Ας ταξιδέψουμε και πάλι με βάρκα μια καβαλαρία του Χθες.... Στη φωτογραφία από το αρχείο του Ισίδωρου Λιγνού μια πολύ ιδιαίτερη φωτογραφία ίσως κάπου προς τη Βλυχάδα ( από το ύψος και μόνο που διακρίνεται ο Προφήτης) μια μεγάλη οικογένεια. Διακρίνονται ο παππούς του Ισίδωρος Λιγνός (που σηκώνει τη τραγιάσκα) και ο προπάππους του με την μαύρη τραγιάσκα Τζάννες ο "Κολωνής". Και εγώ θα σταθώ στο σύνολο της φωτογραφίας. Αλήθεια πόσοι από εμάς δεν έχουμε τέτοιες παλιές φωτογραφίες; Τους γνωρίζουμε όλους ; Εγώ στη φωτογραφία του διακρίνω πραγματικά την "ξεβάρεση" των παλιών ανθρώπων... Και θα σταθώ σε δύο σημεία...: α) την μαυροντυμένη γυναίκα στα αριστερά μας - δείγμα μιας άλλης εποχής και στη Σαντορίνη, β) την Καθαρότητα του Χώρου γυρω από τους Ανθρώπους....!
Τρίτη 29 Ιουλίου 2014
Πέμπτη 24 Ιουλίου 2014
Σαντορίνη και Πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής
Πλείστα όσα είναι εκείνα που έχουν γραφτεί για τις κοινωνικές συνέπειες της
ένταξης των μικρασιατών προσφύγων στον τότε ελλαδικό χώρο. Από την άλλη πλευρά,
έκπληκτος ανακάλυψα και άλλη μια
διάσταση στην μακραίωνη ιστορία της Σαντορίνης. Την παρουσία προσφύγων στον
νησί. Συγκεκριμένα, στην επίσημη κρατική απογραφή των προσφύγων του 1923, ( επί
της ουσίας στα πρώτα στάδια της κοινωνικής ενσωμάτωσης σε διάφορες περιοχές),
εντοπίζονται 548 πρόσφυγες στο νησί της Σαντορίνης, οι οποίοι διαμερίστηκαν σε
διάφορα χωριά του νησιού, ως εξής:
Χωριά
|
Α
|
Θ
|
Σ
|
Βόθωνας
|
13
|
24
|
37
|
Έξω Γωνια
|
14
|
9
|
23
|
Ημεροβίγλι
|
15
|
21
|
36
|
Θήρα
|
100
|
171
|
271
|
Μεγαλοχώρι
|
3
|
5
|
8
|
Μεσσαριά
|
29
|
50
|
59
|
Οία
|
18
|
17
|
35
|
Πύργος
|
21
|
38
|
59
|
Σύνολο
|
213
|
335
|
548
|
Είναι σαφές ότι αρχικά οι πρόσφυγες,
παρέμειναν στην πρωτεύουσα του νησιού, αλλά και σε χωριά με ναυτική ιστορία ή σε εκείνα οι κάτοικοι των
οποίων άνηκαν σε ανώτερη κοινωνική τάξη ( Οία, Πύργος κ.ά.), ενώ άξια λόγου
είναι και η παρουσία εβδομήντα εννιά (79) προσφύγων στη Μεσσαριά. η οποία τότε
είχε όλα τα εχέγγυα ενός πρότυπου βιομηχανικού κέντρου του νησιού: πλεκτήρια,
οινοποιεία, ρακιδιά, γεγονός που θα έδινε μια νέα αναζωογόνηση της οικονομίας
του νησιού .
Βέβαια, πρέπει να τονιστεί ότι αυτός ο πίνακας και
μόνο οφείλει να αναλυθεί στην πάροδο του χρόνου, με βάση την ιστορική εξέλιξη
του νησιού καθώς και τις καθαρά κοινωνικές επιπτώσεις των προσφύγων στην
καθημερινή ή μη ζωή των κατοίκων..
Υγ. 1. Αφιερωμένο στον Φίλο – Αρχαιολόγο Λευτέρη Ζώρζο, για την συμβολή
του στην διάχυση της ιστορίας των μικρασιατών προσφύγων στη Σύρο.
Υ.γ.2: O πίνακας εντοπίστηκε στο « Όψεις της
Εκπαίδευσης στη Σαντορίνη 1880- 2000» στη Βιβλιοθήκη του
Μπελλώνειου Πολιτιστικού Ιδρύματος.
Κυριακή 13 Ιουλίου 2014
Όταν η «Σύρος» συνάντησε τη «Τοιχογραφία της Άνοιξης» της Σαντορίνης…. Ή άλλα λογια να αγαπιόμαστε ….

Έκπληκτος διαπίστωσα μια αφίσα σύμφωνα με την οποία η
Σύρος, Πρωτεύουσα του Νομού Κυκλάδων επέλεξε στην αφίσα για την υποψηφιότητα της
ως «Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα» του 2021, μέρος από την Τοιχογραφία της Άνοιξης από
τον Προϊστορικό Οικισμό του Ακρωτηρίου. Σκέψεις άναρχες έρχονται στο νου ….:
·
Η πρωτεύουσα ενός Νομού, πόσο δε μάλλον ενός νομού με
πολυεπίπεδα πολιτισμικά στοιχεία όπως είναι ο Νομός Κυκλάδων, δεν θα έπρεπε να
αναδείξει στην αφίσα της μέρος από όλο τον πολιτισμό της;
·
Ακόμα και αν δεν ήθελε να το κάνει και ήθελε να τιμήσει
για π.χ. τη Σαντορίνη, πού ακριβώς είναι η Σαντορίνη; Ένας τουρίστας από το
εξωτερικό μη γνωρίζοντας τις βασικές παραμέτρους ενός τόσο ιδιαίτερου νομού όπως είναι των
Κυκλάδων, θα πάει στη Σύρα και θα ψάχνει Τέτοια Κρινάκια…..! Μήπως θα έπρεπε να
γνώριζε ο Δήμος Θήρας τι ακριβώς προτείνει και παρουσιάζει ο Δήμος Ερμούπολης
ουσιαστικά ως δικός ….του; Έχει Ιστορία …σύμφωνα με την αφίσα που είναι στη φύση της....
·
Και αν ήξερε μήπως θα έπρεπε να γίνει μια εκδήλωση
για π.χ. στη Σαντορίνη μεταξύ των δύο Δήμων, στην οποία θα τονιστεί ότι για
π.χ. μπορεί να μπει στην αφίσα η τοιχογραφία της Άνοιξης αλλά στον ευρύτερο
φάκελο θα προβληθούν όλες οι Κυκλάδες; Ναι είναι τιμητικό να βλέπεις στην αφίσα
της «Πρωτεύουσας σου» (…..) μέρος της δικής σου Πολιτιστικής Κληρονομιάς αλλά η
ουσία είναι πως αξιοποιείς την Δική Σου Ιστορία ; Ή πως στην αξιοποιούν οι
άλλοι; Ακόμα και να τιμάς «την αξεπέραστη καλλιτεχνική δύναμη των τοιχογραφιών
του Ακρωτηρίου» θα έπρεπε τουλάχιστον να το αποδεχτείς….! Θα έπρεπε να το μάθουν όλοι …. Έστω και με μια άτυπη λεζάντα,
πάνω στην οποία θα αναφερόταν ο τόπος και ο χρόνος προέλευσης της εικόνας…..
·
Μήπως επειδή είναι πολύ «πιασάρικη» η Σαντορίνη επελέγη
και πάλι κάτι για την προβολή της; Έχουμε κλειστά εργαστήρια συντήρησης των τοιχογραφιών και
από την άλλη προβάλλονται «άτυπα» ή μη οι τοιχογραφίες με αυτό τον τρόπο;
·
Αλήθεια τι γίνεται με τον «Μέλη» και τον «Χάρικλη» ; σε ποια
αφίσα θα μπουν; Με την «Κόρη» του Χαράλαμπου Σιγάλα σε κανένα προσκλητήριο
γάμου; Μήπως με κάποιο τρόπο ο Δήμος
Θήρας (και κυρίως το νέο Δημοτικό
Συμβούλιο από το τέλος του επόμενου Μήνα), καθώς και οι κατά τόπους Σύλλογοι να αναλάβουν ΑΜΕΣΑ δράσεις ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ της δικής μας Ιστορίας;
·
Από την άλλη βέβαια κατά πόσο είμαστε σίγουροι ότι γνωρίζουμε
τη δική μας Ιστορία; Πρέπει να ενισχυθούν άμεσα τα σεμινάρια ανάδειξης της Τοπικής
Ιστορίας του νησιού και όχι μόνο παροδικά… Πρέπει να γίνει Πρόσκτηση των
Σαντορινιών η δική μας Ιστορία ώστε να μπορούμε υπερήφανα να κοιτάμε το Αύριο.
·
Φοβάμαι ειλικρινά ότι και το ατόπημα – γιατί για μένα
είναι πολύ μεγάλο ατόπημα- της Σύρου (
και όχι μόνο) αποδεικνύει περίτρανα τα περί Αυτόματου
Πιλότου για τη Σαντορίνη… Μας επιτρέπει και την εκμεταλλευόμαστε….μέχρι
πότε; Πως; Χωρίς να δούμε την Ιστορία της; Χωρίς να αναλογιστούμε το παρελθόν Της;
Δεν είναι όλα Φάτε Φάτε και με κάποιο
τρόπο πρέπει να γίνει σαφές….Ας κοιτάξουμε γύρω μας……
·
Αν λάβουμε υπόψη μας
το πόσο χρήσιμες μπορούν να γίνουν οι πληροφορίες για την κοινωνίκη ζωή
δυο χρονικά αντίθετων περιόδων για το νησί, μπορούμε να αναλογιστούμε πόσα
θετικά αποτελέσματα μπορούν να επιφέρουν για την εν γένει γνωριμία με την
ιστορία της Σαντορίνης. Από την άλλη πλευρά, στη Σαντορίνη θα μπορούσε να
δημιουργηθεί ένα ίδρυμα που θα ξεκινήσει να καταγράφει, αξιολογεί, διαμορφώνει,
παρουσιάζει κάθε είδους αρχείο, το οποίο θα είναι προσβάσιμα ελεύθερα στο κοινό
. Σαν μια «Ακαδημία της Σαντορίνης», Η ¨Ακαδημία της Σαντορίνης¨ μπορεί να
οδηγήσει το νησί σε μία άκρως ενδιαφέρουσα αλλά και προκλητική συνύπαρξη: του
Χθες με το Σήμερα Όχι όμως αποκομμένα το ένα από το άλλο. Σαν μια κλωστή που
ενώνει την Ιστορία και τον Πολιτισμό με
τον Τουρισμό και την Προβολή, τη Ζώσα Παράδοση με την άεναη (sic) – ίσως και
άναρχη ανάπτυξη της. Τη γνωριμία με την Πέτρα αλλά και την εμπέδωση της
σημερινής κατάστασης του νησιού. Τη σχέση Φιλωτέρας με τη Σαντορίνη και τη Θήρα
με την Καλλίστη!
Για την Ιστορία:
Τοιχογραφία της Άνοιξης. Πρόκειται για τη μοναδική
τοιχογραφία του Ακρωτηρίου Θήρας που βρέθηκε ολόκληρη στη θέση της να κοσμεί
τρεις τοίχους του ίδιου δωματίου. Δωμάτιο Δ2, Συγκρότημα Δ. Ακρωτήρι Θήρας,
16ος αι. π.Χ.
Εικονίζεται βραχώδες τοπίο της Θήρας πριν από την
έκρηξη του ηφαιστείου. Οι κορυφές και οι πλαγιές των βράχων καλύπτονται από
ερυθρούς, ανθισμένους ή μισανοιγμένους, κρίνους με κίτρινους στήμονες. Οι
κρίνοι φύονται ανά τρεις από τα κόκκινα ή γκρίζα ηφαιστειογενή βράχια.
Παιχνιδιάρικα, γεμάτα ζωή χελιδόνια μόνα η σε ζεύγη που ερωτοτροπούν στον αέρα,
δίνουν κίνηση στο τοπίο και απεικονίζουν συμβολικά την αναγέννηση της φύσης.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
Της Θεοσκέπαστης στη Σαντορίνη (2025)
Κείμενο που γράφτηκε ανήμερα της εορτής της 26-12-2025 26 Δεκεμβρίου. Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου∙ ημέρα σιωπηλής συγκέντρωσης...
-
Έχοντας ως βάση το ανεκτίμητης αξίας βιβλιο « Η Σαντορίνη που χάνεται όπως τη βλέπουν οι μαθητές της Α Γυμνασίου 1985 - 1986" και προσ...
-
Μια από τις πιο συγκινητικές στιγμές στα έθιμα του Πάσχα στο νησί, είναι και αυτό που γίνεται κατά βάση σήμερα το βράδυ Μετά το Χριστός Ανέ...
-
το πρωί της Πρωτοχρονιάς υπήρχε ένα παλιό έθιμο που οι ρίζες του φθάνουνε στους βυζαντινούς χρόνους. Όλα τα παιδιά του δημοτικού σχολείου ...

