Νικήτας Συνοδινός Ενας Θηραίος Βουλευτής εξ Αμοργού

Ο Νικήτας Δ. Συνοδινός γεννήθηκε στην Λαγκάδα της Αμοργού το 1841. Σπούδασε στην Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Δικηγόρησε στην Αθήνα και τις Κυκλάδες. Παντρεύτηκε Σαντορινιά και η γυναίκα του η Πετρούλα είχε στην ιδιοκτησία της ορυχεία θηραϊκής γης (πορσελάνης) στην Θηρασιά. Για πρώτη φορά εκλέχτηκε βουλευτής το 1879 και τελευταία το 1905. Συνολικά εξελέγη 6 φορές βουλευτής.

Ο Νικήτας Δ. Συνοδινός ίδρυσε το 1904 την εταιρία «Ήφαιστος Α.Ε.» με σκοπό «την εκμετάλλευσιν και καλλιέργειαν των εν Θηρασία κειμένων τριών ορυχείων θηραϊκής γης (πορσελάνης)» ιδιοκτησίας δικής του και της γυναίκας του Πετρούλας. Το 1907-1908 η εταιρία «Ήφαιστος» του Νικήτα Συνοδινού αγόρασε  ορυχεία και στην Σαντορίνη, στους δήμους Θήρας, Καλλίστης και Εμπορειού.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1920 μπήκαν μέτοχοι στην «Ήφαιστος Α.Ε.» οι Γεώργιος Γκρόχμαν (γιος του πρώτου ιδιοκτήτη των μεταλλείων Σερίφου Αιμίλιου Γκρόχμαν) και Νικόλαος Κανελλόπουλος (η οικογένεια του οποίου είναι σήματα βασικός μέτοχος της σπουδαίας ελληνικής εταιρίας τσιμέντων «Τιτάν»).

Η μεταλλευτική εταιρία που ίδρυσε ο Νικήτας Συνοδινός στην Σαντορίνη πέρασε τελικά στον έλεγχο των Γκρόχμαν και Κανελλόπουλου (κυρίως του πρώτου) ανέπτυξε σημαντική δραστηριότητα με εργοστάσια και άλλες εγκαταστάσεις στην Θήρα. Η εταιρία τέθηκε σε εκκαθάριση από την ΕΤΒΑ το 1978.

Πηγή: http://nikitidis.blogspot.gr/2011/09/blog-post_29.html

Τα Φηρά, μέσα από την ματιά του Δον Ζαχαρία Δουράτσου, 1939

Πηγή: Γιάννης Κοκκαλάκης : Η Σαντορίνη, το πιο λαμπρό κόσμημα στο Αιγαίο, Αθήνα 2016

 Ο  Δον  Ζαχαρίας Δουράτσος, ένας καθολικός  λόγιος ιερωμένος των αρχών του 20^ου αιώνα, ο οποίος έβγαλε ένα ξεχωριστό βιβλίο του,  για τη Σαντορίνη 

“Santorin- die fantastische Insel - 1930”,  στο νησί και εξαιρετικά γνωστός τόσο στην καθολική όσο και στην ορθόδοξη  κοινότητα   γραφει   για  τα   Φηρά : « Μέσα  εις  τον  κόλπο    που   εσχημάτησε  ο  μεσαίος  δάκτυλος  της  παντοδυνάμου  χειρός του  Διός,  όταν  επεπήχθη  εις  τα  σπλάχνα  της  Θήρας  διά  να  της  αποσπάσει  το ήμισυ της  εκτάσεως, το  οποίον ως  απλούν ληθάρι  εξεσφενδόνισεν  εναντίων  των  Τιτάνων  οίτινες  ετόλμησαν  να  του  κηρύξουν  τον πόλεμον,  μέσα  λέγω  σ  αυτόν τον  κόλπον,  εγείρεται  εις  ύψος  κυμαινόμενον  μεταξύ  200-300  μέτρα,  η  σημερινή πρωτεύουσα  της  νήσου μόλις  140  ετών  ζωή,  ως  πόλις  και  ως  πρωτεύουσα  και  ονομαζεται  Φηρά.Λέγω  «σημερινή»  διότι  άλλοτε η  πρωτεύουσα έκειτο επί της  πυραμιδοειδούς βραχώδους  θέσεως κάτωθεν του  Ημεροβιγλίου ,  ήτις  λέγεται  «Σκάρος η Κάστρο»...

Μας  λέγει στη  συνέχεια ότι  πριν από  150  χρόνια  οι  κάτοικοι του  Σκάρου  αναγκαστηκαν να  τον  εγκαταλείψουν, γιατί  άρχισε  να  γίνεται   επικίνδυνος  λόγω των  κατολισθήσεων.

Οι  καστριώτες     ήρθαν  τοτε   στα  Φηρά   και  έκτισαν τα  σπίτια  τους   διπλα στις  οιναποθήκες  τους  .

 Τά  Φηρά  ήταν  τότε  τόπος  παραθερισμού.  Από  τότε, δηλαδή από  τις   αρχές  του  1800, χρονολογούνται  τα   μεγαλοπρεπή  κτίρια  που   κοσμούν   την  πόλη.   Την  ‘ιδια  εποχή    κτίσθηκαν  τα  9/10  των   μαγαζιών της   αγοράς,    οι  μονές  των  Λαζαριστών  και  των  Δομηνικανίδων,  η  Καθολική Μητρόπολη  «Ντόμος», η  Ιερά  μονή  του   Αγίου Νικολάου  που  ήταν  άλλοτε,  στο  μεσαίωνα,  κάστρο.

Μας  λέγει  ακομη, ο  Δόν  Ζαχαρίας,  ότι  η  πόλη  των  Φηρών    έχει  να  επιδείξει  πολλά έργα  προοδευτικά  και  φιλανθρωπικά, τα   οποία κάνουν την  πόλη πολιτισμένη χωρίς  να  υστερεί των  άλλων  νησιών.

΄Εχει  μόνιμη  έκθεση  Θηραικών προιόντων σε  αρχοντική κατοικία  με  το  όνομα   «Γουλάς».  Ο  Γουλάς κτίστηκε  πρίν  από  το  1800 όταν  η  πολις  των  Φηρών  δεν  υπήρχε. Είναι ένα  φρούριο για  να  μπορεί  να  αντιστέκεται  στις  επιδρομές  των  πειρατών. Ο Πύργος αυτός ιδιοκτησίας Ιωάννου  Δελένδα  βρίσκεται  σε  ύψος 318  μέτρων  από  την  θαλασσα.

Στα  Φηρά  υπάρχει  αρχαιολογικό  μουσείο, που  κατασκεύασε  ο Γερμανός αρχαιολόγος Βαρώνος Φρειδερίκος Χίλλερ  φον  Γκέρτριγκεν.  Είναι  αυτός  που  έκαμε τις  ανασκαφές στο  Μέσα  Βουνό  το  1896-1902.  Επειδή  εκείνη  την  εποχή  των   ανασκαφών  ,  ο   προπάππος  μου  Νικόλαος  Δελένδας,  ήταν  πρόξενος της  Γερμανίας  στην  Σαντορίνη, συνδεθηκαν  φιλικά  με  τον  βαρόνο  Φρειδερίκο  Χίλλερ.  Η  Γερμανική   Κυβέρνηση  τον  παρασυμοφόρισε  το   1906  σήμφωνα με  την  επιστολή  του  βαρώνου  Χίλλερ  που  βλέπεται  στην  επόμενη  σελίδα.  

Τα  Φηρά   ηλεκτροφωτίζονται. Υπάρχει  μία  παρα   πολύ  ωραία   πλατεία με  αναψυκτήριο  που  κατασκεύασε  ο  ευεργέτης  Στυλιανός  Σαρπάκης  .  Είναι  η  έδρα των  Επισκόπων  Ορθοδόξων  και  Καθολικών  .

Υπάρχουν   δύο  Τράπεζες,   η  Εθνική  Τράπεζα  από  το  1840  και  η  Τράπεζα  ΑΘΗΝΩΝ.

Από  τον  Νοέμβριο  1946 ιδρύθηκε  και  η  Αγροτική Τράπεζα, με  πρώτο  διευθυντή τον Κωσταντίνο  Σιγάλα και  μετά  έξι  μήνες τον  Ιάκωβο  Κορωνιό.

Η Έκρηξη του Ηφαιστείου της Σαντορίνης το 1866. Αφήγηση Karl von Seebach

Έκρηξη του 1866 του Ηφαιστείου της Σαντορίνης –

Αφήγηση από τον  Γεωλόγο Karl von Seebach

the Illustrated London News  εκρηξη 1870

[...] Όμως η βάρκα  είναι   έτοιμη , μένει  ακόμη να  φορτωθούν  τά όργανα .Κατεβαίνουμε ξανά τον  απότομο  δρόμο   και  βάζουμε  πλώρη  προς  τη Νέα  Καυμένη. Μα  πρίν  φθάσουμε στη Μικρά  Καυμένη περνάμε  από  κάτι αβαθείς  περιοχές, όπου  ρίχνουν άγκυρα τα μεγαλύτερα πλοία .Εδώ η θάλασσα έχει  βάθος μόνο  δέκα  μέτρα. Περνάμε  μετά   από  τη νότια άκρη της Μικράς Καυμένης  και  μπροστά  μας  απλώνεται  η  εικόνα  της  τελευταίας καταστροφής. Θλιβερά στέκονται  τα  άδεια  σπίτια, μισογκρεμισμένα  από τους  ογκόλιθους  της  λάβας.  Πίσω  τους  διακρίνεται  ο  Γεώργιος  με  τα  400    μέτρα  του. Μια έρημη  περιοχή απ΄όπου ξεπροβάλλουν  μοναχικοί  βράχοι  και  μυτερά   σχήματα  διαγράφονται  ανάμεσα  στους  ατμούς   που ξεπηδούν  από  κάθε  σχισμή και  μαζεύονται  πάνω  από  τον  Γεώργιο  σχηματίζοντας  μια  ενιαία  στήλη   ατμού  . Γύρω  από την βάρκα το    νερό αρχίζει  να  ζεσταίνεται από  μία  θερμοπηγή.  Μικρά  συνεφάκια από  ατμό χορεύουν σπρωγμένα  από τον  άνεμο πάνω  από  την  θάλασσα και  μοιάζουν  με  μικρούς  ανεμοστρόβυλους. Το  μουγκρητό της  παλλόμενης  δράσης  γίνεται όλο   και  πιο  βροντερό, όλο και  πιο  απειλητικό.

Μετά  από  μισή  ώρα βαρκάδα  αράζουμε  στον  μικρό  μώλο με τα γκρεμισμένα  σπίτια και  βαδίζουμε περνώντας ανάμεσα  στα  ηφαιστειακά  αναβλήματα προς τον Γεώργιο με  την  ελπίδα να  μπορέσουμε να  τον ανεβούμε.

Μα  αυτό  κάθε  άλλο παρά  εύκολο είναι  . Οι ογκόλιθοι είναι  σκόρπιοι,  ο  ένας πάνω  στον  άλλο και  με το  παραμικρό  άγγιγμα  χάνεται  η  εύθραυστη  ισορροπία  τους  . Κατρακυλούν  την  απότομη πλαγιά    και  στο  διάβα  τους   παρασύρουν  κι  άλλους  μαζί τους. Οι ακμές  τους  είναι  αιχμηρές  και  κοφτερές. Γρήγορα γεμίζουν  τα  χέρια  αίμα από πολλές μικρές  πληγές  ακόμα  και οι  γερές  μπότες   κατασκίζονται.  Μπροστά μας  και  πίσω  μας  ακούγεται  ενας δυνατός  τριγμός,  όπως  μία  σόμπα  που  ψύχεται  απότομα, και τον ακολουθεί  ένας  οξύς  κρότος όπως  κάνουν  τα κομμάτια πορσελλάνης όταν  πέφτουν  καταγής.  Είναι  η  λάβα που  στερεοποιείται κάτω  από  τα  πόδια  μας  και  συρρικνώνεται. Οι ρωγμές  αμέσως  μετά  τον  σχηματισμό  τους γεμίζουν  με  μικρα  κομμάτια μιας  σχεδόν  υελώδους  μάζας. 

Επιτέλους  καταφέρνουμε  να  φθάσουμε στο  ύψωμα.  Στεκόμαστε  μπροστά  σε  μια   επιφάνεια  με  απαλές  στρογγυλάδες, πάνω απ΄ την  οποία  σιγοκαίει  ο πυρακτωμένος αέρας. Πίσω  του  καθώς  χορεύει πάνω κάτω γίνονται συγκεχυμένα τα  αντικείμενα.   Ακουμπάμε  προσεκτικά  τα  χέρια  για ν΄  αποφύγουμε τις  πέτρες  που  είναι  ακόμα πυρακτωμένες, όμως το  μάτι  δεν  τις  ξεχωρίζει   στο  φως  της  ημέρας  και  συχνά αναγκαζόμαστε  να  σταματήσουμε  τελείως,  όταν  οι  ατμοί βγαίνουν  πυκνοί και  εμποδίζουν την ορατότητα ακόμη και  σε  απόσταση μερικών  βημάτων και, κάνοντας  πολλούς  κύκλους,  προχωρούμε  αργά  προς  το  σημείο  απ΄ όπου βγαίνουν  οι  περισσότεροι  ατμοί  μ΄ ένανν  εκκωφαντικό   κρότο. Οι  πιο  πολλοί  είναι  προφανώς  υδρατμοί  γιατί  μπορούμε  ν΄  αναπνέουμε  χωρίς  δυσκολία.

Μόνο εδώ  κι  εκεί  νιώθουμε από  την μυρωδιά πώς  υπάρχει  λίγο  υδρόθειο. Όμως η ζέστη γίνεται  όλο και  μεγαλύτερη  και  στο  τέλος μια  βαθειά  ρωγμή, απ΄ όπου  ξεπηδά  μια  πύρινη  φλόγα, εμποδίζει  κάθε  βήμα  προς  τα  εμπρός.  Εκείνη  ακριβώς  τη  στιγμή  βγαίνει η  φωτιά  της  πυρακτωμένης   λάβας   που κυλάει  στο  βάθος  της   ρωγμής. Φαίνεται  πολύ  καθαρά  μέσα  στο  σκοτάδι  της  νύχτας.  Γι  αυτό  κι  ανεβαίνουμε  στην  κορυφή   της  Νέας Καυμένης  απ΄ όπου  μπορούμε  να  παρακολουθήσουμε  όλο  το  εκπληκτικό  φαινόμενο  της  έκρηξης.  [,...]

Λίγο  πιο πέρα  είναι  η  Αφρόεσσα  που  μοιάζει  πολύ  με  φωλιά  τυφλοπόντικα.Καί  αυτή  επίσης  δεν  έχει  κρατήρα  αλλά  παντού  από  κάθε  κομμάτι  λάβας,  ξεπετιούνται  ατμοί  που  εδώ  όμως δεν είναι  άσπροι,  όπως  στον  Γεώργιο, αλλά  στο  χρώμα  της  κανέλλας  και    έτσι  καταλαβαίνουμε  ότι  είναι  πλούσιοι σε  ενώσεις  χλωρίου.  Εδώ  στην  Αφρόεσσα  είναι  σπάνιες   οι  εξάρσεις της  δραστηριότητας  στην  διάρκεια  των  οποίων  οι  ατμοί  να  ξεπετιούνται  με  ιδιαίτερη  βιαιότητα και  σε  μεγάλη  ποσότητα  όπως  στον  Γεώργιο.

Καθώς  προχωράει  το  σούρουπο,   αρχίζει  να  αλλάζει  τελείως  η  εικόνα.  Οι  ξεθωριασμένες  άκρες  των   μεγαλύτερων  ρωγμών στον  Γεώργιο  αλλα  και  στην  Αφρόεσσα   αρχίζουν  να  παίρνουν  σιγά- σιγά  όλο  και  πιο  σκούρες  κόκκινες  αποχρώσεις   και  παντού  λάμπει  το   κόκκινο   χρώμα  της  φωτιάς  .  Στο  τέλος  όταν  έπεσε  πυκνό  σκοτάδι,   όλα  αυτά  τα  πυρακτωμένα  σημεία  δεν  αποκτούν  μόνο  πιο  μεγάλη  φωτεινότητα   αλλά  μοιάζουν  να  εχουν  πολλαπλασιαστεί. Η σκουρόχρωμη  στήλη  καπνού  πάνω  από  την  Αφρόεσσα   έχει τώρα  την  όψη  ενός  πελώριου  πυροτεχνήματος  και  σε   κάθε  δόνηση  φωτίζονται  τα σύννεφα  ατμού καθώς  εκτινάσσονται  από  τον  Γεώργιο. ΄Όμως  το  πιο  μεγαλειώδες, και  συγχρόνως  πιο  σπάνιο  αλλα   και  πιο  ενδιαφέρον  θέαμα, είναι  οι  πύρινες  φλόγες  που  ξεπηδούν  από  κάθε  ρωγμή. Αυτό  το  σπάνιο  και  πολυσυζητημένο  φαινόμενο  έχει  μελετηθεί  μέχρι  την  παραμικρή  λεπτομέρειά  του  κι  έχει  εξηγηθεί  απ   όλους  τους  επιστήμονες  που  παρακολούθησαν  την  έκρηξη  του  1866. Σε  κάθε  δόνηση  εκτιναζόταν η  φλόγα και  λαμπάδιαζε  με  μεγάλη  ένταση.  Η  κεντρική  της  περιοχή   ήταν   ασπρογάλαζη,  η  περιφέρειά  της  κόκκινη  του  καμινίου. Να  τη  θεωρήσει κανείς  εσφαλμένα  ως  αντανάκλαση  είναι  αδιανόητο  γιατί  και  οι  δύο  περιοχές    διακρίνονται  η  μία  δίπλα  στην  άλλη  και  ξεχωρίζουν σαφώς  μεταξύ  τους.

Πηγή: W.Friedrich : Φωτιά στη Θάλασσα, Εκδ. Πασχαλίδης, ΑΘήνα 2007, σσ.201 

Γιάννη Κηπουρού, Δεσμοί Αίματος και Εξ Αγχιστείας συγγένειες στο Αιγαίο 14ος- 20ος αιώνας- Τα γενεαλογικά δέντρα από το Αρχείο της Καθολικής Επισκοπής Σαντορίνης,

 Γιάννη Κηπουρού, Δεσμοί Αίματος και Εξ Αγχιστείας συγγένειες στο Αιγαίο 14^ος- 20^ος αιώνας- Τα γενεαλογικά δέντρα από το Αρχείο της Καθολικής Επισκοπής Σαντορίνης, Αρχείο Θηραϊκών Μελετών Συλλογή Δημήτρη Τσίτοουρα, Αθήνα 2016

Ένα εξαιρετικά σημαντικό βιβλίο για την ανάδειξη και διαχείριση της τοπικής ιστορίας του νησιού εκδόθηκε πριν από λίγες μέρες.  Αναφέρομαι στο βιβλίο του νέου παθιασμένου μη Σαντορινιού ερευνητή Γιάννη Κηπουρού ο οποίος μέσα από το βιβλίο του «Δεσμοί Αίματος και Εξ Αγχιστείας συγγένειες  στο Αιγαίο 14^ος- 20^ος αιώνας- Τα γενεαλογικά δέντρα από το Αρχείο της Καθολικής Επισκοπής Σαντορίνης,» τονίζει όψεις της ιστορίας του νησιού.

Το βιβλίο αυτό ουσιαστικά αφορά την βελτιωμένη έκδοση του μεταπτυχιακού του Γιάννη του τμήματος Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου, το οποίο αφορούσε τα 176 εντοπισμένα γενεαλογικά δέντρα του Αρχείου της Καθολικής Επισκοπής Σαντορίνης.  

Στο α μέρος του βιβλίου, γίνεται αρχικά μια πρώτη προσέγγιση της γενεαλογικής και εραλδικής επιστήμης ως βασική μέθοδος  αναλυσης. Εντασσόμενος στο θέμα του, αναφέρεται στην Καθολική Εκκλησία στην Ιστορία της Καθολικής Εκκλησίας στο Αιγαίο και στο ρόλο που διαδραμάτισε στη Σαντορίνη,παρουσιάζοντας τα καθολικά μοναστήρια της Σαντορίνης, αλλά και το ρόλο που ένα αρχείο μιας  Καθολικής Επισκοπής και δη της Καθολικής Επισκοπής Σαντορίνης παίζει στην προάσπιση της τοπικής ιστορίας του νησιού.    

Στο κεφάλαιο του με τίτλο:  « Οι Γενεαλογικές πρακτικές στον Ελλαδικό Χώρο – Η περίπτωση των Γενεαλογικών δέντρων του Αρχείου της Καθολικής Επισκοπής Θήρας»,  αναφέρεται σε  παραδείγματα μέσα από τα γενεαλογικά δέντρα του αρχείου της Κ.Ε.Θ., ώστε να μπορεί ο αναγνώστης – ερευνητής ναερμηνεύσει καλλίτερα τα υπο  εξέταση γενεαλογικά δέντρα.  Ένα άλλο ιδιαίτερο ενδιαφέρον  κεφάλαιο του πονήματος αυτού είναι η αναφορά του στον «...ονοματολογικό θησαυρό της ιστορικής προέλευσης των οικογενειών της Σαντορίνης», συγκεκρικμένα όσων έχουν κυρίως σχέση με την καθολική επισκοπή : Alafuso, Albi , Brest, Dacutru, Jubert, Murat, Ruben, Baldini, Barbarigo, Baseggio, Bozzi, Cacace, Cigala, Danezi, Fasciotto, Fumelli, Gisi Glandevase , Lombrano, Medicis, Santantonio, Sirigo, Dacorogna, Delenda, Dunadich, Pinto, Gavala, Gavra, Prasacachi, Patriciano, Giuris , Aleftranghis, Brusseti, Dargenta, Matta, Mitilinio, Monavassoti, Vales.

Η κοινωνική και οικονομική κατάσταση των καθολικών της Σαντορίνης  αλλά και η ευρύτερη σχέση της καθολικής κοινότητας με την αντίστοιχη των ορθοδόξων  ( επιγαμίες  κ.α.), στην υπο εξέταση περίοδο είναι τα επιλογικά κεφάλαια του α΄μέρους ώστε να δοθεί η βάση ανάλυσης και ερμηνείας των γενεαλογικών δέντρων.

Το δεύτερο μέρος του βιβλίου είναι αφιερωμένη στην καθεαυτό έρευνα του Γιάννη πάνω στα γενεαλογικά δέντρα από το Αρχείο της Καθολικής Επισκοπής Θήρας. Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται μια λεπτομερής περιγραφή  με επιστημονική προσέγγιση των δέντρων αυτών ενώ επιπλέον σημείο άκρως εντυπωσιακό είναι και η έκδοση των γενεαλογικών δέντρων σε ψηφιακή μορφή ( cd) η οποία συνοδεύει το βιβλίο για μια ευχερέστερη  αφηγηματική προσέγγιση, αλλά και η φωτογραφική απεικόνιση μέρους των γενεαλογικών δέντρων ώστε ο αναγνώστης να γίνει κοινωνός αλλά και «συμμέτοχος» μιας άλλης κοινωνίας του νησιού τόσο μακρινής αλλά και τόσο κοντινής ταυτόχρονα.

Είμαι πραγματικά εντυπωσιασμένος με την έκδοση του βιβλίου αυτού. Ο Γιάννης Κηπουρός κατάφερε με εξαιρετικά εκλαιμένο λόγο  να μας εντάξει όχι μόνο στο καθεαυτό δύσκολο  θέμα του όπως είναι η ερμηνεία γενεαλογικών δέντρων, αλλά και να μπορέσει να αποτυπώσει εκείνο το χρονικό – κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο διαμορφώθηκαν τα γενεαλογικά δέντρα του Καθολικού Αρχείου της Επισκοπής Θήρας και φυσικά να δώσει τα κίνητρα προσέγγισης του ρόλου των γενεαλογικών δέντρων όχι κατανάγκη της καθολικής επισκοπής αλλά οποιούδήποτε φορέα δημόσιου, ή ιδιωτών. Ο Γιάννης, με άλλα λόγια, κατάφερε να αναδείξει άλλο ένα κρυφό αλλά και άγνωστο σημείο ανάδειξης της τοπικής ιστορίας της Σαντορίνης: Τα γενεαλογικά της δέντρα.Το βιβλίο αυτό δεν αφορά μόνο ερευνητές της Ιστορίας ευρύτερα και ειδικότερα της Γενεαλογίας. Εϊναι ένα πολύ ενδιαφέρον πόνημα  για τους Θηραίους η μη που θέλουν να προσεγγίσουν ένα μέρος της Ιστορίας του Νησιού: Τον Άνθρωπο.

Ξεχωριστά Σημεία αναφοράς του βιβλίου:

1. -          Το φωτογραφικό ένθετο της οικογένειας Σπάρταλη, με μια άκρως σημαντική εικονογραφία της Σαντορίνης 15^ος – 20^ος αιώνας από τη Συλλογή του Δ. Τσίτουρα. Είναι ένα απόλυτα χρήσιμο ένθετο, μιας και συνδυάζει το αρχείο μιας οικογένειας και την απεικόνιση της περιόδου μέσα από χάρτες, σχέδια, φωτογραφίες
2. -          Η περίληψη του βιβλίου στα Ιταλικά και στα Αγγλικά
3. -          Η εξαιρετικά σημαντική εικονογράφηση  των κειμένων με γενεαλογικά δέντρα  από το αρχείο της Κ.Ε.Θ.

Η "διπλή" Αγία Σοφία της Σαντορίνης

Στη Σοφία Κίτσου, για τη Σαντορίνη της.

Στα Φηρά, στη συνοικία των καθολικών υπάρχει ένα μικρό άγνωστο στους περισσότερους εκκλησάκι της Αγίας Σοφίας και των τρίων αυτής θυγατέρων, Πίστεως Ελπίδας και Αγάπης. Συγκεκριμένα είναι ένας διπλός ναός που τιμάται τόσο από τους ορθόδοξους όσο και από τους καθη Σαντορίνη - ολικούς του νησιού . 

Σ' ένα από τα τελευταία του βιβλία ο εξαιρετικά σημαντικός Ιστορικός Ερευνητής με πολύ μεγάλο πάθος για τη Σαντορίνη κ. Γιάννης Κοκκαλάκης " Η Καθολική Εκκλησία στη Σαντορίνη - Καθολικοί Ναοί και Μονές 1600 -2000", σσ 63-65 γράφει για την εκκλησία αυτή :

" Η Αγία Σοφία (Καθολική)

[...]Ο Αποστολικός Επισκέπτης Giustiniani (1701)  γράφει στην έκθεσή  του,  ότι την  εκκλησία  αυτή την  έκαμε  ενοριακή,  για  να εξυπηρετεί της καθολικούς της περιοχής οι  οποίοι του το ζητούσαν  επιμόνως.  Το εκκλησάκι αυτό έκτισε ένα  ανδρόγυνο  ο Νικόλαος  και  η Σοφία  Μαθά  πλούσιοι  εμποροι από την  Πάτμο. Εγκαταστάθηκαν στην Σαντορίνη πρίν  το  τέλος του  17^ου αιώνα. Για  τον  σκοπό  αυτό  έδωσαν 1699 ρεάλια.  ΄Εκαμαν   ένα  γιο τον Ιωάννη στις  9  Μαίου 1713. Ο  Ιωάννης σε ηλικία 38  χρόνων εισήλθε στο  δοκίμιο  των  πατέρων Ιησουιτών της  Λυώνος. [..]

Ο Ιωάννης Κουμανούδης  γράφει Ο ναός αυτός είναι μονόκλιτος βασιλική διαστάσεων 4.80 * 8.40μ. προσανατολισμένη ορθώς και καλυπτόμενη δια κακοτέχνου μορφής κυλινδρινού θόλου όστις ομοιάζει προς παραβολικό. Το ιερό παραδόξως, δεν περατούται εις επίπεδον τοίχον αλλά εις τρεις μικράς αβαθείς κόγχας ορατάς και εξωτερικώς. Αύται άλλοτε έφθανον μέχρι του ύψους της Αγίας Τράπεζας ήτις εκτίσθη προ της μεσαίας κόγχης. Ο Λατίνος ιερεύς με επληροφόρησε ότι αι κόγχαι ουδόλως εξυπηρετούν τας ανάγκας της λειτουργίας. Δεν γνωρίζω μήπως πρόκειται ο ναός  να ήτο ανατολικός οπότε η παρουσία του ήτο άκρως δικαιολογημένη. Το δάπεδο του ναού ευρίσκεται χαμηλότερον του εδάφους κατά δύο βαθμίδας δεξιά δε της εισόδου επί του δυτικού τοίχου εσωτερικώς υπάρχει πακτωμένο μικρό δοχείον όπερ χρησιμεύει ως περιρραντήριον. Η όλη κατασκευή του ναού φανερώνει παλαιότητα».

Η  Αγία  Σοφία  (Ορθόδοξη )  

Στην   μεσημβρινή  πλευρά  του  ναού  είναι  εφαπτομένη μια  Ορθόδοξη  εκκλησία εις  μνήμη της  ίδιας  αγίας. Είναι  πολύ  μικρή και  χωράει  μόνο τον  παπά, τον  ψάλτη και  δύο  με τρείς  πιστούς. Οι  υπόλοιποι πιστοί κάθονταί  έξω   στο δρόμο. Κάθε  χρόνο στις  16  Σεπτεμβρίου ο εσπερινός  και  στις  17  Σεπτεμβρίου η λειτουργία γίνονται συγχρόνως από  τα  δύο δόγματα και  οι μεν  ακούνε τις  ψαλμωδίες των  δε ." 

Μνήμες του Χθες... Μια Ένωση Θηραϊκών Προιόντων του τότε ....

Το υπο κατασκευή εργοστάσιο ΣΑΝΤΟ στον Μονόλιθο
Αρχείο Ανντώνη Αργυρού 

 Στις αρχές του  περασμένου Αυγούστου, στην βραδιά της «βεντέμας» στην Ένωση έγινε κάτι ξεχωριστό που για μένα είχε μια ιδιαίτερη σημασία. Οι τιμώμεμενοι της βραδιάς δεν ήταν προσωπικότητες του σήμερα  αλλά η Ιστορία του Χθες. Συγκεκριμένα έγινε αναφορά στο πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Θηραικών Προιόντων και τιμήθηκαν εκείνοι οι πρωτεργάτες της διαχείρισης των Αγροτικών Προιόντων του νησιού. 

Συγκέντρωση Αγροτικού Συνεταιρισμού Σαντορίνης. Διακρίνονται οι : Νικόλαος Αργυρός, Γιάννης Σιγάλας, Βαμβακούσης, Αντώνης Σαλίβερος Γουλιέλμος Λαγκαδάς Σπύρος Ρούσσος
Αρχείο Ανντώνη Αργυρού 

Η Ένωση ιδρύθηκε το 1947 και αποτελείται από 13 πρωτοβάθμιους συνεταιρισμούς και από 2.000 και πλέον μέλη.

Συνάντηση εκπροσώπων του Συνεταιρισμού με τον βουλευτή Κυκλάδων Λιαρούτσο, τον εκρπόσωπο της Αγροτικής Τράπεζας και τον εκπρόσωπο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Πεζών Κρήτης.Διακρίνονται οι : Βαμβακούσης, Γουλιέλμος Λαγκαδάς, Λιαρούτσος και  Νικόλαος Αργυρός.
Αρχείο Ανντώνη Αργυρού

Το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο απαρτίζονταν από τους  Νικόλαο Αργυρό από την Έξω Γωνιά, Πρώτο Πρόεδρο του Δ.Σ., Πέτρο Κανάκη από Φηρά, Αντιπρόεδρο, Κωνσταντίνο Βαμβακούση  από τη Μεσσαριά- Γραμματέα, , Ματθαίο Ρούσσο από το Ημεροβίγλι- Ταμία, Ιάκωβο Πρέκα μέλος.

 Η πρώτη μηχανή οινοποίησης που επεξεργάστηκε το 85% της παραγωγής της Σαντορίνης το 1952.
Διακρίνονται οι Λευτέρης Φουστέρης ( Αρκάδης), Μαρία- γραμματέας του Συλλόγου, Νικόλαος Αργυρός, Βαγγέλης Λιακούδης ( Παπούλης)  και Γουλιέλμος Λαγκαδάς.
Αρχείο Αντώνη Αργυρού 

 Από το εξαιρετικά σημαντικό αρχείο του γιου του Νικολάου Αργυρού, Αντώνη, αναδημοσίευονται οι φωτογραφίες για την μνήμη κάποιων ανθρώπων που δεν πρέπει να ξεχνάμε...αλλά να τιμάμε. : 

Από τα εγκαίνια του εργοστασίου Ντοματοπολτού το 1952 .
Αρχείο Αντώνη Αργυρού 

 Η αναρτηση αυτή δεν θα μπορούσε να μηνα  είχε γίνει χωρίς τη βοήθεια της Στέλλας Κασιώλας, Υπεύθυνη Μarketing και Δημοσίων Σχέσεων της Ένωσης, και τη συνεργασία του κ. Αντώνη Αργυρού  (Art Space) από την Έξω Γωνιά, ο οποίος ύστερα από άδεια  μας επέτρεψε να αναδημοσιεύσουμε υλικό από το αρχείο του πατέρα του. Τους ευχαριστώ θερμά και τους ζητώ συγγνώμη για την αργοπορημένη ανάρτηση . 

Οι Φάροι της Σαντορίνης

21 Αυγούστου σήμερα και τιμάμε την Παγκόσμια Ημέρα Φάρων. Στη Σαντορίνη υπήρχαν δύο φάροι. Ο γνωστός μέχρι και σήμερα Φάρος του Ακρωτηρίου και ο Φάρος της Οίας.

Ο φάρος του Ακρωτηρίου είναι ένας από τους ωραιότερους των Κυκλάδων. Κατασκευάστηκε το 1892 από τη Γαλλική Εταιρεία Φάρων. Το ύψος του πύργου του είναι 10 μέτρα. Ανακαινίστηκε το 1925, διέκοψε τη λειτουργία του στον Β΄Παγκόσμιο πόλεμο και άρχισε να λειτουργεί πάλι το 1945. Ηλεκτροδοτήθηκε το 1983 και έγινε αυτόματος το 1988. Νότια του φάρου υπάρχει αγκυροβόλιο προστατευμένο από τους βόρειους ανέμους.[1]

Ενώ για τον Φάρο της Οίας ξεχωριστή αναφορά γίνεται στο βιβλίο του απόστρατου Πλοιάρχου του Πολεμικού Ναυτικού και σκιτσογράφου κ. Γήση Παπαγεωργίου :" Ελληνικοί Πέτρινοι Φάροι " : « Από το 1883 έως το 1967 λειτούργησε. Είχε φωτοβολία 8 μίλια. Εστιακό ύψος 115 μέτρα. Ήταν ένας Πύργος τετράγωνος στη μέση της κατοικίας των φυλάκων, ύψους 8 μέτρων. Βρισκόταν  250 μέτρα ανατολικά από το Ακρωτήρι Αμμούδι. Το 1941 καταστράφηκε από τους Γερμανούς (όπως και του Ακρωτηρίου) και λειτούργησε πάλι το 1945. Το 1967 ο φάρος κατεδαφίστηκε από ιδιωτικό φορέα και στη θέση του λειτούργησε νταμάρι.»

---

[1] Www.santorini.gr