Το ηφαίστειο Θήρας και η Εικονομαχία

 άρθρο του Ι.Παναγιωτόπουλου  Περιοδικό Θεολογία. Τόμος II , τεύχος 1 /2009 σελ 235-253

Το Ηφαίστειο Θήρας και η Εικονομαχία by

Η Σαντορίνη της Dorothy Burr Thompson

Η  Dorothy Burr Thompson (1900-2001) υπήρξε γνωστή αρχαιολόγος. Επισκεπτόταν πολύ συχνά την Ελλάδα. Ενώ δώρισε τη φωτογραφική της συλλογή στην Αμερικανική Σχολή Κλασσικών Σπουδών Αθήνας.  Η συλλογή, που εκτείνεται χρονικά από το 1923 μέχρι και το 1955, περιλαμβάνει φωτογραφίες από τα ταξίδια της Thompson στην Ελλάδα την Τουρκία και την Ιταλία. Πέρα από τις αρχαιολογικές πληροφορίες, οι φωτογραφίες της καταγράφουν τοπία, κτήρια, έθιμα και επαγγέλματα που έχουν εκλείψει. Τα αρχεία της μπορούν να εντοπιστούν http://www3.ascsa.edu.gr/archives/ . Η Σχολή επίσης δημιούργησε μια εκπληκτική ιστοσελίδα για το έργο της το φωτογραφικό η οποία διανθίζεται με πραγματικές εικόνες μιας άλλης εποχής.   Ας ανατρέξουμε και εμείς με τη σειρά μας ενδεικτικά στην Οία του 1934, στα Φηρά του 1925 , στο Μεγαλοχώρι του 1925 στην Παναγιά του Λαγκαδιού στο Κοντοχώρι  , σε μια εκπληκτική φωτογραφία των Φηρών ( που εννοείται ότι δεν έχει καμία σχέση με το σήμερα )  και σε μια βεγγέρα εκείνης της χρονιάς…κάπου στη Σαντορίνη…. Και ας αναλογιστούμε το σήμερα…..!

Τση βεγγέρας το σκοπό....

Νίκος Κυριαζής- Γιάννης Βαρβαρήγος.....

Phallus impudicus : Φαλλός ο Ξεδιάντροπος

Διαδικτυακά εντόπισα το μανιτάρι αυτό. Φυσικά όταν είδα ότι υπήρχε ειδική επεξήγηση από τον Καθηγητή Σαμψών Κατσίπη, δεν κρατήθηκα ζήτησα την άδεια και να μαστε λοιπόν στον Phallus impudicius. Ένα ιδιαίτερο μανιτάρι (και) της Σαντορίνης που σημαίνει  Φαλλός ο Ξεδιάντροπος! ( και όχι δεν είμαστε την περίοδο της αποκριάς... Βγάζει μια γλοιώδη ουσία με αηδιαστική και αποκρουστική μυρωδιά που προσελκύει τις μύγες από μεγάλες αποστάσεις και έτσι με τα πόδια τους μεταφέρουν τα σπόρια του. Όμως μόλις βγαίνει από τη γη είναι με μορφή "αυγού" και τότε μυρίζει όμορφα και τρώγεται! Θεωρείται μάλιστα αφροδισιακό. Κανονικά βγαίνει αργά το καλοκαίρι και το φθινόπωρο!

Ο τυχερός φωτογράφος αλλά και "κάτοχος" είναι ο Γιώργος Δανέζης. 

Αλήθεια τι ξέρουμε από όσα υπάρχουν μέσα στο χωράφι μας ή μεσα στις αυλές μας;  Μήπως ήρθε η ώρα σιγά σιγά να μπούμε και σε αυτό τον τομέα ενημέρωσης και ερμηνείας; ... Tι δεν είναι ο φυτογενετικός πλούτος μέρος της Ιστορίας μας; Για σκεφτείτε και πάλι ; ....

Το Ταγκαρόγκ της Ρωσίας της και η σχέση με τους Σαντορινιούς

 Το Ταγκαρόγκ είναι παραλιακή πόλη στη Νότια Ρωσία. Εκεί πλείστοι όσοι έλληνες συμμετείχαν και συνέβαλαν με τον τρόπο τους στην ανάδειξη μιας ιδιαίτερα σημαντικής ελληνικής κοινότητας της περιοχής. (Βαρβάκης, Σουρής κ.α.)

Με την παρούσα σύντομη ανάρτηση απλά θα επισημανθούν κάποιες αναφορές που εντοπίστηκαν για τη σχέση του Ταγκανρόγκ με τη Σαντορίνη.

«Ο δε Fontanier παρατηρεί ότι σε κανένα άλλο νησί του Αιγαίου δεν υπάρχει τόση αφθονία των αναγκαίων βιοτικών αγαθών. Σε κανένα άλλο νησί δεν είναι τόσο προχωρημένος ο πολισμός. Τα κρασιά μεταφέρονται στις ξένες αγορές από τα πενήντα καράβια του νησιού. Αυτά φτάνουν συχνά ως το Ταγκαρόγκ. Οι ναυτικοί μεταφέρουν στο νησί μια δυο φορές το χρόνο στάρια και εμπορεύματα πολυτελείας και οργανώνουν ένα είδος αγοράς που εφοδιάζει το αιγαίο. [1]»

Η Μαρία Αρβανίτη Σωτηροπούλου[2], εξ αιτίας της οποίας δημιουργήθηκε αυτή η ανάρτηση γράφει για τη σχέση του Τσέχωφ με τη Σαντορίνη και το Ταγκανρογκ.:

«Από το αυτοβιογραφικό “Η ζωή μου” διαφαίνεται η θλιβερή εντύπωση του Τσέχοβ γιαυτή την πόλη όπου “Σ' ολόκληρη την πόλη δε γνώριζα ούτε ένα τίμιο άνθρωπο” και που “Όπου αν πας δεν ακούς παρά κούλιτς, αβγά, κρασιά Σαντορίνης και μωρά στο βυζί. Ούτε μια εφημερίδα, ούτε ένα βιβλίο”»¨

Ενώ ο Καθηγητής – Ερευνητής Κωνσταντίνος Θώδης στις ήδη αναρτημένες μελέτες του προσθέτει βασικά στοιχεία ανάδειξης μιας άλλου είδους ιστορίας[3]:

« Για  του  λόγου  το  αληθές , ιδού  ένα  απόσπασμα  από  το  βιβλίο  του  καθεδρικού  ναού  της  Κοίμησης  της  Θεοτόκου – Ουσπένσκυ – στο  Ταγκανρόγκ  το  1860 .  « 27  Ιανουαρίου  στο  Ναό  της  Κοίμησης  της  Θεοτόκου  βαφτίστηκε  ο  Αντόν  Τσέχοβ . Αναδεκτοί  ήταν  ο  έμπορος  Σπυρίδων  Τιτόβ  από  το  Ταγκανρόγκ  και  η  γυναίκα  του  εμπόρου  Δημητρίου  Κυρίλοβ – Σοφιανόπουλο , Ελιζαβέτα  Εφίμοβνα  Σοφιανόπουλο 71-73. Το  1782  πρώτος  ιερέας  της  ελληνικής  εκκλησίας  αμέσως  μετά  την  ίδρυσή  της  ήταν  ο  Νικήτας  Αργυρός   πιθανόν  από  τη  Σαντορίνη . Η  εκκλησία  βρισκόταν  επί  της  οδού  Γκρέτσεσκαγια αρ. 54…….»  Παράλληλα δε: «: ην  εμφάνιση  στην  πόλη  Ταγκανρόγκ  κινηματογράφου  στα  τέλη  του  19ου  αι .  κάποιοι  τη  θεωρούσαν  χρυσή  εποχή  και  αποπειράθησαν  μέσω  αυτής  να  κερδίσουν  αρκετά  χρήματα . Να , λοιπόν  πώς  συνέβη  αυτό . Στη  γωνία  της  οδού  Πετρόβσκαγια , πάροδος  Ουσπένσκαγια – σήμερα  Λένινα  62 – βρισκόταν  φάμπρικα  παρασκευής  μακαρονιών  με  ατμό . Κτίριο  ενός  ορόφου , σκεπασμένο  με  κόκκινα  κεραμίδια  και  φυτεμένο  γύρω – γύρω  με  λεύκες . Την  περίοδο  αυτή  το  κτίριο  ήταν  υπό  την  ιδιοκτησία  του  Έλληνα  υπηκόου  Αντόν  Ντμίτριεβιτς  Νομικόσοβ  από  τη  Σαντορίνη  – Αντωνίου  Νομικού  του  Δημητρίου  ελληνιστί . Μετά  το  θάνατο  του  ιδιοκτήτη , το  1894 ,  η  διαχείρηση  πέρασε  διαδοχικά  στις  πολυάριθμες  κόρες  και  γιους  του  Αντόν  Ντμίτριεβιτς .[4]

Και σε προγενέστερο άρθρο του το οποίο δημοσιεύτηκε και στο καλλιστορώντας γράφει:

«Το  1883  οι  Αλαφούζοβ  αγόρασαν  από  τον  Α.Α. Μπέκεντορφ  εργοστάσιο  κλωστοϋφαντουργίας  στο  χωριό  Νίζνε  Τρόιτσκυ , σήμερα  ομώνυμος  συνοικισμός  της  περιοχής  Τουμαζίνσκυ  της  Ρωσικής  Δημοκρατίας  Μπασκορτοστάν . Ο  Μπέκεντορφ   το  1866 είχε αγοράσει  το  εργοστάσιο  αυτό  από  τον  Έλληνα  επιχειρηματία  Δ.Ε. Μπεναρδάκη , ο  οποίος  ήταν  ιδιοκτήτης  του  από  το  1837  ως  το  1866 . Στον  Πέτρο Νικολάου Μαυρομμάτη      ( Πιότρ  Νικολάγιεβιτς ) ,   πρότειναν  να  εργαστεί  στο  εργοστάσιο , το  οποίο  σήμερα  αποτελεί  μεγάλη  βιομηχανική  επιχείρηση  τσόχας  της  Μπασκιρίας . Γρήγορα  αναρριχήθηκε  στην  ομάδα  διαχείρησης  του  εργοστασίου , θέση  την  οποία  κράτησε  σε  όλη  του  τη  ζωή . Ήταν  διευθυντής  του  τμήματος  βαφής  μαλλιού,   με  σύγχρονη  τεχνολογία  της  εποχής .  Στο  μουσείο  του  εργοστασίου , ανάμεσα  στα  υπόλοιπα  εκθέματα , υπάρχουν  και  φωτογραφίες  μελών  της  διοίκησής  του  από  το  1905  ως  σήμερα . Σε  αυτές  βρίσκεται  και  η  φωτογραφία  του  Πιότρ  Νικολάγιεβιτς  Μαυρομάτη. Το  1893  ο  Πιότρ  Νικολάγιεβιτς  παντρεύτηκε  με  την  Αλεξάντρα  Εφίμοβνα , το  γένος  Κασεβάροβα  (1870 – 1941 ) . Από  το  γάμο  αυτό  υπήρξαν  6  παιδιά , 3  γιοι  και  3  κόρες . Ο  Μπόρις , ο  Νικολάι , ο  Ιβάν , η Βέρα , η  Άννα  και  η  Λύδια . Όταν  τον  Ιανουάριο  του  1897  γεννήθηκε  ο  πρώτος  γιος , ο  Μπόρις , η  Ναντέζντα  Νικολάγιεβνα  Αλαφούζοβα , επίτιμη  δημότης  της  πόλης  Ταγκανρόγκ  στο  Αζόφ,   τον  βάφτισε . ……»

http://kallistorwntas.blogspot.gr/2012/01/blog-post_03.html

Απλά και μόνο για να δείτε για άλλη μια φορά πόση κρυμμένη ιστορία έχει το νησί μας ….

---

[1] Νοταράς Γεράσιμος: 155 χρόνια παρουσίας της Εθνικής Τράπεζας στη Θήρα, σελ 15  http://ha.nbg.gr/editions/editions5/pdf/thira.pdf

[2] Μ.Αρβανίτης Σωτηροπούλου: Οι άγνωστες ελληνικές σπουδές του Τσέχωφ  http://mariasot.blogspot.gr/2013/01/blog-post_21.html

[3] Κ.Θώδη:  Το   Ταγκανρόγκ   των   Ελλήνωνhttp://www.ktdrus.gr/index.files/Novorossiya.html

[4] Κινηματογράφος  « Иллюзион » http://djangorus1.livejournal.com/tag/%CE%A3%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%BD%CE%B7

2013: Σκέψεις για το έτος Γαστρονομίας

2013 Έτος Γαστρονομίας στη Σαντορίνη

Επιτρέψτε μου να τονίσω ότι είναι η πρώτη ίσως και τελευταία  αναφορά για την απόφαση του Δήμου Θήρας να «ονοματίσει» το 2013 έτος Γαστρονομίας.  Προσωπικά αν και χαιρετίζω την απόφαση του Δήμου για να μπορέσει να προσελκύσει τουρίστες, μιας και απ ότι φαίνεται αυτός είναι ο βασικός λόγος , έχω κάποιες βαθύτερες ενστάσεις – προτάσεις  ως προς το τομέα αυτό  - όχι για να βρεθώ αντίθετος  στο εγχείρημα του Δήμου  αλλά  επειδή υποψιάζομαι ότι θα κινηθεί σε ένα μοτίβο συγκεκριμένου τύπου (εκ)δηλώσεων…

Στο εγχείρημα αυτό συμμετέχουν , απ όσο έχω μάθει αρκετά πρόσωπα – μέτοικοι ή μη από πλευράς εστίασης – οίνου κ.ο.κ.  και ουσιαστικά θα γίνει  η πρώτη επίσημη προβολή σε λίγες ημέρες στο Μπελλώνειο, όπου εκεί θα δούμε το βασικό πλάνο από πλευράς δήμου.

Η Σαντορίνη έχει τρόπο να αναδειχθεί και σε αυτόν τον τομέα, αλλά όχι μόνο παροδικά, δλδ ήταν το 2013 και πάει πέρασε, Αλλά μόνιμα..Ουσιαστικά..Τα τελευταία χρόνια, κάποιοι πραγματικοί Σαντορινιοί που έχουν εγκατασταθεί στο νησί, σε συνδυασμό με  παλαιές μορφές του νησιού  προσπαθούν με όλα τα μέσα τους να βοηθήσουν στο τομέα της γαστριμαγείας. Πολλές φορές με επιτυχίες άλλες με επιφυλάξεις…Τουλάχιστον Προσπαθούν. ..

Αν και δεν ξέρω πόσο αργά είναι από πλευράς οργάνωσης του έτους, δεν θα ήθελα να δω μερικά αφιερώματα α μια εκδήλωση για τον καλλίτερο ψευτοκεφτε και άλλη μια εκδήλωση για το κρασί  του 2012 για π.χ. Θα μ ενδιέφερε να δω πολύ πιο ουσιαστικές κινήσεις όπως:

1. Άμεση εμπλοκή των μαθητών μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων, έτσι ώστε να τους κεντρίσεις το ενδιαφέρον γνωριμίας μέρους της ιστορίας του τόπου τους και γιατί όχι μελλοντικής ενασχόλησής τους. Να μάθουν για π.χ.  τα παιδιά τα μανιτάρια της Σαντορίνης ή τον τρόπο που γίνονται τα κρεμμυδερά

2. Πληθώρα σεμιναρίων, από τους επιστήμονες με την κατάλληλη προβολή για κάθε είδους προϊόν της Σαντορίνης και ένα ευρύτερο τρόπο διατήρησης – συντήρησης.

3. Πρωτοβουλίες από : Γιατρούς, ιστορικούς, αρχαιολόγους κ.ο.κ. ώστε να μπορούν να εξηγήσουν τα οφέλη διατήρησης των αέναων προδιαγραφών των προϊόντων μας καθώς και της διατροφής μας..

4. Άμεση καταγραφή όλων των γνωστών συνταγών στο νησί με όλους τους τρόπους ( εκτός από την κειμενική μορφή τη δημιουργία ηλεκτρονκού portfoliou με video …στην πράξη)

5. Ανάληψη πρωτοβουλίας έκδοσης όλου του υλικού που παρουσιάστηκε το 2013  όχι μόνο των επιστημόνων- ειδικών, μαγειρων, οινολόγων κ.α. αλλά και μέρος από πιθανές εργασίες των παιδιών.

6. δημιουργία ειδικών τουριστικών – ομιλιών σε χώρες του εξωτερικού σε συνεργασία με τον Ε.Ο.Τ. πάνω στον τομέα αυτό. Στην περίπτωση αυτή θα μπορούσαν να γίνουν πολλές προβολές «αλληλεπίδρασης» με το εξωτερικό για τη Σαντορίνη.

7. Προώθηση προΙόντων της Σαντορίνης μέσω του τομέα της κρουαζιέρας. « Ο παροδικός τουρίστας είναι ο πιο εύπλαστος τουρίστας»

8. Πρωτοβουλία από τους επιχειρηματίες του νησιού στο να  μειωθούν οι τιμές σε όλα τα σαντορινιά προίόντα  με τα αναμενόμενα αποτελέσματα( χαρακτηριστικό παράδειγμα καλοκαιριου, σε παραθαλάσσια ταβέρνα ο ντοματοκεφτες έφτασε τα 7.5 ευρώ…απλά επειδή ήταν Σαντορίνης)

9. Δημιουργία πλείστων όσων ξεναγήσεων από ειδικούς, για τουρίστες και ντόπιους, στις επιτόπου περιοχές ανάδειξης των προϊόντων.

10. …για το τέλος Κάτι αναμενομένο…Να μην είναι παροδικό το ενδιαφέρον..απλά και μόνο για την τουριστική προβολή…

Δεν ξέρω προσωπικά φοβάμαι  ότι θα μπω στη διαδικασία και θα δω σχεδόν τα ίδια πράγματα… Πίστευα ότι θα έπρεπε να είχε γίνει τουλάχιστον 6 μηνιαία προετοιμασία και κυρίως να έχει γνωστοποιηθεί…ελπίζω πραγματικά να διαψευστώ.

Υ.γ. Εννοείται ότι στη περίπτωση που μέσω του έτους 2013 αναδειχθούν ομιλίες ή εντοπιστεί υλικό…για μια άλλη Σαντορίνη θα είμαστε κοντά να το στηρίξουμε- προωθήσουμε….

Επιτούτου παρατίθενται στη συγκεκριμένη ανάρτηση και κάποιες πιο εξειδικευμένες σκέψεις ως προς το έτος Γαστρονομίας οι οποίες μας εστάλησαν από φίλη αναγνώστρια.
"...

• Αλήθεια τι ακριβώς προβλέπει το πλάνο για το έτος γαστρονομίας ως προς τους ελέγχους  στις επιχειρήσεις; Το τμήμα υγειονομίας πρέπει να  επισκεφτεί αυτεπάγγελτα εστιατόρια, καφέ, οινοποιεία κλπ για έλεγχο.  Πέρυσι υπήρχαν πολλά κρούσματα γαστρεντερίτιδας  και πάντα υπάρχουν πολλά επίπεδα νοθείας στα τρόφιμα και τα ποτά. Είναι σωστό να βλέπουμε μόνο τη μία όψη στο νόμισμα;
• Οι επιστημονικές ημερίδες ή τα σεμινάρια για τους ντόπιους θα πρέπει να είναι σύντομα  και να απευθύνονται σε όλο το λαό, όχι σε εξειδικευμένο κοινό το οποίο πλήρωσε για να τα παρακολουθήσει. Θα μπορούσαν να γίνουν και σε κάποια ξένη γλώσσα έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένας νέος τρόπος τουριστικής προβολής του νησιού.
• Θα πρέπει να γίνει σαφέστερος ο τρόπος που θα μπορούσαν να συμμετέχουν οι ντόπιοι, τα παιδιά.
• Θα μπορούσαν να στηθούν, ανοιχτές κουζίνες σε πλατείες χωριών (διαφορετικές κάθε μέρα) και να δημιουργούσαν ζωντανά/επιτόπου ντόπιες μαγείρισσες και επαγγελματίες μάγειροι της περιοχής. Απλά φαγητά, όχι κάτι  περίπλοκο.
• Ξεχωριστή μνεία πρέπει να γίνει και στη σχέση της αλιείας με τη Σαντορίνη. Άνετα θα μπορούσε να γίνει ένα μεγάλο αφιέρωμα στα ψάρια και στις συνταγές με αυτά. 
• Θα ήταν ίσως σκόπιμο να επιλεχθούν κάποια πανηγύρια μέσα στο έτος που να συμπεριληφθούν στο Έτος γαστρονομίας. Να διαλέξουμε κάποια μικρά  όμως, όχι πάλι της Επισκοπής ή του πρ. Ηλία. Έτσι θα μπορούσε να υπογραμμιστεί και η γαστρονομία των λαϊκών αυτών εορτασμών.

 "

Πρώτη εμφάνιση Χορευτικού Συλλόγου Ακρωτηριανών στην Αθήνα

...ήταν 29.5.1990

και λίγο καιρό μετά πρωτοεμφανίσθηκαν και στο Ακρωτήρι .....η στιγμή με τα χαμόγελα λίγο πριν την έναρξη από τους υπευθύνους υποδηλώνε την ελπίδα για μια νέα πλευρά της Σαντορίνης ....