύεται «ανατριχιάζοντας», κλονισμένο από τις σεισμικές δονήσεις, μέσα στα σύννεφα που έχουν μετανιώσει για το καταστροφικό έργο της φύσης. Η «δοκιμασμένη» πέτρα του νησιού, ωστόσο, παρά τις πίκρες και τις μεγάλες δοκιμασίες που βιώνει, αναδύεται αγέρωχη με το φως της νέας ημέρας, ζητώντας την παρουσία του ήλιου, ζητώντας τη συμμετοχή του στο δικό της άμετρο μαρτύριο, για να αντικρίσουν μαζί τη δόξα που ακολουθεί εκείνους που έχουν περάσει τους μεγαλύτερους κινδύνους. Η προσωποποιημένη πέτρα και συνεκδοχικά το νησί της Σαντορίνης, ζητά την παρουσία του ήλιου για να κινηθούν μαζί, για να αγωνιστούν τον κοινό αγώνα της ύπαρξης στο ελληνικό πέλαγος. Η βροντή που συνοδεύει τη νέα γέννηση της Σαντορίνης, αντηχεί με το ξεκίνημα της μέρας στο Αιγαίο πέλαγος, στέλνοντας παντού ένα τρομακτικό μήνυμα επιβίωσης. Η μεγάλη καταστροφή έχει τελειώσει κι αυτό που εμφανίζεται καθώς ξημερώνει είναι ένα νέο νησί, σκληρά δοκιμασμένο, γεμάτο οδύνη, αλλά πιο ισχυρό και πιο δοξασμένο. 

«Θαλασσοξυπνημένη, αγέρωχη
Όρθωσες ένα στήθος βράχου
Κατάστιχτου απ’ την έμπνευση της όστριας
Για να χαράξει εκεί τα σπλάχνα της η οδύνη
Για να χαράξει εκεί τα σπλάχνα της η ελπίδα
Με φωτιά με λάβα με καπνούς
Με λόγια που προσηλυτίζουν το άπειρο
Γέννησες τη φωνή της μέρας
Έστησες ψηλά
Στην πράσινη και ρόδινη αιθεροβασία
Τις καμπάνες που χτυπάει ο ψηλορείτης νους
Δοξολογώντας τα πουλιά στο φως του μεσαυγούστου».

 Η Σαντορίνη ξυπνά μετά την καταστροφή από την αδιάκοπη κίνηση της θάλασσας και στέκει επιβλητική και υπερήφανη, ορθώνοντας ένα καμπυλωτό κομμάτι βράχου, σημαδεμένου από τα σχέδια που έχει δημιουργήσει επάνω του ο επίμονος νοτιάς. Ορθώνει έναν βράχο, για να μπορέσουν εκεί να χαραχτούν τα σημάδια τόσο της οδύνης, όσο και της ελπίδας, αφού αποτελούν και τα δύο μόνιμες και αλληλένδετες εκφάνσεις της ζωής. Η Σαντορίνη χρησιμοποιώντας τη φωτιά, τη λάβα και τους καπνούς -τα υλικά της δημιουργίας της-, καθώς και λόγια πρωτόγνωρα που κατορθώνουν να καθυποτάξουν ακόμη και το άπειρο, χάρη στο πρωτάκουστο κάλλος τους, γέννησε τη φωνή της νέας ημέρας. Μετουσίωσε η Σαντορίνη με τη γέννησή της τους ήχους της ημέρας σε φωνή και κατόρθωσε να ανυψώσει ακόμη ψηλότερα -εκεί που τα σύννεφα λαμβάνουν ποικίλα χρώματα- τη δυνατότητα του ανθρώπινου νου να εξυμνεί την ομορφιά και την ελευθερία των πουλιών στο αυγουστιάτικο φως. Η Σαντορίνη με τη δίχως προηγούμενο ομορφιά της -γέννημα μιας μεγάλης καταστροφής που κλόνισε το νησί, αλλά δεν το αφάνισε- κατόρθωσε να προσηλυτίσει το άπειρο, αποδεικνύοντας το ακατάβλητο της ύπαρξής της. Κατόρθωσε, συνάμα, να δώσει φωνή στη νέα ημέρα, η οποία θέλησε να εκφράσει το θαυμασμό της για το αναγεννημένο νησί. Κι ακόμη περισσότερο, η Σαντορίνη ώθησε με την ομορφιά της σε νέα ύψη τη δημιουργικότητα του ανθρώπινου νου, σε μια προσπάθεια να βρει νέους εκφραστικούς τρόπους για να εξυμνήσει το ασύγκριτο κάλλος της.»

 

Ενώ για το συγκεκριμένο ποίημα συνεχίζει η  Γιόλα Αργυροπούλου – Παπαδοπούλου[2]: «…Εκπληκτικά επίθετα, όπως: πικρή, αγέρωχη (πέτρα), ριψοκίνδυνη (αίγλη), σταυροφόρος (ηχώ), πράσινη και ρόδινη (αιθεροβασία), πορφυρογέννητη, γυμνή (Σαντορίνη), μελανά (βουνά), κορυφαίος (θυμός), καινούργια και παντοτινή (ομορφιά), πάνγλαυκος (ήλιος)· πολυσύλλαβες και βαρύνοντος νοήματος μετοχές, όπως: ανατριχιάζοντας, θαλασσοξυπνημένη, αναδυομένη(η Σαντορίνη), μετανιωμένα (σύννεφα), δοκιμασμένη (πέτρα), δοξολογώντας (ο νους), παιδεμένη (χώρα της καρδιάς)· σαγηνευτικές φράσεις, όπως: …πλάι από καημούς αφρών, …τις ευχαριστίες του ύπνου, …το μαρτυρίκι της αυγής, …τις λαμπρές πύλες του ανθρώπου, …στο κήρυγμα του ανέμου· απροσμέτρητου κάλλους στίχοι, όπως: Βγήκες από τα σωθικά της βροντής / Ανατριχιάζοντας μες στα μετανιωμένα σύννεφα, Ν’ ανοιχτείτε με μια σταυροφόρο ηχώ στο πέλαγος, Όρθωσες ένα στήθος βράχου / Κατάστιχτου από την έμπνευση της όστριας, Με λόγια που προσηλυτίζουν το άπειρο· καίριας σημασίας επαναλήψεις, όπως: Για να χαράξει εκεί τα σπλάχνα της η οδύνη / Για να χαράξει εκεί τα σπλάχνα της η ελπίδα· υπέροχες εικόνες της φύσης, όπως: Δοξολογώντας τα πουλιά στο φως του μεσαυγούστου, Όταν η νύχτα γύριζε τις ερημιές των άστρων, Ένα πρωί γεμάτο ιριδισμούς· οι θαυμάσιες προσφωνήσεις: Ρήγισσα των παλμών και των φτερών του Αιγαίου και Ω κόρη κορυφαίου θυμού… Όλα αυτά αποτελούν μερικά από τα στοιχεία εκείνα που συνθέτουν ένα από τα συναρπαστικότερα ποιήματα όχι μόνον του Οδυσσέα Ελύτη αλλά της ευρύτερης Ελληνικής Ποιητικής Δημιουργίας. Και όχι μόνο! Η «Ωδή στη Σαντορίνη» είναι μια Σύνθεση – Κόσμημα στον Κόσμο της Παγκόσμιας Ποίησης…»

 

Να και η Θηρασιά στο έργο του :

 

"ΚΑΙ ΜΕ ΦΩΣ ΚΑΙ ΜΕ ΘΑΝΑΤΟΝ"

 

Οδ. Ελύτης

 

 

[..]Και να, καταμεσής της αθλιότητας, από τις ανασκαφές της Σαντορίνης,

 από την απελπισία πιο πέρα - επιτέλους: μια Κόρη Θηρασία

φτάνει τεντώνοντας το χέρι της σαν να λέει «Χαίρε Κεχαριτωμένε».

Δεν είμαι ζωγράφος, Κόρη Θηρασία. Μα θα σε πω με ασβέστη και

με θάλασσα. Θα σε προεχτείνω μ' αυτά που γράφω σ' αυτά που πράτ-

τω. Θα σου προσφέρω μια ζωή (τη ζωή που δεν αξιώθηκα) χωρίς

αστυνόμους, χωρίς φακέλους, χωρίς κελιά.

 

Μόνο μ' ένα λευκό πουλί

πάνω από το κεφάλι σου.

Θα φυτέψω αμπέλια-λέξεις. Θα κτίσω Ανάκτορα μ' αυτά που μου δίνεις ν' αγαπώ. Από την Ηγησώ θα φτάσω στην αγία Αικατερίνη.

 Γη και ειρήνη θα φέρω.

 

Από τη μία η «Τοιχογραφία» του Ελύτη ,  από τη συλλογή Tο Φωτόδεντρο και η Δέκατη Tέταρτη Oμορφιά, Ίκαρος 1971, η οποία σου πλέκει και σε βοηθάει να ταξιδέψεις μέσω και της Τοιχογραφίας της Άνοιξης. Τοιχογραφία της Άνοιξης (16ος αιώνας π.Χ.)  

Από τις περίφημες τοιχογραφίες που αποκαλύφθηκαν στον προϊστορικό οικισμό του Ακρωτηρίου της Θήρας, αυτή της Άνοιξης είναι η μοναδική που κοσμούσε ισόγειο χώρο, το δωμάτιο Δ2, και βρέθηκε ολόκληρη κατά χώραν σε τρεις τοίχους του.

Εικονίζεται το βραχώδες τοπίο της Στρογγύλης (Σαντορίνη), πριν την Μινωική έκρηξη. Τα βράχια έχουν απροσδόκητα σχήματα και παρουσιάζονται σε τρία χρώματα: κίτρινα, κόκκινα και μπλε, το οποίο θεωρείται ότι δηλώνει την ηφαιστειακή τους προέλευση. Στις κορυφές και στις πλαγιές των βουνών έχουν ζωγραφιστεί ερυθροί ανθισμένοι ή μισοανοιγμένοι κρίνοι με χρυσοκίτρινους μίσχους και στήμονες. Οι κρίνοι φύονται ανά τρεις από τα κόκκινα ή γκρίζα ηφαιστειογενή βράχια. Παιχνιδιάρικα, γεμάτα ζωή χελιδόνια μόνα ή σε ζεύγη που ερωτοτροπούν στον αέρα, δίνουν κίνηση στο τοπίο και απεικονίζουν συμβολικά την αναγέννηση της φύσης.

Αποδίδεται στο λεγόμενο ζωγράφο των Κροκοσυλλεκτριών, που είναι γνωστός από άλλη τοιχογραφία του οικισμού και διακρίνεται για την πρωτοτυπία και τον πλούτο των συνθέσεών του, καθώς και για τη φωτογραφική, σχεδόν, απόδοση των στιγμιαίων κινήσεων

 

Και ο Ελύτης συμπληρώνει: «

Έχοντας ερωτευθεί και κατοικήσει αιώνες μεσ' στη θάλασσα έμαθα γραφή και ανάγνωση

Ώστε τώρα να μπορώ σε μεγάλο βάθος πίσω τις γενιές απανωτές όπως αρχίζει ένα βουνό προτού τελειώσει το άλλο

Να κοιτάζω. Και μπροστά πάλι το ίδιο:

Το βαθύ σκούρο μπουκάλι και η νέα στο μπράτσο Ελένη με το πλάι επάνω στον ασβέστη

Να γεμίζει κρασί της Παναγίας το μισό το σώμα της φευγάτο κιόλας στην Ασία την αντικρινή

Και το κέντημα όλο μετατοπισμένο μεσ' στον ουρανό με τα διχαλωτά πουλιά τα κιτρινάκια και τους ήλιους….»

 

Και από την άλλη, σε απόσπασμα από την Μελαγχολία του Αιγαίου, ο Ελύτης, είναι σαν να μας παρουσιάζει την τοιχογραφία της Νηοπομπής:

« Με το καΐκι και με τα πανιά της Παναγίας

Έφυγαν κατευόδιο των ανέμων

Οι εραστές της ξενιτιάς των κρίνων

Αλλά η νύχτα πώς εδώ κελάρυσε τον ύπνο

Με γάργαρα μαλλιά στους φεγγερούς λαιμούς

Ή στις μεγάλες άσπρες παραλίες

Και πώς με το χρυσό σπαθί του Ωρίωνα

Σκόρπισε και ξεχύθηκε ψηλά

Η σκόνη από τα όνειρα των κοριτσιών

Που ευωδίασαν βασιλικό και δυόσμο!»

Ενώ στη συναυλία των Υιακίνθων :

«…..Να ξαναγυρίζεις στο νησί της αλαφρόπετρας μ' ένα τροπάριο  ξεχασμένο που θα ζωντανεύει τις καμπάνες δίνοντας θόλους ορθρινούς στις πιο ξενιτεμένες θύμησες. Να τινάζεις τα μικρά περβόλια  έξω από την καρδιά σου κι υστέρα πάλι να φιλεύεσαι απ' την ίδια

τους θλίψη. Να μη νιώθεις τίποτε πάνω απ' τους αυστηρούς βράχους  κι όμως η μορφή σου ξαφνικά να μοιάζει με τον ύμνο τους. Να σε  παίρνουν τ' ανώμαλα πέτρινα σκαλιά ψηλά ψηλά κι εκεί να καρδιοχτυπάς έξω απ' την πύλη του καινούριου κόσμου. Να μαζεύεις δάφνη και μάρμαρο για την άσπρη αρχιτεκτονική της τύχης σου. Και να 'σαι όπως γεννήθηκες, το κέντρο του κόσμου. ….»

κλείνοντας πάμε να ταξιδέψουμε με " Τα Ρω του Ερωτα" 

"....Σου χτισα μια Σαντορίνη με καμάρες και πορτιά να γυρνάς σαν το λυθρίνι μες στη δροσερη φωτιά" 

φωτό : Αρτεμία Αργυρού 

 

---

[1]

https://latistor.blogspot.com/2021/08/blog-post_27.html?m=1&fbclid=IwAR1OD57d3mSmd9p4yXAvqqT3NEGDBPs4cNFaF_5UZdrSFYkH7rQmZggHZY0

 

[2] http://www.palmografos.com/permalink/10259.html

 

Μνήμη Ευαγγελίας Μενδρινού

« Και για πες μου νέα για το νησί σου ;» Αυτή ήταν η ερώτηση κάθε φορά όταν μιλούσαμε με την Ευαγγελία. Και τώρα πρέπει να γράψεις δυο λόγια για αυτή για να την χαιρετήσεις. Αυτές οι σκέψεις ήταν πάντοτε οι πιο δύσκολες γιατί δεν αναφέρεσαι σε ιστορικά ή λαογραφικά στοιχεία, αλλά σε Ψυχές που έζησαν.

Σίγουρα όλοι συγκλονίστηκαν με το άκουσμα του τραγικού και άδικου θανάτου και θα ανατρέξουν στη Μνήμη τους τόσες μα τόσες όμορφες στιγμές με την Ευαγγελία. Εγώ προσωπικά δεν θα αναφερθώ ούτε στην πολύκλαδη οικογένεια της, ούτε στην λατρεμένη Μάνα  Τους, ούτε στο ρόλο της στην ανάπτυξη του τουρισμού, ούτε στις επαφές με τα μέσα  ούτε ….ούτε…. ούτε…. Απλά σε μία ανθρώπινη Ευαγγελία σε μία διαφορετική: …

Πριν πολλά χρόνια, έρχεται στο Λαογραφικό Μουσείο για να με ρωτήσει κάτι … Εκείνη την ημέρα όμως ήταν στο πρόγραμμα να έρθουν δύο σχολεία. « Ευαγγελία μου καλωσόρισες αλλά δεν μπορώ τώρα γιατί ήρθε το ένα σχολείο και ακολουθεί το άλλο», « Βρε κάνε τη δουλειά σου και εγώ μην ανησυχείς θα μάθω αυτό που θέλω»… Έκατσε 6 ώρες μαζί μου σαν βοηθός για τα δύο σχολεία χωρίς καν να ρωτήσει ποτέ αυτό που ήθελε… και κάθε λίγο έπαιζε με τα παιδιά σαν να ήταν παιδιά της…. Στο τέλος μου κάνει … «είδες τώρα που εγώ το έμαθα;» 

Έρχεται η στιγμή για τις « Πολιτείες της Θάλασσας». Ο τρόπος της στην οργάνωση μαγικός. Πάντα βράδυ μιλάγαμε με τον Κυριάκο Παπαδόπουλο από το τηλέφωνο ή στο σπίτι του. Οργανώθηκε μέσα σε πολύ λίγο διάστημα μια μυσταγωγία  θηραϊκής γεύσης και αιγαιοπελαγίτικου χαρακτήρα… έτσι απλά όπως πάντα έλεγε… Και όταν ήρθε η βραδιά που θα χορεύαμε έφυγε από τα φώτα και χόρευε μονη της πίσω και χαμογελούσε και ήταν τόσο ικανοποιημένη.

Οι απόψεις της για τα πολιτικά δρώμενα του νησιού και όχι μόνο έντονες…επαναστατικές αλλά ποτέ ακραίες. Με  τρομερή αγάπη τα έλεγε όσα ήθελε. Και τα πίστευε… Δεν της ξέφευγε τίποτα.

Όταν  υπήρχε κάτι στην Αθήνα που μπορούσε να την ενδιαφέρει πάντα την ενημέρωνα και παρατούσε ότι είχε στο πρόγραμμα και πηγαίναμε παρέα. Σε μία από αυτές τις εκθέσεις στο Χριστιανικό Μουσείο βλέποντας δύο εικόνες συγκεκριμένες της Παναγίας ( που δυστυχώς αν και της έχω στη μνήμη μου δεν μπορώ να τις βρώ), φώναξε έναν φύλακα και μένα και του έδειξε δυο φωτογραφίες από τις κόρες της και με υπερηφάνεια γύρισε και είπε « Μα δεν μοιάζουν οι εικόνες με τις κόρες μου» Και το εννοούσε.

Σε μία συναυλία με τον Χρόνη Αηδονίδη , την Μαρίζα, τον Νίκο Οικονομίδη και άλλους έξω από την Επισκοπή πριν καν ξεκινήσει μου κάνει νοήμα να πάω κοντά της. «πόση ώρα θες να μας πεις δυο πράγματα  για τον ναό;» « Εδώ της λέω τώρα ;» « Ναι τώρα»  και σηκώνεται και κάνει νόημα σε δυο τρεις άλλες και πάμε στον προαύλιο του ναού πριν καν ξεκινήσει η συναυλία για να μάθουμε όπως έλεγε τουλάχιστον δύο πράγματα.

Ρουφούσε συνέχεια γνώση. Με ρώτησαν για κάτι μου έλεγε και τους είπα ότι θα ρωτήσω τον ειδικό να σας απαντήσω. Και στείλε μου αυτό και στείλε μου εκείνο και στείλε μου και το άλλο.

Τα τελευταία χρόνια είχε πολύ μεγάλη ανάγκη να γνωρίσει τη Σαντορίνη όπως την ήθελε. Υπήρχαν δυστυχώς σημεία που δεν τα ήξερε και κάναμε ατέλειωτα περπατήματα και βόλτες ιστορικές για να γνωρίσουμε πότε ένα μονοπάτι…πότε να διαβάσουμε παρέα στις Μπαλάδες την αφήγηση των λεπρών, πότε να μάθει για τον Άγιο Νικόλα τον Κίσσηρα ή για το εκκλησάκι της γεννήσεως κλπ. Το είχε ανάγκη το έβλεπες. Ακόμα και μόνη της τα έκανε και μου έστελνε μετά φωτογραφίες.  Ή κάθε φορά που θα έβγαινε ένα καινούργιο βιβλίο «Αξίζει; Να το πάρω;». όταν την πίεσα να κάνουμε ένα αφιέρωμα στην μάνα της δεν μου το αρνήθηκε και καθόταν δίπλα μου με ένα αίσθημα υπερηφάνειας για να μάθει και εκείνη μέσα από φωτογραφίες.  Και να σου ιστορίες για τα Φηρά, για τη Σαντορίνη για τους νονούς της … και να σου και τα γέλια και όλα …

Γνωρίζοντας την ξεχωριστή της αγάπη για το χώμα,  τη γη, την μαγειρική … κάποια στιγμή έκανα κρεμμυδερά σπίτι και της τηλεφωνώ να της πω ότι έχω ένα ταπεράκι να έρθει να πάρει τη « τζούρα» της όπως έλεγε. Παράτησε τα πάντα,  και έτρεξε για να τα γευτεί όσο ήταν ζεστά… και όταν με αγκάλιασε είχε ένα υπέροχο χαμόγελο …

Μια άλλη φορά της πρότεινα να κάναμε μια διαδρομή αυθημερόν εν πλω Ίο , Σίκινο Φολέγανδρο και επιστροφή…. Έφερε μαζί και την ξαδέρφη της… Βγήκαν σε ένα νησί να το σεργιανίσουν και θα ερχόντουσαν σύμφωνα με το πρόγραμμα στην επιστροφή. Έλα όμως που το πλοίο έπιασε το λιμάνι αλλά αυτές δεν εμφανίστηκαν; Και να κάνω νοήμα στον καπετάνιο περίμενε λίγο δεν απαντάνε στα τηλέφωνα… Ξαφνικά τις βλέπω να τρέχουν από την παραλία προς το λιμάνι … Φύγετε φύγετε θα μείνουμε τελικά ένα βράδυ το κανονίσαμε ήδη … που το ένα βράδυ ήταν 3 χωρίς να έχουν τίποτα μαζί τους .

Υπερήφανη Ελληνίδα... Θηραία... Κόρη...Γυναίκα...Μάνα...Γιαγιά...Θεία...Φίλη ...Άνθρωπος...

Για την Ευαγγελία μπορείς να μιλάς για ώρες. Δεν θα αναφερθώ ούτε στις απίστευτες πολύωρες συζητήσεις που είχαμε… δεν θα αναφερθώ ούτε στις προσωπικές μας αλληεξομολογήσεις …ούτε στην ανάγκη « κάθαρσης» από διάφορα που ήθελε να έχει για αυτό ξεφευγε και ξεβαριόνταν… Αυτά ήταν τα καθαρά προσωπικά μας που σίγουρα όλοι έχουν να διηγηθούν άπειρες στιγμές. Εγώ ειδικά τα τελευταία χρόνια είχα την μεγάλη ευτυχία να τη γνωρίσω αλλιώς… Και ούτε θα αναφερθώ στις τόσες πόρτες που μου άνοιξε ή που ήθελε να μου ανοίξει αλλά δεν πρόλαβε…Θα την ευχαριστώ και θα την μνημονεύω πάντα. Είχε μια «καθάρια» ψυχή, γεμάτη αγάπη. Ήταν πιο Σαντορινιά από πολλούς. Άσχετα αν δεν ήθελε να το υποστηρίξει.  Δεν θα αναφερθώ στις ποιοτικές αναρτήσεις που πάντα έκανε…Δεν ξέρω αν το κλάμα που θα βγει σε κάποιους είναι για την ίδια, για την Μάνα της, τα παιδιά της, ή για το Απίστευτο Κενό που αφήνει . Η Σαντορίνη πενθεί πάλι…και ζηλεύω γαμώτο το νησί που βρίσκεται στα ψηλά… Κάνουν πολύ καλή βεγγέρα. Τώρα ειδικά  με την Ευαγγελία κοντά τους. Μου έρχονται συνέχεια εικόνες στο νου που μόνο στα παιδιά της τώρα πρέπει να τις θυμήσω … ήταν τόσο διαφορετικός Άνθρωπος…τόσο αγνός… δυναμική γεμάτη ηρεμία γεμάτη Αγάπη…γεμάτη Ζωή… απίστευτα Δημιουργική . Σίγουρα η μνήμη της θα είναι αιώνια.

Λατρεμένη μας Μόσχα, όλο το νησί σκύβει μπροστά σου και προσεύχεται για εσένα και για την Ευαγγελία μας. Αγαπημένοι μου Στέλλα, Τάσο, Μόσχα Νίκο… Αγαπημένα μου αδέρφια της και ανίψια της…Δεν υπάρχουν λόγια. Ίσως απλά τώρα να την γνωρίσετε και να σας στηρίξει αλλιώς. Ίσως απλά τώρα να έχετε ένα μεγαλύτερο βάρος ηρεμίας και καθοδήγησης. Μπορεί να έφυγε σωματικά. Αλλά όχι ψυχικά είμαι Σίγουρος.

Και τώρα Ευαγγελία; « Με κατάλαβες» … Ξέρεις εσύ… Φύγε και ταξίδεψε από εκεί ψηλά και να προσέχεις την οικογένεια σου και όλους εμάς. Και όταν θα δεις κάτι που να μην σ αρέσει… Να μιλάς όπως έκανες πάντα... Να μην δαγκώνεσαι …Ούτε να πηγαίνεις εκεί που ήθελες αν τυχόν δεν ήθελες να  σε δει κάπως … Ναι ξέρεις ξέρω….

Αγία Παράδεισο θα έχεις !!!

Στο καλό …

Mάρκος Π. Νομικός:Προσωπικότητα συνώνυμη με τη ναυτιλία της Σαντορίνης

Ναυτικά Χρονικά :10 Ιουλίου 2021

https://www.naftikachronika.gr/2021/07/10/markos-p-nomikos-prosopikotita-synonymi-me-ti-naftilia-tis-santorinis/

Με αφορμή τα 90 χρόνια των Ναυτικών  Χρονικών σας παρουσιάζουμε προσωπικότητες της ναυτιλίας που αρθρογραφούσαν τακτικά στα Ναυτικά Χρονικά.

Ο Μάρκος Π. Νομικός ( 1898 -1984) ήταν γόνος μιας οικογένειας με καταγωγή από τη Σαντορίνη της οποίας η ενασχόληση με τη ναυτιλία ανιχεύεται στις αρχές του 19^ου αιώνα. Ο πατέρας του ήταν ο Πέτρος  Νομικός ( 1865-1947)  ο οποίος είχε ιδρύσει τη Θηραϊκή Ατμοπλοΐα που κατατασσόταν ανάμεσα στις σημαντικότερες ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες πριν από το ξέσπασμα του Β Παγκοσμίου Πολέμου, διαχειριζόμενη έναν αξιοσημείωτο στόλο 14 ατμόπλοιων.

Την πλούσια αυτή ναυτιλιακή παράδοση συνέχισε ο Μάρκος Π. Νομικός. Μετά την ολοκλήρωση των νομικών σπουδών εισήλθε δυναμικά στον ναυτιλιακό χώρο, ιδρύοντας δύο εταιρείες την P.M. Nomikos στον Πειραιά και τη Nomikos Bros στο Λονδίνο. Ο όμιλος των εταιρειων του θα αποτελούσε μία από τις πιο φημισμένες οντότητες στο περιβάλλον της ελληνικής πλοιοκτησίας.

Μετά το πέρας του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, ο Μάρκος Π. Νομικός εκμεταλλεύτηκε με τον καλύτερο τρόπο την παραχώρηση των 100 Λίμπερτυ της κυβέρνησης των ΗΠΑ με την εγγύηση της ελληνικής κυβέρνησης, εξασφαλίζοντας το «Πέτρος Νομικός». Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, ο όμιλος θα εγκαινίαζε ένα δεκαετές πρόγραμμα ναυπηγικών επενδύσεων, παραλαμβάνοντας δέκα νεότευκτα μεταξύ 1953-1964. Χαρακτηριστικό των νέων πλοίων –φορτηγών και δεξαμενόπλοιων –είναι ότι έλαβαν ονόματα μυθικών βασιλιάδων  όπως «King Minos», «Κing Theseus» και «King Agamemnon».

Οι εταιρείες του Μάρκου Π. Νομικού, από τα γραφεία τους στο Λονδίνο, στον Πειραιά, στην Νέα Υόρκη, διαχειρίζονταν έναν στόλο  16 πλοίων το 1965 με συνολική χωρητικότητας  300.000 τόνους, ενώ το 1970 η χωρητικότητα του στόλου θα έφτανε τους 330.000 τόνους με τη διαχείριση 12 πλοίων. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 τα ηνία της εταιρείας θα αναλάβει ο υιός του Μάρκου Πήτερ Μ. Νομικός, ξεκινώντας ένα νέο κεφάλαιο για την οικογενειακή επιχείρηση.

Σημαντική παράμετρος της ζωής του Μάρκου Π. Νομικού ήταν η ενασχόλησή του με την πολιτική και το κοινό του τόπου καταγωγής του. Καταφέρνοντας να συνδυάσει την επιτυχημένη επιχειρηματική καριέρα με την αγάπη του για τα κοινά, είχε εκλεγεί βουλευτής Κυκλάδων για πολλές θητείες τις δεκαετίες του 1950 και του 1960.

Τα κείμενα του στις σελίδες των Ναυτικών Χρονικών συνιστούσαν πάντοτε μια ψύχραιμη ματιά σε περιόδους κρίσεων για την ελληνική ναυτιλία. Οι επισημάνσεις, οι παραινέσεις και οι συμβουλές του κατείχαν πάντοτε μια ιδιαίτερη θέση στην αρθρογραφία του περιοδικού, καθώς αποκάλυπταν πτυχές της σκέψης ενός από τα πιο άξια μέλη της ελληνικής ναυτιλιακής κοινότητας.

Ενδεικτικά άρθρα του Μάρκου Π. Νομικού

https://archive.naftikachronika.gr/issue1956-i689/page-7/

https://archive.naftikachronika.gr/issue1954-i642/page-2/

https://archive.naftikachronika.gr/issue1978-i146/page-30/

Πηγή ; https://www.naftikachronika.gr/2021/07/10/markos-p-nomikos-prosopikotita-synonymi-me-ti-naftilia-tis-santorinis/

H Παναγία του Μεγάλου Χωρίου και η εικόνα της "Κυρίας των Αγγέλων"

 του Ευάγγελου Π. Βάλβη, αρχαιολόγου 

   Για το ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου Μεγαλοχωρίου, γνωρίζουμε από τον Αρχιμαδρίτη Δανιήλ Δεναξά, πως ανοικοδομήθηκε μετά το 1600. Μαλιστα, αφορμή υπήρξε η εύρεση της εικόνας της Παναγίας σε παραλία του χωριού, με το όνομα “Αλμυρά”.

  Σύμφωνα με προφορικές αλλά και γραπτές μαρτυρίες, για πολλά βράδια, κάτοικοι του χωριού παρατηρούσαν κάποιο φως στο θαλάσσιο χώρο, νότια του νησιού. Μη μπορώντας να εξηγήσουν το φαινόμενο αυτό, μια ομάδα ατόμων απέπλευσε στο σημείο, ώστε να δει από κοντά τι πραγματικά συμβαίνει. Προτού  πλησιάσουν, έκθαμβοι παρατήρησαν να πλέει μια εικόνα της Παναγίας, αλλά όσο εκείνοι την προσέγγιζαν, αυτή απομακρυνόταν. Εντούτοις δεν εγκατέλειψαν την προσπάθειά τους. Αφού ανήγγειλαν το χαρμόσυνο νέο στο χωριό, απέπλευσαν ξανά στο σημείο έχοντας μαζί τους όμως και έναν φωτισμένο από το Θεό άνθρωπο, τον Ιερομόναχο Παΐσιο . Το σεπτό εικόνισμα της Θεοτόκου πλέον δεν απομακρυνόταν αλλά αντίθετα ερχόταν προς το μέρος τους, επιτρέποντας έτσι στον Παΐσιο να την πλησιάσει και να την ανασύρει από την επιφάνεια της θάλασσας. Λέγεται δε, πως στο μήνα Φεβρουάριο συνέπεσε η ημέρα εκείνη, κατά την οποία μάλιστα επικρατούσε και τσουκτερό κρύο.

  Φθάνοντας στο Μεγαλοχώρι εναπόθεσαν την εικόνα της Παναγίας, στο μέχρι σήμερα σωζόμενο κυπαρίσσι στον Ποταμό (σημερινή πλατεία), για προσκύνημα, ενώ στη συνέχεια την μετάφεραν  στην εκκλησία των Αγίων Αναργύρων, ώστε να φυλάσσεται εκεί. Το επόμενο πρωί, έκπληκτοι οι κάτοικοι, είδαν το εικόνισμα να λείπει από τη θέση του και να βρίσκεται στον κοιμητηριακό τότε ναό του Αγίου Χαραλάμπους, στον Ποταμό. Το ανεξήγητο αυτό φαινόμενο, συνεχιζόταν επί τρεις ημέρες, ερμηνεύοντάς το έτσι ως θεία υπόδειξη. Εν τέλει ανοικοδομήθηκε νέος ναός αφιερωμένος πλέον στα Εισόδια της Θεοτόκου, με πρώτο κτήτορά του τον Ιερομόναχο Παΐσιο.

   Εύλογο θεωρείται το ερώτημα, γιατί ενώ η εικόνα που βρέθηκε παρουσιάζει την Παναγία στη μορφή της Οδηγήτριας, ο ναός αφιερώθηκε στα Εισόδια της Θεοτόκου; Κατά προφορική και πάλι παράδοση, η απάντηση εξηγείται από το γεγονός ότι, όπως η Παναγία εισήλθε σε ηλικία τριών ετών στον οίκο του Θεού, κατά παρόμοιο τρόπο και εδώ η εικόνα εισήλθε από βούληση της ίδιας της Θεομήτορος στο νησί και στο χωριό.

  Η θαυματουργή εικόνα της Θεοτόκου σώζεται και φυλάσσεται εδώ και αιώνες στο θρόνο όπου εκείνη επέλεξε, που δεν είναι άλλος από την Εκκλησία  της Παναγίας στον Ποταμό του Μεγάλου Χωριού. Όπως σημειώθηκε προηγουμένως, παρουσιάζει τη μορφή της Παναγίας στον κλασικό τύπο της Οδηγήτριας, φέρει ασημένιο πουκάμισο του 1864 κατασκευασμένο πιθανόν στην Οδησσό της Ρωσσίας, ενώ ξεχωρίζει ευδιάκριτα και η επιγραφή,

Η ΚΥΡΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ.

  Η εκκλησία της Παναγίας, ακόμη και σήμερα είναι γνωστή με πολλά ονόματα: η Τρανή Παναγιά, η Παναγιά του Μεγάλου Χωριού, η Παναγιά του Ποταμού, η Παναγιά η Κρητικιά (γιατί πιθανών η εικόνα προήλθε από την Κρήτη), η Κυρία των Αγγέλων....

   Βάσει της αρχιτεκτονικής, η Εκκλησίας της  Παναγίας στο Μεγαλοχώρι, ανήκει στον τύπο των σταυροειδών εγγεγραμμένων μετά τρούλλου ναών. Τη σημερινή του μορφή, έλαβε κατα το έτος 1931, όπως άλλωστε μαρτυρεί και η εξωτερική επιγραφή. Ωστόσο, φαίνεται πως στο πάρελθον γνώρισε διάφορες οικοδομικές φάσεις και επισκευές, με σημαντικότερη αυτή του 1881, σύμφωνα ξανά με την επιγραφή στην κεντρική πύλη. Εξωτερικά φέρει χαρακτηριστικό πυργοειδές κωδωνοστάσιο κατασκευής  του 1937-1938, έργο του Τζώρτζη Σαλιβέρου Μπατζάνη. Προηγουμένως, το ίδιο σημείο κοσμούσε ένα εξάλοβο   κωδωνοστάσιο όμοιο με αυτό της Ζωοδόχου Πηγής στο Μεγαλοχώρι, κατασκευής πιθανόν του 18ου αι.

  Όσον αφορά τα κειμήλια του ναού της Παναγιάς του Μεγάλου Χωριού, τα περισσότερα αποτελούν αφιερώματα πιστών προερχόμενα κυρίως από την Οδησσό της Ρωσσίας και  ανάγονται στον 18ο – 19ο αιώνα. Εξέχουσα θέση μεταξύ αυτών κατέχουν ο χρυσοκέντητος Επιτάφιος Θρήνος, το Κουβούκλιο του Επιταφίου καθώς και το Καλενδάριον. Το τελευταίο, αποτελείται από μια σειρά δώδεκα εικόνων όπου κάθε μια εικόνα αντιστοιχεί σε ένα μήνα του χρόνου και ιστορεί τους εορτάζοντες αγίους κάθε ημέρας.

  Από το 1914 βάσει βασιλικού διατάγματος η Εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου έχει οριστεί ως ενοριακός ναός του Μεγαλοχωρίου ο οποίος έχει παραμείνει έως και σήμερα.

 

 

Μία άγνωστη ιστορία του Β Παγκοσμίου Πολέμου στην Περίσσα Σαντορίνης

Πηγή: Γιάννης Κοκκαλάκης: « Η Σαντορίνη στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο», Εκδ. Α.Σταμούλης

«Βρισκόμαστε στο χειμώνα του 1943 μας λέγει ο Μάρκος Αβ.Ρούσσος. ο πόλεμος κατά θάλασσα έχει φθάσει στο κατακόρυφο. Το πέλαγος γύρω από τη Σαντορίνη και τα γύρω νησιά ήταν σε συνεχή συναγερμό. Οι κρότοι των τηλεβόλων ο βόμβος των αεροπλάνων και οι λάμψεις των βομβαρδισμών ήταν κάτι πολύ συνηθισμένο για τους κατοίκους του νησιού, αλλά περισσότερο σε μας τους τρατάρηδες που περνούσαμε τις νύχτες στη θάλασσα. Μια τέτοια νύχτα, ξεκίνησαμε και τα πέντε αδέρφια άμμο άμμο από την Περίσσα μέχρι τον Αναβρητόν. Ήταν περασμένα μεσάνυχτα. […] προχωρούσαμε ψάχνοντας για συντρίμμια ναυαγίων ή για κανένα βαρέλι πετρέλαιο ή λάδι. Ενώ προχωρούσαμε ο  μικρότερος αδελφός μου σκόνταψε πάνω σε ένα μαύρο πράγμα και έπεσε κάτω με μια φωνή τρόμου. Τρέξαμε κοντά του. Αλλά στην φρίκη μας είδαμε ένα πτώμα. Είναι ιταλός τους είπα, πάμε να φύγουμε.

Προχωρήσαμε φοβισμένοι στην ιδέα πως αντί για κανένα βαρέλι βρούμε και άλλους πνιγμένους. Πράγματι λίγα μέτρα μακρύτερα συναντήσαμε άλλα δύο πτώματα κι άλλο ένα να πλέει στους αφρούς των μανιασμένων κυμάτων. [..] Δεν πρέπει να προχωρήσουμε τους είπα, η ρίβα είναι γεμάτη πτώματα. Κάποιο ιταλικό πλοίο βύθισαν πάλι τα Αγγλικά πολεμικά και γέμισε η θάλασσα πνιγμένους, πάμε στο σπίτι μέχρι να ξημερώσει ….[…] Μετρήσαμε 22 πτώματα από την Περίσσα μέχρι τον Περίβολο.

Εν τω μεταξύ ξημέρωσε και στην ρίβα κατέβηκαν και άλλοι ψαράδες. Κάποιος ειδοποίησε την Γκαζέρμα και σε δύο ώρες Ιταλοί αξιωματικοί και στρατιώτες με τον καθολικό ιερέα Δον Ζαχαρία Δουράτσο, ενήργησαν για την περισσυλογή των πνιγμένων στρατιωτών και τον ενταφιασμό τους. Ο ενταφιασμός έγινε επι τόπου κοντά στο χώμα και πάνω από κάθε τάφο στερέωσαν ένα πρόχειρο χωρίς όνομα.

Όταν πια όλα είχαν τελειώσει και η αμμουδιά της Περίσσας είχε σκεπάσει τα 22 κορμιά, ούτε μία λέξη δεν είπε κανείς από τους Ιταλούς αξιωματικούς που παρευρέθηκαν στον τόπο της ταφής. Αλλά ούτε ένα δάκρυ δεν ράντισε την άμμο από τα μάτια κανενός για τους συμπολεμιστές και πατριώτες αυτών που χάθηκαν στον πόλεμο.

Ο πόλεμος κάνει τους ανθρώπους σκληρούς. Μονάχα το βουητό της θάλασσας έγινε θρήνος και τα κύματα ράντιζαν τους νιόσκαφους τάφους με τους πρόχειρους σταυρούς καμωμένους από σανίδια και κλαδιά κάποιας συκιάς της Περίσσας. Ήτανε το κλάμα των μανάδων που μάταια περίμεναν να γυρίσουν από τον πόλεμο. Μα δεν γύρισαν ποτέ., όπως εκατομμύρια άλλα παιδιά. Οι μανάδες των 22 Ιταλών ποτέ δεν έμαθαν ότι τα παιδιά τους είναι θαμμένα κάτω από την ρίβα της Περίσσας…»

Ο Ερωτόκριτος σε μια στέρνα της Θηρασιάς

Σε ένα από τα πιο αξιόλογα "scroll-αρισματα" στο Facebook, μου έβγαλε έναν θησαυρό. Ο Γιώργης Μακρυδακης, ή για τους φίλους Alladin,  δουλεύει στη Θηρασιά και ανέβασε την παρακάτω ανάρτηση για την οποία ζήτησα άδεια για αναδημοσίευση. 

"Το δικό μου κυριολεκτικό underground session. Ο Ερωτόκριτος από τα έγκατα της γης της Θηρασιάς. 

Σε μία από τις δύο στέρνες για τη συλλογή νερού που οι καλοί φίλοι το #boulouki αποκατέστησαν χρησιμοποιώντας μόνο τοπικά φυσικά  υλικά και παραδοσιακές τεχνικές στα πλαίσια του εργαστηρίου τους #UnderTheLandscape που έλαβε χώρα στον εγκατειλημένο οικισμό της Αγριλιάς τον περασμένο μήνα, ανακάλυψα την πιο εντυπωσιακή ακουστική που έχω βιώσει. 

Οι σχεδόν απόλυτα λείες επιφάνειες, δουλεμένες με το λεγόμενο 'κοχλίδι', την ειδική πέτρα, έτσι ώστε να κλείσουν οι πόροι και να στεγανοποιηθεί ο θάλαμος, σε συνδυασμό με το αψιδωτό σχήμα  μετατρέπουν το δωμάτιο σε τέλειο ηχείο με αποτέλεσμα ο ήχος να διατηρείται για ασυνήθιστα μεγάλη διάρκεια και με έντονο το χαρακτηριστικό της 'ηχούς'.

Η ηχογράφηση είναι με χάλια ηχογραφητήρι κινητού αλλά και πάλι γίνεται αισθητή η διαφορά. 

Πολλά ευχαριστώ στα παιδιά του #boulouki βέβαια με την απίστευτη δουλειά που έχουν κάνει. Χωρίς αυτούς ούτε στέρνα θα υπήρχε ούτε τραγούδι.

Για όσους θέλουν να υποστηρίξουν και να μάθουν περισσότερα ιδού :

https://www.underthelandscape.net/crowdfunding

Καλή ακρόαση!!"

Σημείωση Καλλιστορώντας: Απλά ακούστε κυριολεκτικά την τονικότητα της στέρνας.....Ευχαριστούμε θερμά τα παιδιά από το " Μπουλούκι" στη Θηρασιά...

To έργο σας ήταν ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ! 

Περισσότερες πληροφορίες στα social media από το _boulouki_

Oι στίχοι από τον Ερωτόκριτο έχουν ως εξής: 

"  Kι όντεν η νύκτα η δροσερή κάθ' άνθρωπο αναπεύγει,          375

          και κάθε ζο να κοιμηθεί τόπο να βρει γυρεύγει,

     ήπαιρνεν το λαγούτο του, κ' εσιγανοπορπάτει,

          κ' εκτύπα-ν το γλυκιά-γλυκιά ανάδια στο Παλάτι.

14     Ήτον η χέρα ζάχαρη, φωνή είχε σαν τ' αηδόνι·

          κάθε καρδιά, να του γρικά, κλαίγει κι αναδακρυώνει.          380

     Ήλεγεν κι ανεθίβανεν της Eρωτιάς τα Πάθη,

          και πως σ' Aγάπη εμπέρδεσεν, κ' εψύγη κ' εμαράθη.

     Kάθε καρδιά ανελάμπανεν, αν ήτο σαν το χιόνι,

          σ' έτοια γλυκότατη φωνή κοντά να τση σιμώνει·

     εμέρωνε όλα τ' άγρια, τα δυνατά απαλαίναν,          385

          στο νουν τ' ανθρώπου ό,τι ήλεγε, με λύπηση επομέναν·

     εμίλειε παραπόνεσες που τσι καρδιές εσφάζα',

          το μάρμαρον εσπούσανε, το κρούσταλλον εβράζα'."

Γιώργη μου .. να σε εχει ο Θεός καλά !! και η Σαντορίνη να σου προσφέρει όσα χαμόγελας προσέφερες εσυ με τη συγκεκριμένη ανάρτηση !! 

Όταν ένα ψηφοδέλτιο θέλει και τη μετάφραση του !

Όταν ένα ψηφοδέλτιο θέλει και τη μετάφραση του !

Βρισκόμαστε στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 1986 ή του 1990 στην Οία. Το ψηφοδέλτιο που ακολουθεί, όπως είναι φυσιολογικό χρειάζεται επεξήγηση γιατί αν δεν πεις στη Σαντορίνη τίνος είσαι ή ποιο είναι το οικογενειακό σου παρατσούκλι, θα έχεις πρόβλημα ακόμα και στη σταυροδοσία για το κοινό καλό.  

Πάμε λοιπόν να τους γνωρίσουμε :

Δακορώνιας Αντώνιος (Καπετάνιος - Ναυτιλιακός πράκτορας - Δημιουργός του Ναυτικού Μουσείου Οίας),

Υποψήφιοι σύμβουλοι:

Γαβαλάς Μάρκος  (ο Μάρκος ο ταχυδρόμος), Καρβούνης Θεοδόσιος  (ο Θεοδόσης ο Καρβούνης, το επίθετο χρησιμοποιείτο και ως παρατσούκλι) Καρράς Γεώργιος (ο Γιώργης του καρμαντέλη) Καρράς Ιωάννης (ο Γιάννης του ψαρελακιού) Μαρκοζάννες Γεώργιος (ο Γιώργης ο βεζύρης) Παραβάλου Αικατερίνη (η Κατίνα του ζαχαράτου) Πιτσικάλης Τριαντάφυλλος (ο Τριαντάφυλλος του Φραντζέσκου) Ποταμιάνος Ματθαίος (ο Ματθαίος ο Ποταμιάνος, το επίθετο χρησιμοποιείτο και ως παρατσούκλι) Σιγάλας Μιχαήλ (ο  Μιχελής του αράπη). 

Υπήρχαν κάποιες οικογένειες που ήταν "μοναδικές", δηλαδή το επώνυμό τους ήταν το μοναδικό. Δεν υπήρχε άλλη οικογένεια με αυτό το επίθετο, δεν υπήρχε συνωνυμία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το επίθετο ήταν και το παρατσούκλι τους π.χ. οι Καρβουνέοι (οικογένεια Καρβούνη), οι Ποταμιανέοι (Οικογένεια Ποταμιάνου), οι Κριζίνηδες (οικογένεια Κριζίνη) κ.α.

Παρατσούκλι δεν είχαν όμως οι τρεις μεγάλες εφοπλιστικές οικογένειες (Νομικού, Σιγάλα, Αλαφούζου). Έλεγες απλά πχ " η Σιγάλενα" και  όλοι καταλάβαιναν ότι επρόκειτο για τη γιαγιά Καδιώ Σιγάλα, ή έλεγες π.χ. ο Νομικός και όλοι ήξεραν ότι επρόκειτο για το γέρο Λουκά Νομικό.  Σε αντίθεση με άλλες οικογένειες της Οίας που λέγονταν Σιγάλα ή Νομικού κι έπρεπε να πεις το παρατσούκλι για να τις καταλάβεις. 

H καταγραφή στα παρωνύμια της Σαντορίνης όπως βλέπεται συνεχίζεται!!!