Νησιώτικα τραγούδια με τον Νίκο Φύτρο - γεμέλη

Μια μοναδική παλιά φωνή της Σαντορίνης. Ο Νίκος Φύτρος- Γεμέλης μέσα από το δίσκο "Νησιώτικα τραγούδια" αλλά και από άλλες καταγραφές...Απολαύστε τον.....

Listen Music - Listen Audio - 02 KURA DASKALA- NIKOS FUTRO...
Listen Music - Free Audio - 07 SULIVRIANO -FUTROS



Listen Music Files - Audio File Hosting - 06 MANES ME GEMELH -FUTRO

Tα παραμύθια της Θήρας

 

 Καταγραφή -- έρευνα Στέλλα Κοντογιάννη - ερευνήτρια λαογραφίας

(Αφηγείται η Καλίτση Μαυρομάτη )

Ο Μυλωνάς κι ο Βασιλιάς

Μια φορά κι ένα καιρό ήτανε ένας βασιλιάς . μια μέρα κάλεσε το δέσποτα του τόπου του και του λέει :Δέσποτα θα σου βάλω τρία αινίγματα κι αν μου τα λύσεις σε τρεις μέρες θα σου πάρω τη κεφαλή σου . Του λέει τα αινίγματα . Μα βασιλέα μου ίντα σου φταίω εγώ και μου βάζεις αυτή τη θηλεία ; Αυτό που σου λέω , δεσπότη μου . Ο δεσπότης καταστενοχωρημένος πήε στο σπίτι του και τον έτρωε η συλλο(γ)ή . Οι μέρες περνούσανε και ο μυλωνάς , ο γείτονάς του, που το μυαλό ντου έκοβε , λέει του δεσπότη. Έ(γ)νοια σου , δέσποτά μου , κι εγώ θα σου το κανονίσω το βασιλιά , μόνο να με λύσεις δεσπότη και θα πάω να του τα εξηγήσω . Την άλλη μέρα μια και δυο , ο καλός σου , πάει στο βασιλιά : Τα αινίγματα που έδωσε ο βασιλιάς ήταν1) Να μετρήσεις πόσα μέτρα είναι η γης από τον ουρανό ; 2) Ποια είναι η ισχή μου ;  3)Τι έχω στο μυαλό μου;

Βασιλιά μου, έλα να σου πω ότι θέλεις . Κάτσανε , το λοιπός, και αρχινά ο ψευτοδεσπότης . Θέλεις να σου πω , βασιλέα μου πόσο είναι από τη γης ως τον ουρανό , έφερα απ’ όξω από το παλάτι σου τα μέτρα και τα ‘χω μέσα στο κάρο , μπορείς να τα μετρήσεις κι ανι λάθος θα το βρεις .Για το δεύτερο αίνιγμα «ποια είναι η ισχύς σου» σου εξηγώ ότι πρώτα είναι η δύναμη του Χριστού κι ύστερα η δική σου, βασιλιά μου. Και όσο για το τρίτο αίνιγμα «Τι έχεις μέσα στο μυαλό σου» είμαι βέβαιος ότι αυτή τη στιγμή βλέπεις μπροστά σου το δεσπότη. Και αμέσως γδύνεται και παρουσιάζεται ο πονηρός μυλωνάς. Έτσι ο δεσπότης γλύτωσε τη κεφαλή του.

(Αφηγείται η Καλίτση Ραΐση κατέγραψε η ίδια )Το κείμενο αυτό ανήκει στις ευτράπελες διηγήσεις ή και στα παροιμιώδη ανέκδοτα.

Μια φτωχιά

Ήτανε μια φτωχιά και την αγάπησε ένας φτωχός και ντεμπέλης . Οι αδερφές του αφού το μάθανε του λένε μα αυτηδά θα πάς να πάρεις που είναι φτωχιά και δεν έχει πράμα . Η κοπέλα τόμαθε και αφού συναντηθήκανε του λέει ένα τραούδι . Ήμαθα πως δε με θέλεις γιατί γρόσα δεν κρατώ , δάνεισέ μας απ’ τα δικά σου και με είκοσι τοις εκατό κι έτσι τα χαλάσανε.

Παραμύθι (αφηγείται η Κυριακάκη Δαμασκινού)

Ο κόκκορας και η κότα

Ήτανε ένας γέρος με μια γριά αντρόϋνο και είχανε ένα κοκκορα και μια κότα . Ήρθε ένας καιρός που η γριά δεν ήθελε το γέρο και χωρίσανε . Συμφωνήσανε και πήρε ο γέρος το πετεινό και η γριά , πιο πονηρή , πήρε τη κότα , για να τση κάνει τ’ αυγό.

Αφού ηχώρισε , ο γέρος δεν είχε φαγιά για να τρώει ο κόκκορας . Ησκέφτηκε ο κόκκορας , να πάρει δρόμο να πάει να βρεί φαϊ

Στο δρόμο που ηπήαινε του παντήχτει ένα ποτάμι . Ησκέβουντα ίντα να κάμει . Λέει στον εαυτό ντου . «Τρώε λάρουκα (=λάρυγγα) ποτάμι , τρώε λάρουκα ποτάμι» . Στο τέλος ήπιε όλο το ποτάμι.

Έτσι συνέχισε το δρόμο ντου. Εκεί που ηπήαινε του παντήχτει μια φωθιά.

Τι να κάνει; τι να κάνει ; Σκέβεται και λέει : «Τρώε λάρουκα φωθιά , τρώε λάρουκα φωθιά»

Να μη ντα πολυλέμε , ήφαε όλη  τη φωθιά.

Μετά πάει μεσ’ στη Χώρα και βγαίνει σ’ ένα ψηλό μέρος και ηαρχίνισε να βρύζει το βεζύρη τον ίδιο και τσοι κόρες του , τη πρώτη , τη δεύτερη και τη τρίτη τη κοκκινομαγουλάτη.

Ως τα άκουσε ο βεζύρης ρωτά: Ποιος τα λέει  αυτά ;

Λένε ένας κόκκορας

Αμέσως διατάζει : Πιάστε τονε και ανάψετε φωθιά να τονε κάψετε .

Όπως ηδιάταξε ο βεζύρης , τονε βάλανε στη φωθιά .

Να ο κόκκορας όμως και βγάζει το νερό . Βγάζει - βγάζει ίσαμε που έσβυσε τη φωθιά.

Δε σου χάνει ο κοκκορας καιρό και βγαίνει πάλι στα ψηλά και ηάρχισε να βρύζει .

Ε, μα δεν είχει υποφερμό , λέει ο βεζύρης . Πιάστε τονε και βάλετονε στη κάσα μου με τα λεφτά , καλά κλειδωμένο και άστε τόνε εκεί να ψοφήσει . Έτσι κι έγινε .

Ο κόκκορας τότε λέει «Τρώε λάρουκα λεφτά , τρώε λάρουκα λεφτά.» Ίσαμε που τα ήφαε όλα τα λεφτά

Μετά λέει ο κόκκορας : «Βγάζε , λαρουκα ,φωθιά . Βγάζε λάρουκα φωθιά». Ίσαμε που ηκάηκε η κάσα  .Και τότες , δρόμο ο κόκκοραςς και πάει στου γέρου.

Και λέει του γέρου : «Στρώσε μου καλά- καλά και χτύπα μου απαλά , απαλά»

Και άρχισε ο κόκκορας να βγάζει τσοι λίρες . Μότι είδε ο γέρος τσοι λίρες , αμέσως πάει κι αγοράζει φαγιά .

Ν’ αφήκουμε τώρα το γέρο με το κόκκορα και να πιάσομε τη γριά .

Η γριά μότι είδε αυταδά τα πράματα , λέει του γέρου . «Κα , ω γέρο, που τα βρήκεες αυταδά όλα τα λεφτά;»

«Ε, να τι να σου πω, πήε ο κόκκορας και μου ‘φερε τα λεφτά .»

Και τότες ησκέφθηκε η γριά . Να στείλω κι εγώ τη κότα μου να μου φέρει λεφτά.

Για να μη τα πολυλέμε , βγαίνει η κότα στο δρόμο και βρίσκει μια λίρα που είχε πέσει του κόκκορα. Τρώει τη λίρα . Αφού δεν έβρισκε άλλη λίρα , γύρισε στο σπίτι και λέει τση γριάς.

«Στρώσε μου καλά- καλά και χτύπα μου απαλά- απαλά»

Στρώνει , το λοιπός, η γριά το παπλωμα και ήρχισε να χτυπα τη κότα . Η κότα ήβγαλε τη λίρα , μετά ήβγαλε κουστουλιές. Ήβγαζε , ήβγαζε ώσα με που ηγέμισε το πάπλωμα κουτσουλιές.

Η γριά ίντα να κάμει , πάει και βρίσκει το γέρο κι αγαπήσανε και περνούνε καλά κι εμείς καλύτερα. 

Νομικός Π. Ευάγγελος «Ο ευεργέτης της Σαντορίνης»

Η προσφορά του Ευάγγελου Νομικού προς την αγαπημένη του Σαντορίνη υπήρξε απεριόριστη. Ο Ευάγγελος Νομικός διέθετε μια απίθανη έκτη αίσθηση για τη ναυτιλία και δεν έβγαινε ποτέ λανθασμένος. Το όνομά του ταυτίστηκε με την φερεγγυότητα στο χώρο της ναυτιλίας, ενώ απολάμβανε βαθιά εκτίμηση στο διεθνή εφοπλιστικό κόσμο αλλά και γενικά στην κοινωνία.

«Βιογραφικά Στοιχεία»

Ο Ευάγγελος Νομικός γεννήθηκε στη Μεσαριά Σαντορίνης το 1902. Έμοιαζε να ήταν ένα λεπτό, κλεισμένο στον εαυτό του παιδί αφού δεν έκανε εύκολα φίλους. Ο καραβοκύρης πατέρας του Πέτρος, έδειχνε μάλλον περισσότερη αδυναμία στον μεγαλύτερο αδελφό του Mάρκο ο οποίος έμελλε να γίνει ο πρώτος βουλευτής των Κυκλάδων στο Ελληνικό Κοινοβούλιο.

Ο Ευάγγελος σπούδασε χημικός μα ποτέ δεν εξάσκησε το επάγγελμα αυτό. Η αγάπη του για τη θάλασσα τον οδηγούσε σε μακρινά ταξίδια στην Αγγλία, στην Ολλανδία, στο Βέλγιο και σε άλλα μεγάλα ναυτιλιακά κέντρα. Πάντα όμως γύρναγε στο νησί γεμάτος όνειρα και ιδέες για βαπόρια, ταξίδια μακρινά και μεγάλα φορτία.

Ο μπάρμπα-Πέτρος πλησιάζοντας στη δύση της ζωής του αποφάσισε να δώσει και στους δύο γιους του ένα σημαντικό χρηματικό ποσό για την εποχή εκείνη μαζί με την ευχή του ώστε να το επενδύσει ο καθένας όπως νόμιζε καλύτερα. Και έτσι ξεκίνησε η ιστορία του μεγάλου Ευάγγελου Νομικού ως εφοπλιστή.

Την εποχή του Μεσοπολέμου το ελληνικό δημόσιο έβγαλε σε πλειστηριασμό δύο μισοβυθισμένα καράβια. Το ένα ήταν το «Πύλαρος» και το άλλο ένα φορτηγό περί τους 3.000 τόνους. Ο Ευάγγελος ξεκίνησε παίρνοντας το ρίσκο να επισκευάσει το φορτηγό που του έδωσε το όνομα «Παναγιώτης». Το «Παναγιώτης» υπήρξε τυχερό και κερδοφόρο γιατί έβγαλε όλον τον 2^ο Παγκόσμιο Πόλεμο σώο και αβλαβές.

Μετά την εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα ο Ευάγγελος με όλη του την οικογένεια κατέφυγε στην Αίγυπτο. Επειδή όμως και εκεί η κατάσταση ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη, αποφάσισε να εγκατασταθεί στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νοτίου Αφρικής όπου αγόρασε μία φάρμα. Ενώ τα υπόλοιπα πλοία του βούλιαζαν σε βομβαρδισμούς ή από υποβρύχια, το «Παναγιώτης» παρέμενε άτρωτο. Το μυστικό του ήταν η μικρή του ταχύτητα, 6 μίλια την ώρα. Τα αεροπλάνα και τα υποβρύχια κυνηγούσαν πάντα τις νηοπομπές που πήγαιναν με ταχύτητα άνω των 8 μιλίων ανά ώρα.

Στο τέλος του πολέμου ο Ευάγγελος ευνοήθηκε πάρα πολύ από τη νοτιοαφρικανική υπηκοότητα που απέκτησε. Ο λόγος ήταν ο εξής: οι Αμερικάνοι διέθεταν τεράστιο στόλο κυρίως με πλοία Liberty και δεξαμενόπλοιων. Κάθε πλοιοκτήτης με υπηκοότητα συμμαχικού προς την Αμερική κράτους είχε την ευκαιρία να αγοράσει Λύμπερτυς σε αριθμό ίσο με τα βαπόρια που άνηκαν στον πλοιοκτήτη πριν από τον πόλεμο. Ο Ευάγγελος σαν νοτιοαφρικανός υπήκοος είχε μεγάλη προτεραιότητα μιας και δεν υπήρχαν άλλοι εφοπλιστές με την ίδια υπηκοότητα. Έτσι διάλεξε και απέκτησε τέσσερα Λύμπερτυς και δύο δεξαμενόπλοια που αποτέλεσαν τον πυρήνα της μεταπολεμικής εφοπλιστικής του δραστηριότητας.

Μετά το πέρας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Ευάγγελος ήταν από τους πρώτους έλληνες εφοπλιστές που έσπευσαν να αγοράσουν επιβατηγά πλοία. Ο Θηραίος εφοπλιστής αγόρασε τον Ιούλιο του 1945 τρία μικρά σουηδικά ατμόπλοια 300-400 τόνων, με σκοπό να τα δρομολογήσει στις ακτοπλοϊκές γραμμές. Τα πλοία ήταν το «Ronneby», «Sodern» και «Blekinge», τα οποία μετονομάστηκαν σε «Έφη», «Μεσσαριά» και «Θήρα» αντίστοιχα και η παράδοσή τους πραγματοποιήθηκε από το Τρέλεμποργκ της Σουηδίας στα τέλη του 1945. Εντούτοις, μόνο τα δύο πρώτα έμελλε να καταπλεύσουν στην Ελλάδα αφού στις 10 Ιανουαρίου του 1946, το «Θήρα» ναυάγησε μια ώρα μετά τον απόπλου από το λιμάνι του Ηνωμένου Βασιλείου με προορισμό τον Πειραιά.

Οι επιχειρήσεις τα χρόνια που ακολούθησαν πήγαν τόσο καλά ώστε ο Ευάγγελος ήταν εις θέση να παραγγέλνει συνεχώς νεότευκτα πλοία. Ήταν ο πρώτος που προέβλεψε ότι η Ιαπωνία θα γινόταν ένας καινούριος ναυπηγικός πόλος. Το 1953 έδωσε την πρώτη ελληνική παραγγελία εκεί για 2 φορτηγά πλοία 14.000 τόνων πρωτοποριακά για την εποχή τους.

Το 1955 παντρεύει την κόρη του Μαριέτα με τον Αλέκο Γουλανδρή, γιο του Νικόλαου Γουλανδρή και έκτοτε βασίζεται στο ναυπηγικό πρόγραμμα του γαμπρού του. Αγοράζει το δεύτερο καράβι κάθε σειράς πλοίων που χτίζουν οι αδελφοί Γουλανδρή στην Ιαπωνία. Το 1958 αποκτά το «Mary Lou» 48.000 τόνων, το 1960 το «Linda» 22.000 τόνων και το 1965 το «Φαίδρα» 25.000 τόνων. Μέχρι το 1982 ο Ευάγγελος Νομικός χτίζει πάνω από 20 καινούρια καράβια παντός τύπου από 40 ως 125 χιλιάδων τόνων.

Οι επενδύσεις του πάντοτε βασίζονταν σε ίδια κεφάλαια. Ποτέ δεν δανειζόταν χρήματα. Είχε μια φυσική απέχθεια προς τους τραπεζίτες. Και όταν πήγαιναν στο γραφείο του διάφοροι τραπεζίτες με σκοπό να του προτείνουν δάνεια με ελκυστικούς όρους, τους έλεγε ορθά κοφτά ότι αν θέλουν εκείνοι να δανειστούν από αυτόν έχει καλώς, ειδάλλως απλά έχαναν τον καιρό τους. Όταν ερωτήθηκε από συνεργάτη του γιατί δεν ήθελε να επεκταθεί χρησιμοποιώντας ξένα κεφάλαια όπως έκαναν τότε όλοι οι μεγάλοι Έλληνες εφοπλιστές, η απάντησή του ήταν πως ήθελε να κοιμάται ήσυχος και να μην χρωστά σε κανέναν.

Ο Ευάγγελος παντρεύτηκε δύο φορές. Με την πρώτη σύζυγό του, Έλσα Χατζηαργύρη απέκτησε έναν γιο, τον Απόστολο. Με τη δεύτερη σύζυγό του, Λούλα, απέκτησε δύο κόρες. Η Λούλα Νομικού που πέθανε ξαφνικά το 1976 πήρε μαζί της και ένα μεγάλο κομμάτι της καρδιάς και του είναι του Ευάγγελου Νομικού.

«Ο ευεργέτης Ευάγγελος Νομικός»

Ο Ευάγγελος Νομικός υπήρξε ασφαλώς παθιασμένος για το νησί του. Αν και πάντα συναντούσε εμπόδια από το ίδιο το κράτος το οποίο προσπαθούσε να βοηθήσει, δεν σταμάτησε να δίνει ότι μπορούσε περισσότερο για αυτό. Πολλές φορές μάλιστα έπρεπε να αγνοήσει και τις ανθρώπινες κακές αδυναμίες πολλών συντοπιτών του που λόγω φθόνου και ζήλιας τον αντιμετώπιζαν με ιδιαίτερη ψυχρότητα. Όμως ο ίδιος σχεδόν αφιέρωσε τη ζωή του στην εξυπηρέτηση της γενέτειράς του, ιδιαίτερα από το 1953 και έπειτα.

Κατασκεύασε στα Φηρά το ξενοδοχείο «Ατλαντίς» το οποίο συνετέλεσε τα μέγιστα στην τουριστική ανάπτυξη του νησιού, κυρίως κατά τη διάρκεια των πρώτων ανασκαφών στο Ακρωτήρι από τον καθηγητή Μαρινάτο, καθώς χρησιμοποιήθηκε ως συνεδριακό κέντρο. Δεν υπήρξε δωρεά, αλλά υπήρξε η πρώτη σοβαρή τουριστική επένδυση στη Σαντορίνη σε μια προσπάθεια προσέλκυσης ξένων τουριστών. Επιπρόσθετα, λειτούργησε και ως σχολή τουριστικών επαγγελμάτων μέχρι το 1966, αποτελώντας λίκνο εκπαίδευσης ξενοδοχειακού και τουριστικού δυναμικού στις Κυκλάδες.

Το 1971 δώρισε οικόπεδο 1,9 στρεμμάτων στο κέντρο των Φηρών για την ανέγερση νέου αρχαιολογικού μουσείου που στεγάζει και κρατά μέχρι σήμερα στον τόπο μας τα ευρήματα των ανασκαφών του Ακρωτηρίου.

Το 1978 ασχολήθηκε με δική του πρωτοβουλία με τα υγειονομικά προβλήματα του νησιού και άρχισε να μεριμνά για την υγειονομική περίθαλψη των κατοίκων του. Έτσι το 1979 το Νομίκειο Τουριστικό Ξενοδοχείο προσφέρει στον Υγειονομικό Σταθμό σύγχρονο μηχανολογικό εξοπλισμό σημαντικής αξίας και τελευταίας τεχνολογίας. Το 1980 ο Ευάγγελος Νομικός ανέλαβε τη δαπάνη για την κατασκευή τοίχου αντιστήριξης και προστασίας του λιμένος Φηρών, αξίας 5 εκατομμυρίων δραχμών. Τον ίδιο χρόνο χάρισε στις κοινότητες μηχανήματα αξίας 1,5 εκατομμυρίων δραχμών. Εκτός από όλα αυτά ο Ευάγγελος Νομικός ενίσχυε εκκλησίες, το γηροκομείο, το οικοτροφείο της Ιεράς Μητρόπολης, τον υγειονομικό σταθμό, αλλά και κάθε συνάνθρωπό του που του ζητούσε τη βοήθειά του.

Η μεγαλύτερη όμως προσφορά του υπήρξε το τελεφερίκ της Σαντορίνης, ένα από τα πιο μεγάλα και αναπτυξιακά έργα του νομού Κυκλάδων.

«Το τελεφερίκ των Φηρών»

Με τη μεγάλη αύξηση του τουριστικού ρεύματος προς τη Σαντορίνη και κυρίως του αριθμού των κρουαζιερόπλοιων που προσέγγιζαν το νησί, καταφάνηκε η ανάγκη για γρήγορη και ασφαλή μεταφορά των τουριστών από το λιμάνι στην πόλη των Φηρών. Η άνοδος αυτή μέχρι τότε εξυπηρετείτο με γαϊδούρια. Ήταν όμως απαγορευτική για ηλικιωμένα άτομα. Πέραν τούτου, ο αριθμός των ζώων ήταν ανεπαρκής ώστε να καλύψει τις ανάγκες λόγω του μικρού χρόνου παραμονής των κρουαζιερόπλοιων και του μεγάλου αριθμού επισκεπτών.

Στα μέσα του 1978, ο μεγάλος αυτός εφοπλιστής ανακοίνωσε την πρόθεση του να αναλάβει εξ ολοκλήρου όλες τις δαπάνες για την αγορά και εγκατάσταση ενός εναέριου αναβατήρα. Ποιος θα φανταζόταν πως η απόφασή του αυτή θα έκανε το επίπεδο ευμάρειας και διαβίωσης στο νησί να υπερβεί κάθε προσδοκία για τα επόμενα χρόνια. Έτσι, ο Ευάγγελος Νομικός σύστησε με την υπ’ αριθμόν 25959/21.3.1979 συμβολαιογραφική πράξη το ίδρυμα «Λούλας και Ευαγγέλου Νομικού» και διέθεσε όλο το απαραίτητο ποσό για την κατασκευή ενός υπερσύγχρονου τελεφερίκ. Το έργο ξεκίνησε το φθινόπωρο του 1980 και αποπερατώθηκε τον Ιούλιο του 1982. Η δαπάνη ανήλθε στο αστρονομικό για την εποχή ποσό των 130 εκατομμυρίων δραχμών. Τα χρήματα αυτά υπερέβησαν ολόκληρο τον προϋπολογισμό της νομαρχίας Κυκλάδων για δημόσια έργα σε όλα τα νησιά!

Αν και ο Ευάγγελος Νομικός προγραμμάτιζε κι άλλα δύο μεγαλεπήβολα έργα για το νησί, την κατασκευή λιμένα στο Μονόλιθο και την κατασκευή εργοστασίου αφαλάτωσης, τα δύο έργα παρέμειναν ανεκτέλεστα γιατί ο μεγάλος αυτός ευεργέτης έκλεισε τα μάτια του στις 29 Σεπτεμβρίου του 1985. Όμως το έργο του το συνέχισε και το συνεχίζει με ιδιαίτερη επιτυχία το ίδρυμα «Λούλας και Ευαγγέλου Νομικού», ίσως το πιο επιτυχημένο παράδειγμα αυτοδιαχείρισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε όλη την Ελλάδα. Αυτό άλλωστε αποτυπώνεται και στον οικονομικό απολογισμό του ιδρύματος για το 2012 όπου φαίνεται να διατηρεί 8.000.000 περίπου ευρώ καταθέσεις προθεσμίας σε τράπεζες. Τα έσοδα του ιδρύματος διανέμονται όλα αυτά τα χρόνια στις κοινότητες του νησιού για κοινωφελή έργα και σκοπούς.

Μόνο για τα πρώτα 16 χρόνια λειτουργίας του τελεφερίκ υπολογίζεται ότι εισέπραξε 3 περίπου δισεκατομμύρια δραχμές. Τουλάχιστον το ένα τρίτο των εσόδων αυτών, δηλαδή ποσό άνω του ενός δις, διατέθηκε στο νησί την περίοδο 1982-1998. Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως το 20% των ακαθάριστων εισπράξεων του τελεφερίκ παραχωρείται ανελλιπώς κάθε χρόνο στο Σωματείο Ημιονηγών Θήρας, προκειμένου το Ίδρυμα να ενισχύει τους ημιονηγούς (αγωγιάτες) στη διατήρηση και του παραδοσιακού τρόπου μεταφοράς των επισκεπτών. Με βάση το άρθρο 23β’ του καταστατικού του ιδρύματος δόθηκαν στο Σωματείο 407.021,04€ μόνο μέσα στο 2012.

Το 1996 το ίδρυμα αγόρασε ένα μικρό ιδιωτικό αεροσκάφος, το οποίο διαμόρφωσε εσωτερικά σε ασθενοφόρο, με αποκλειστικό σκοπό τη δωρεάν αεροδιακομιδή επειγόντων ιατρικών περιστατικών σε νοσοκομεία της Αθήνας και της Κρήτης. Συνέβαλε έτσι με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και στην αναβάθμιση της ιατρικής περίθαλψης των κατοίκων και των επισκεπτών της Σαντορίνης. Το μικρό αυτό πτητικό μέσο πραγματοποιεί τουλάχιστον 200 διακομιδές ασθενών ετησίως.

Αυτή ήταν λοιπόν η ιστορία και το έργο του Ευάγγελου Νομικού, ενός έλληνα εφοπλιστή που μπορεί να μην έγινε ποτέ τόσο γνωστός όσο ο Ωνάσης ή ο Νιάρχος, πρόσφερε όμως τόσα πολλά στον τόπο μας που αναδείχθηκε δικαίως σε έναν από τους μεγαλύτερους εθνικούς μας ευεργέτες. Η προσωπική του προβολή και η δόξα δεν τον απασχόλησαν ποτέ, παρά μόνο η προσφορά για την πατρίδα του και τον συνάνθρωπο.

ΤΟΥ ΜΠΟΥΤΑΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ*

Ευχαριστώ βαθιά την κ. Αντωνία Ε. Γύζη, διευθύντρια του ξενοδοχείου Ατλαντίς, για τις πολύτιμες πληροφορίες που μου παρείχε.

* Επιχειρηματίας, αντιπρόεδρος Δ.Σ. της DMN A.E., κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στο Μάνατζμεντ και στη Στρατηγική Επιχειρήσεων από το LSE

Πηγή:www.reporter.gr

Η Σαντορίνη της Σίφνου ……

Φεύγουμε λοιπόν για τη Σίφνο, για να γνωρίσουμε μια ΘηραΪκή μορφή της τοπικής Ιστορίας του νησιού, έστω και πολύ συνοπτικά μιας και δεν έχουν εντοπιστεί παραπάνω πληροφορίες. Αναφέρομαι στον πρώτο Αρχιεπίσκοπο Σίφνου Αθανάσιο Μαρμαρά. (1646-1679). Η Αρχιεπισκοπή Σίφνου (1646- 1797)περιελάμβανε τα νησιά: Μύκονο, Σέριφο, Μήλο, Κίμωλο, Σίκινο, Φολέγανδρο, Ίο, Ηρακλειά, Αμοργό, Ανάφη και Αστυπάλαια.  Ο Αθανάσιος ήταν από την Σαντορίνη ιερομόναχος της Μονής Χοζοβιωτίσσης . Η ίδρυση του πρώτου Σχολείου στη Σίφνου στα μέσα του 17^ου αιώ σχετίστηκε με τη φροντίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του Αρχιεπισκόπου Αθανασίου, ο οποίος προπάθησε να αντιμετωπίσει την καθολική προπαγάνδα στη Σίφνο και να διατηρήσει την ορθόδοξη πίστη ανέπαφη.

Παράλληλα δε, στο μοναστήρι της Χοζοβιώτισσας υπάρχει και το παρακάτω παραχωρητήριο του Αθανασίου για ενοικίαση κάποιων αμπελιών:  «…1659 απριλίου 26. Την σήμερο εις την Αμοργώ μέσα εις το μοναστήρι εις την υπεραγία Θεοτόκο την Χοζοβιώτισσα ήλθε ο πανιερώτατος ημών αυθέντης και δεσπότη αρχιεπίσκοπος Σίφνουκαι επροσκύνησε την υπεραγία Θεοτόκο κύριος Αθανάσιος και εζήτησέ μας να του δώσωμε τα περιβόλια του Βαρσαμίτη και τα δύο τα απάνω και το κάτω δια να τα πακτώση να τα έχη ζώντας του δια ρεάλια 100 ήγουν εκατό, και έστοντας να έχη την μετάνοιάν του από παιδιόθεν εδώ εις το άγιον μοναστήρι και να τον κάμωμεν και καλόγερον να είναι ένας αδελφός μετ' εμάς κατά το καλογερικό. Εθελήσαμε όλοι οι πατέρες κοινώς βουλή και γνώμη ο τε καθηγούμενος και οι γέροντες με όλη την σύναξι ιερομόναχοι και μοναχοί και εδώσαμέν του τα δια ρεάλια 100 ήγουν εκατό και το χωράφι των Καμινίω απάνω ως καθώς ελάβαμεν το πάκτος τα εκατό ρεγάλια, με τούτο να τα έχη έως την ζωήν του και αποθανόντας στο πάλι να στρέφου εις το άγιο μοναστήρι, κααι ό,τι κόποι ους ήθελε κάμει μέσα εις του μοναστηρίου τοις τόπους ει ..»..

Πηγές: Ν. Προμπονάς: Η Παιδεία στη Σίφνο, Αθήνα, 2009

               www.gistor.gr

Η τοιχογραφία των Πυγμάχων

Μιας και "Οι Αθάνατοι" των Ολυμπιακών Αγώνων αποφάσισαν ( Σεπτέμβριος 2013) να παραμείνει η Πάλη στους Ολυμπιακούς Αγώνες ας ανατρέξουμε στη Τοιχογραφία των Πυγμάχων από το Ακρωτήρι. 

Τοιχογραφία των Πυγμάχων. Απεικονίζονται δύο έφηβοι, γυμνοί με ζώνη στη μέση και γάντια πυγμαχίας. Δωμάτο Β1, Κτίριο Β. Ακρωτήρι Θήρας, 16ος αι. π.Χ.
Τα κεφάλια τους είναι ξυρισμένα με πλοκάμους μαλλιών στην κορυφή της κεφαλής και στο πίσω μέρος. Η σκουρόχρωμη επιδερμίδα τους είναι δηλωτική του ανδρικού φύλου. Το αριστερό αγόρι ξεχωρίζει με την συγκρατημένη στάση και φορά κοσμήματα, περιδέραιο, περισφύριο και περιβραχιόνιο, ενδεικτικά σημεία της υψηλής κοινωνικής του θέσης. Στο ίδιο δωμάτιο οι τοιχογραφίες των αντιλοπών, έργο του ίδιου καλλιτέχνη. 

Πηγή: http://www.namuseum.gr/collections/prehistorical/thera/thera02a-gr.html

 

Το μονοπάτι στο Αρμενάκι της Οίας που κινδυνευει να καταστραφει...

Στο Kαλλιστορώντας είχαμε κάνει αφιέρωμα πριν καιρό για το Αρμενάκι της Οίας.  (βλέπε εδώ )

 Το Αρμενάκι είναι ένας μικρός όρμος που βρίσκεται ανάμεσα στην νησίδα του Αγ.Νικολάου του Περαματάρη και στον όρμο της Αρμένης. Η πρόσβαση σε αυτό γινεται απο μονοπάτι που ξεκινάει απο την συνοικία "Μοναστήρι"  (Αγ.Σπυρίδωνας).

Το μονοπάτι αυτό  χρονολογείται απο την εποχη της Οθωμανικής κτήσης και είναι ένα απο τα παλαιότερα και σημαντικότερα μονοπάτια της Οίας, όχι μονο λόγω της χρονολογίας του, αλλα και λόγω της γεωλογικής του αξίας.

Διασχίζει τα μεγάλα κόκκινα ηφαιστειογενή γκρεμνά της καλντερας της Οίας και πραγματικά καθηλώνει τον διαβάτη η αίσθηση  να περπατάει εχοντας κυριολεκτικά πανω στο κεφάλι του την παλιά λάβα να αιωρείται.

Πέρα όμως απο την άγρια ομορφια του τοπίου και την αξία της παλαιότητας της χρονολογίας του, το μονοπάτι αυτό ήταν και ειναι ζωτικής σημασίας για τους Οιάτες γιατί οδηγεί στο Αρμενάκι που ειναι ο όρμος των ψαράδων της Οίας.  

Αυτο που με λύπη μας διαπιστώσαμε ειναι οτι αυτο το τοσο σημαντικής αξίας μονοπάτι, κινδυνευει να καταστραφεί ολοσχερώς γιατί οι υπευθυνοι δεν φροντισαν τον τελευταιο καιρό να το διατηρήσουν καθαρό απο τις αλιμιές. Σε αρκετά σημεία, οι αλιμιές εχουν "φουντώσει" και έχουν κλεισει κυριολεκτικά το δρόμο με αποτελεσμα ο διαβάτης να μην μπορει να περασει και να αναγκάζεται να σκαρφαλώσει απο τις πετρες των γκρεμών βάζοντας σε κίνδυνο τη ζωή του.

Το προβλημα με το μονοπάτι καθιστά δύσκολη την πρόσβαση των Οιατων στο Αρμενάκι οι οποιοι αναγκάζονται να πηγαίνουν στα "μαγαζιά" τους (δηλαδη στις υποσκαφες αποθήκες οπου φυλάσουν τα ειδη ψαρικής και τις βαρκες τους) δια θαλασσης απο το Αμμούδι.

Οπως μας ειπαν καποιοι:

- "Οι αλιμιές εχουν θεριέψει και εχουν κλεισει το δρόμο σε πολλά σημεια. Να πάρω ενα πριόνι να τις κόψω εγω; ε! δεν το κανω γιατί αυτο ειναι δουλειά των υπευθύνων! Τοσα λεφτα δίνουμε σε φορους και δημοτικά τελη στο κρατος."

- "Δεν μπορω να παω απο το δρόμο στο Αρμενάκι. Πάω με τη βάρκα μου απο το Αμμούδι. Άλλοι που δεν μπορουν να πανε απο το Αμμούδι, αναγκαστικά δεν πηγαινουν καθόλου στο Αρμενάκι και οι περιουσίες τους ρημάζουν. Πως να πανε αφου ο δρόμος δεν ειναι προσβάσιμος? να σκαρφαλώνουν σαν τα κουνάδια στα γκρεμνά;;"

- "Η Κοινότητα της Οίας, οταν ήταν ακόμη αυτόνομη (επι σχεδίου Καποδίστρια) ειχε ανακατασκευάσει το δρόμο. Τον ειχε φτιάξει σαν καλντερίμι με τσιμέντο και χοχλίδες και καθε χρόνο τον καθαριζαν και τον διατηρουσαν καθαρό και απο τα χωματα που επεφταν απο τα γκρεμνα το χειμωνα με τις βροχες και απο τις αλιμιές. Απο τοτε που η Κοινότητα ενσωματωθηκε στο Δημο, ενας άνθρωπος δεν εχει ερθει να καθαρισει το δρόμο".

 

Αλήθεια δεν είναι κρίμα;;;;;;;;;;;

Αν και φυσικά καποιοι θα σκεφτούν: "το νησί εχει ενα σωρο σημαντικά προβλήματα... με τα μονοπατια και τα γκρεμνά της Οίας θα ασχολείται;;".

Ομως για σκεφτείτε το...τοσο δύσκολο είναι να κοπουν οι αλιμιές με ενα ηλεκτρικο πριονι ωστε να ανοιξει ο δρόμος;;; ουτε μιας  ώρας δουλειά δεν ειναι.....

 

Όταν η ανάπτυξη της Σαντορίνης συναντάει ...την Ιστορία Της

απόσπασμα από το βιβλίο του Γ.  Κουκουλά: "Το βυθισμένο βασίλειο"Εκδόσεις Διόπτρα"

...

Ο καθηγητής παρατηρούσε με μεγάλη ευχαρίστηση την κοσμοσυρροή γύρω του στην παραλία.

«Βλέποντας όλο αυτό τον νεαρόκοσμο να διασκεδάζει ημίγυμνος κάτω από τον ήλιο, δεν μπορώ παρά να τον συγκρίνω με τη φιλοσοφία ζωής που είχαν οι πρόγονοι μας, χιλιάδες χρόνια πριν, στα ίδια χώματα που πατάμε εμείς τώρα. Όλες οι τοιχογραφίες και οι αρχαιολογικές έρευνες μαρτυρούν πως οι Θηραίοι είχαν χαρά για την απόλαυση της ζωής και δεν θυσίαζαν το παρόν για μια μέλλουσα και άγνωστη ζωή, όπως έκαναν αντίστοιχα οι Αιγύπτιοι την ίδια εποχή. Δίκαια ο πολιτισμός τους θεωρείται ο πρόδρομος του ελληνικού πνεύματος και του ευρωπαϊκού πολιτισμού…»

Πριν προλάβει να τελειώσει την πρότασή του, μια χρωματιστή μπάλα του βόλεϊ έσκασε μισό μέτρο δίπλα από το τραπέζι σηκώνοντας ένα μικρό σύννεφο άμμου και ξαφνιάζοντας τον καθηγητή. Ο Νέστορας με μια κίνηση αιλουροειδούς, έπιασε την μπάλα, πριν αυτή αναπηδήσει για δεύτερη φορά ρίχνοντας κάτω τα ποτά των παρευρισκομένων. Σηκώθηκε όρθιος και με μια κλοτσιά που θα ζήλευε ακόμα και επαγγελματίας ποδοσφαιριστής, την έστειλε πίσω στο γήπεδο του beach volley. Καθώς σηκώθηκε, αποκαλύφθηκε το τατουάζ που κοσμούσε τη δεξιά ωμοπλάτη του. Ένας χοντρός μαύρος σταυρός που το σχήμα του στο κάτω μέρος τελείωνε σε αγκίστρι. Πάνω στο αγκίστρι αντί για ψάρια ήταν κρεμασμένη μια ομάδα ανθρώπινων σωμάτων. Καθώς ο καθηγητής τίναζε την άμμο που είχε πέσει πάνω του, ο Νέστορας πήρε τον λόγο.

«Όταν είχα πρωτοέρθει στο νησί πριν περίπου δέκα χρόνια, με είχε συναρπάσει και εμένα πολύ η προϊστορία του. Οι τοιχογραφίες, γενικότερα ο πολιτισμός που έκρυβε ο αρχαιολογικός χώρος του Ακρωτηρίου με είχαν γοητέψει. Συγκεκριμένα με είχε συνεπάρει το ενδεχόμενο στη Σαντορίνη να κρύβεται η μυθική Ατλαντίδα. Μία περίοδο είχα ξοδέψει πολλές ώρες και μέρες διαβάζοντας και ερευνώντας αυτή την πιθανότητα. Προς μεγάλη μου απογοήτευση στην πορεία ανακάλυψα πως ο οικισμός του Ακρωτηρίου υπολείπεται αρκετά σε αίγλη και έκταση σε αντιπαραβολή με άλλες πόλεις της Κρήτης που ήκμασαν εκείνη την εποχή, όπως η Κνωσός και η Φαιστός. Άρα, θα ήταν αδύνατο να ταυτιστεί το νησί μας με τη φημισμένη Ατλαντίδα, που σύμφωνα με τον μύθο φιλοξενούσε με διαφορά τον πιο προηγμένο τεχνολογικά και κοινωνικά πολιτισμό. Εξάλλου, ο μύθος την τοποθετεί πέρα από τις Ηράκλειες Στήλες, το σημερινό Γιβραλτάρ. Ο συνδυασμός αυτών των γεγονότων με οδήγησε στο συμπέρασμα πως, εάν υπήρξε ποτέ η Ατλαντίδα, πιθανότατα θα βρισκόταν σε κάποια άλλη περιοχή πολύ μακριά. Πάρα πολλοί επιστήμονες και ερευνητές, Έλληνες και ξένοι, έχουν απασχοληθεί κατά καιρούς με τον μύθο. Έχω διαβάσει πολλές διαφορετικές θεωρίες σχετικά με την πιθανή τοποθεσία της, όπως η Καραϊβική, οι Kανάριοι νήσοι, η Πορτογαλία και το Μαρόκο. Άλλες έρευνες την τοποθετούν στη βόρεια ή στην κεντρική Αμερική, ακόμα και στην Αρκτική ή στον Ινδικό ωκεανό».

Ο Αλέξανδρος είχε εκπλαγεί. Το στερεότυπο που είχε σχηματίσει σχετικά με τους επιχειρηματίες και τους κατοίκους του νησιού κατέρρεε μπροστά στην καινούρια γνωριμία του με τον Νέστορα. Τελικά δεν ήταν όλοι τους στενόμυαλοι, με μοναδική εμμονή το χρήμα. Μπροστά του καθόταν ένας ευγενικός εκλεπτυσμένος ώριμος άνδρας, με μία ενδιαφέρουσα προσωπικότητα. Θύμωσε με τον εαυτό του και αποφάσισε να μην κολλήσει ξανά ετικέτες στους ανθρώπους σύμφωνα με την καταγωγή τους, την επαγγελματική τους ενασχόληση, ή με τις σπουδές τους. Ο Νικόδημος απευθύνθηκε αρχικά στην Αφροδίτη.

«Βλέπω ο νέος μας φίλος εκτός από επιχειρηματικές ικανότητες έχει και διαφορετικού είδους ανησυχίες. Είναι πολύ ευχάριστο να συναντώ τόσο δραστήριους ανθρώπους».

Τελειώνοντας την πρότασή του γύρισε και κοίταξε τον Νέστορα. Εκείνος του ανταπέδωσε τη φιλοφρόνηση με ένα ανεπαίσθητο κατέβασμα του κεφαλιού του συνοδευόμενο από ένα αδιόρατο σεμνό χαμόγελο. Από μακριά κατά διαστήματα ακούγονταν διάφορες φωνές, καλέσματα με το όνομα του ιδιοκτήτη. Κάθε τόσο περνούσε κάποιος πελάτης που τον αναγνώριζε και τον χαιρετούσε κουνώντας το χέρι. Εκείνος απαντούσε με ένα νεύμα χωρίς να δίνει ιδιαίτερη σημασία. Ήταν φανερό πως είχε στρέψει όλη του την προσοχή στην ομήγυρη. Ο καθηγητής άδραξε την ευκαιρία από την απρόσμενη εξέλιξη της συζήτησης. Αποτεινόμενος στον Νέστορα, έξυσε το πιγούνι του κουνώντας ελαφρά το κεφάλι του.

«Νέστορα, έχεις απόλυτο δίκιο σχετικά με τον παραλληλισμό της Κνωσού με το Ακρωτήρι. Η παρατήρησή σου είναι πολύ οξυδερκής και όντως μέσω της κοινής λογικής απορρίπτει το ενδεχόμενο η Σαντορίνη να ήταν η Ατλαντίδα».

Ο Αλέξανδρος, η Αφροδίτη και ο Χάουαρντ δεν πίστευαν στα αυτιά τους. Ήταν δυνατό να άλλαξε γνώμη τόσο εύκολα; Το έντονο φως από τις ακτίνες του ήλιου περνώντας μέσα από τα λευκά λινά της τέντας, έπεφτε φωτίζοντας απαλά το πρόσωπο του Νικόδημου καθώς μιλούσε. Η φωνή και η έκφραση του ακτινοβολούσαν ηρεμία. Οι συνδαιτυμόνες κρέμονταν από τα χείλη του σε κάθε του λέξη· έμοιαζε με άγιο που κήρυττε στο ποίμνιό του. Η καταφατική απάντησή του είχε σπείρει ήδη τους σπόρους της αμφισβήτησης, τώρα του έμενε να καλλιεργήσει το πρόσφορο έδαφος και να δρέψει τους καρπούς της γνώσης.

«Όμως…» Συνέχισε τις σκέψεις του υψώνοντας τώρα λίγο τη δύναμη της φωνής του, ρίχνοντας και ένα πονηρό βλέμμα στο ακροατήριό του. «Σου διαφεύγει μια σημαντική παράμετρος στα γεγονότα. Το Ακρωτήρι αποτελούσε πιθανά μία μικρή πόλη-λιμάνι του νησιού, πιθανόν απλώς έναν απλά ασήμαντο οικισμό. Η αληθινή πόλη της Ατλαντίδος μαζί με όλη τη λάμψη της τα πολιτιστικά και τεχνολογικά της επιτεύγματα καταποντίστηκε ολοκληρωτικά. Η σφοδρότητα από την παροξυσμική έκρηξη του ηφαιστείου δεν ήταν δυνατό να αφήσει αρχαιολογικά ευρήματα. Οι θερμοκρασίες και οι δυνάμεις που αναπτύχθηκαν στο στόμιο του ηφαιστείου, ακριβώς στο κέντρο της πόλης, είναι αδύνατο να άφησαν ζωντανό οποιοδήποτε τεκμήριο ύπαρξής της».

Ο Νέστορας είχε ανοίξει διάπλατα τα καφεπράσινα μάτια του. Ένα ακίνητο ξαφνιασμένο στραβό χαμόγελο παραμόρφωσε το πρόσωπό του. Απάντησε ψελλίζοντας.

«Πως δεν το είχα σκεφτεί αυτό το ενδεχόμενο… Όμως, έστω και έτσι, υπάρχει πελώρια απόσταση από το να παραδεχτούμε πως κάποτε εδώ βρισκόταν η Ατλαντίδα, εάν ποτέ υπήρξε μια τέτοια πόλη…»

Αυτό ακριβώς ήταν το αγαπημένο σημείο του καθηγητή. Όταν ο μαθητής του βρίσκεται μετέωρος ύστερα από μια αποκάλυψη χωρίς να είναι σίγουρος τι να πιστέψει. Ήταν η στιγμή που έδινε το τελειωτικό και αποφασιστικό του χτύπημα. Ήταν μια μέθοδος που εφάρμοζε συχνά και στις διαλέξεις στο πανεπιστήμιο.

«Οι μύθοι των πρόγονων μας είναι αναπόφευκτο να κρύβουν και ιστορικές πληροφορίες, όπως τονίζω επανειλημμένα και στα μαθήματά μου. Η ελληνική μυθολογία συνίσταται κατά ένα μέρος, από μια μεγάλη συλλογή αφηγημάτων. Μυθοπλασίες που εξηγούν την προέλευση του κόσμου και εξιστορούν τη ζωή και τις περιπέτειες μιας ευρείας ποικιλίας θεών, ηρώων και άλλων μυθολογικών πλασμάτων. Ας πάρουμε για παράδειγμα το έπος της Ιλιάδας. Μέσα σε ένα μυθολογικό κείμενο γεμάτο θεούς και ήρωες κρύβεται μια ιστορική αλήθεια, ο πόλεμος της Τροίας! Όλες αυτές οι ιστορίες αρχικά διαμορφώθηκαν και στη συνέχεια διαδόθηκαν από την προφορική παράδοση.

Παρά τη βιαιότητα της έκρηξης και τις φυσικές αναταραχές που τη συνόδεψαν, η αρχαία ελληνική παράδοση παραδόξως δεν φαίνεται να διατηρεί καμία άμεση μαρτυρία που να συνδέει την Σαντορίνη με τη φυσική αυτή καταστροφή. Οι αναμνήσεις των αρχαίων Ελλήνων δεν έφταναν σε εποχή προγενέστερη του 16^ου αιώνα π.Χ. Ακόμα και το Πάριο χρονικό, η αρχαιότερη καταγεγραμμένη ιστορική αναφορά πάνω σε επιτύμβια στήλη που βρέθηκε στο νησί της Πάρου, δεν αναφέρει τίποτα σχετικό.

Υπάρχει, όμως, μια πλειάδα από μυθολογικές αναφορές που ταιριάζουν με την καταστροφή. Το συναρπαστικότερο είναι πως υπάρχει η δυνατότητα διασταύρωσης της ιστορίας, με παραπάνω από ένα μύθους ή ιστορικές πηγές. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι και η προϊστορική διαμάχη μεταξύ των Μινωιτών και των Αθηναίων, μια διαμάχη που τελικά ταυτίζει τον πολιτισμό της Ατλαντίδος με τον μινωικό! Έχουμε τρεις διαφορετικούς καταγεγραμμένους μύθους που μαρτυρούν το ίδιο γεγονός.

Πρώτο στοιχείο είναι ο μύθος του Θησέα με τον Μινώταυρο. Ο Μίνωας για να τιμωρήσει τους Αθηναίους επειδή σκότωσαν τον γιο του Ανδρόγεω, κήρυξε πόλεμο, στον οποίο και νίκησε. Ως ποινή των Αθηναίων όρισε κάθε χρόνο επτά νέοι Αθηναίοι και επτά νέες Αθηναίες να στέλνονται στην Κρήτη και να κατασπαράζονται από τον Μινώταυρο στον λαβύρινθο. Ο Θησέας σκότωσε τον Μινώταυρο θέτοντας τέλος στη ντροπιαστική εισφορά της πόλης του σε αίμα.

Στη δεύτερη περίπτωση έχουμε τη μάχη της θεάς Αθηνάς με τον Ποσειδώνα για την κατοχή της αττικής γης. Ο συγκεκριμένος μύθος απεικονίζεται και στον Παρθενώνα, στο δυτικό αέτωμα του ναού. Είναι γνωστό πως η Αθηνά ήταν η προστάτιδα θεά της πόλης των Αθηνών. Αντίστοιχα, ο Ποσειδώνας σύμφωνα με τον Πλάτωνα ήταν ο προστάτης θεός της Ατλαντίδος. Τι πιο φυσιολογικό από μια θαλασσοκρατορία να έχει ως προστάτη τον θεό της θάλασσας;

Η τρίτη αναφορά που έχουμε είναι από τον ίδιο τον Πλάτωνα. Στο τέλος των διαλόγων του, εξιστορεί έναν πόλεμο μεταξύ της Ατλαντίδος και της Αθήνας, που καταλήγει σε νίκη των Αθηναίων.

Και στις τρεις ιστορίες, ο μινωικός πολιτισμός ή αλλιώς πιθανή Ατλαντίδα, είναι η ισχυρή δύναμη που έχει υπό την κατοχή της την πόλη της Αθήνας. Στο τέλος όμως, η Αθήνα ύστερα από πόλεμο νικάει και αποτινάσσει τον ζυγό.

Στις μυθολογικές αυτές αναφορές έχουμε τη δυνατότητα να ταιριάξουμε και κάποια επιστημονικά δεδομένα. Τα εδάφη σε όλα τα νησιά του Αιγαίου υποφέρουν από έλλειψη ορυκτών μετάλλων. Ο Έλληνας ιστορικός Ξενοφώντας αναφέρει ότι η εκμετάλλευση των μεταλλείων του Λαυρίου που βρίσκονται δίπλα στην Αθήνα είχε ξεκινήσει από πολύ παλιά. Αλλά όπως γράφει χαρακτηριστικά:

“Κανείς δεν επιχειρεί να πει από ποια εποχή άρχισε”.

Ευρήματα λιθάργυρου σε χρονολογημένη στρωματογραφία στη Μακρόνησο, τοποθετούν την παραγωγή μεταλλεύματος αργύρου από τα ορυχεία του Λαυρίου τουλάχιστον στο 3000 π.Χ. Άρα εδώ εκτός από τις σχετικές μυθολογικές αναφορές έχουμε και τα πιθανά κίνητρα αυτής της διαμάχης.

Σε όλα αυτά προστίθεται και μια ακόμη δαιμονική σύμπτωση. Στην κατάληξη του διαλόγου του Κριτία αναφέρεται πως η Ατλαντίδα μαζί με την Αθήνα καταστράφηκαν από σεισμούς και πλημμύρες. Αντίστοιχα σε μια από τις εκδοχές του μύθου της διαμάχης της Αθηνάς με τον Ποσειδώνα, ο θεός της θάλασσας οργίστηκε από την ήττα του και πλημμύρισε την Αθήνα…»